Zaterdag 19/06/2021

Interview

'Ploetervoetballer' Junior Bright Etuwe: "Ik heb geen grote carrière gemaakt, maar ik klaag niet"

Junior Bright Etuwe kwam op zijn 19 jaar naar België en werd een droomcarrière als profvoetballer beloofd. Vandaag speelt hij bij eerste provincialer Grimbergen en moet hij gewoon werken voor zijn geld. Etuwe is één van de vele Afrikaanse spelers die met valse beloftes naar ons land gehaald worden. Beeld Jan Aelberts
Junior Bright Etuwe kwam op zijn 19 jaar naar België en werd een droomcarrière als profvoetballer beloofd. Vandaag speelt hij bij eerste provincialer Grimbergen en moet hij gewoon werken voor zijn geld. Etuwe is één van de vele Afrikaanse spelers die met valse beloftes naar ons land gehaald worden.Beeld Jan Aelberts

"Ben ik misbruikt? Nee. Ik heb mijn droom gevolgd. Die is niet helemaal uitgekomen, maar ik klaag niet: ik ben rijker geworden dan wanneer ik in Afrika was gebleven." Aan het woord: Junior Bright Etuwe (30), 'ploetervoetballer' uit Nigeria, al sinds zijn 18de op zoek naar eeuwige roem in Europa.

Een modderpoel die slechts als voetbalveld herkenbaar is wegens de aanwezige doelen, ergens in Vlaanderen. Drie zwarte mannen zitten op de bank. Nog voor de rust begint een van hen zich al om te kleden, eenzaam in een kleedkamer van kil beton. Hij vertrekt, met gebogen hoofd en gebroken dromen. De trainer heeft hem gezegd dat hij niet zal spelen. En niet spelen betekent: geen plaats in het team.

Een kunstgrasveld in Södertalje, in Zweden. Langs het veld liggen hopen en hopen sneeuw, glinsterend in de middagzon. Drie zwarte mannen staan in gewone plunje aan de kantine. Ze doen hun beklag, want plots mogen ze niet meer spelen met hun team. Ze hadden beloftes gekregen over wat ze zouden verdienen, maar iemand had die belofte gebroken. Hun avontuur in het Hoge Noorden is voorbij. Geen contract, geen appartement, geen loon, geen premies.

Een stoffig stukje grond tussen hutten van klei, ergens in Nigeria. Drie zwarte mannen zitten op plastic stoeltjes. Een van hen is een jonge voetballer met grote dromen. De man die naast hem zit is een ex-voetballer die tegenwoordig als makelaar zijn kost probeert te verdienen. De derde is de vader van de jonge voetballer, aan wie de makelaar komt vragen of hij zijn zoon mee naar Europa mag nemen. Wat de vader noch de zoon weten: de makelaar heeft geen club, geen contract, geen geld. Hij heeft slechts een paar contacten in het Belgische voetbal, die zo’n jonge Afrikaan weleens uitnodigen voor een testmatch – om hem vervolgens te dumpen.

Genadeloos

Er zitten in Sideline, de documentaire van Joost Wynant, Louis Pons en Maarten Pons die vandaag op het Film Festival van Oostende in première gaat, wel meer van zulke scènes. De docu toont hoe genadeloos het leven is voor Afrikaanse voetballers die hun droom – een carrière en de bijhorende rijkdom – bij ons komen najagen. Er zijn natuurlijk succesvolle voorbeelden, maar daartegenover staan honderd keer meer mislukkingen. De documentaire volgt vijf jongemannen die niet slagen als voetballer op het hoogste niveau, en tevreden moeten zijn met een armoedig bestaan bij kleine clubs – in het beste geval. Tussendoor trainen ze op een veldje in de Antwerpse wijk Luchtbal, onder leiding van Momo Blamo. Hij heeft zijn bijnaam ‘The Wall’ verdiend als doelman van het nationale elftal van Liberia. De voetballers geven er het beste van zichzelf, in de hoop toch maar opgepikt te worden door een talentscout.

null Beeld Jan Aelberts
Beeld Jan Aelberts

Eén van hen is Junior Bright Etuwe. Hij is dertig intussen en voetbalt voor eersteprovincialer KSC Grimbergen. Hij heeft een job als koerier. Hij is verloofd intussen en woont in Berchem. Misschien herkent u hem wel: hij speelt een rolletje in Spitsbroers. Hij is Jermaine, een ploegmaat van Dennis Moerman bij Racing Genk. Op zijn achttiende kwam hij naar België, om zijn kans te wagen bij – toen nog – Germinal Beerschot. "Ik kom uit Lagos, Nigeria. Mijn vader was een huisbaas, mijn moeder had een winkeltje waar ze drank en snacks verkocht. We hadden het dus niet slecht. Ik heb altijd voetbal gespeeld. Eerst op straat, daarna bij een academie. Zo zijn er veel bij ons, en iedereen die er speelt, heeft één droom: naar Europa komen", vertelt Junior.

Die droom heeft hij waargemaakt. Maar een succesvolle carrière heeft hij niet gehad. "Afrikaanse jongens denken dat ze het gemaakt hebben als ze naar Europa komen. De waarheid is anders: dan begint het pas. We hebben allemaal een verkeerd idee – ik ook, toen ik naar België kwam. Ik dacht: ‘Ik kan goed voetballen. Ik ben groot en sterk. Ik maak het wel.’ Fout. Een Afrikaanse voetballer moet als prof minstens 80.000 euro per jaar verdienen – die regel is ingevoerd om ons te beschermen. Maar 80.000 euro is veel geld. Welke club heeft dat over voor een speler die alles hier nog moet leren, voor wie het klimaat, de cultuur, het eten, de manier van voetballen en van leven helemaal anders is?"

Rillen

Twaalf jaar geleden maakte Junior, toen nog vol van zelfvertrouwen, de oversteek. "Ik had geluk: mijn vliegtuigticket moest ik niet zelf betalen. Ik heb niemand geld moeten geven – ook mijn makelaar niet. Op dat vlak heeft niemand mij misbruikt."

Hij kwam aan in november, en dat was meteen een eerste verrassing. "Iemand had tegen mij gezegd: ‘Neem een jas mee’. Een jas? Waarvoor zou ik dat nodig hebben, dacht ik. Ik kwam toe op de luchthaven, met enkel een lichte pull aan, en vijf minuten later stond ik al te rillen. De Belgische makelaar heeft me zijn jas gegeven, en boos naar mijn Nigeriaanse makelaar gebeld. Het kon toch niet dat hij me zo had laten vertrekken?"

null Beeld Jan Aelberts
Beeld Jan Aelberts

Na de kou volgde meteen de eerste ontgoocheling. «We speelden een oefenmatch, tegen Berchem Sport. Ik had alles gegeven wat ik had. We speelden gelijk – 1-1 of 2-2. Ik was ervan overtuigd dat ik het goed had gedaan. Maar na de wedstrijd kregen we van de trainer op onze kop: we hadden allemaal slecht gespeeld. Een gelijkspel tegen een ploeg van een lager niveau: dat mocht niet. Ik wist niet eens dat er lagere niveaus bestonden: in Afrika denk je dat alles in Europa hetzelfde is als de Premier League."

Lege handen

Na de passage bij Germinal Beerschot begint Junior aan een odyssee in België en ver daarbuiten. Hij is een van de drie zwarte mannen op het modderveld. Hij is een van de drie zwarte mannen in de sneeuw van Södertalje. Zonder papieren, bovendien. "Ik had mijn Nigeriaanse paspoort, maar geen verblijfsvergunning. Dus kon ik ook geen contracten tekenen. Toen ik in 2012 kon tekenen bij KFC Duffel, een club in vierde klasse, had ik enkel een SIS-kaart. Ik heb toen als smoes gebruikt dat ik mijn portefeuille thuis was vergeten, en de SIS-kaart gegeven. Dat volstond. Halfweg dat seizoen kreeg ik bovendien plots te horen dat mijn verblijfsvergunning afliep: ik moest binnen negentig dagen het land verlaten. Gelukkig was de voorzitter van Duffel een advocaat en via hem kwam ik bij een andere advocaat terecht. Iemand die gespecialiseerd is in vreemdelingenrecht. Hij heeft ervoor gezorgd dat mijn papieren in orde waren."

Van één sportieve beslissing heeft hij spijt: hij kon aan de slag bij het FC Turku, een team in de Finse eerste klasse, maar liet die kans schieten. "Ik vond het wel prima daar. De mensen waren vriendelijk. De trainer wilde mij er absoluut bij. Ik zou niet heel veel verdienen, maar ik kreeg wel een werkvergunning voor drie jaar. Het contract was klaar. Het was enkel wachten op mijn makelaar – toen vertrouwde ik dat soort mensen nog. Hij overtuigde mij om niet te tekenen. Hij had een test geregeld bij Charleroi, en daar zou ik drie keer meer verdienen dan in Finland. Ik dus terug naar België, om uiteindelijk met lege handen achter te blijven: Charleroi had net zijn trainer ontslagen en de nieuwe wilde mij niet. Ik heb één keer getraind met de B-ploeg en dat was het."

Façade

Eén keer is Junior naar Nigeria teruggekeerd – zes jaar geleden intussen. "Ik heb er een façade opgezet – zoals alle Afrikaanse jongens doen in mijn geval. Ik heb in één maand zoveel geld uitgegeven als ik in één jaar had verdiend. Alleen maar om aan de verwachtingen te voldoen. Want zo denken ze in Nigeria: wie in Europa gaat voetballen, is steenrijk. Ik maakte mij daar ook schuldig aan, in het in stand houden van dat droombeeld. Ik postte alleen maar foto’s op Facebook in dure merkkleren, met een tasje van Louis Vuitton en schoenen van Louboutin. Als ik dat niet zou doen, zou mijn moeder denken dat ik een armoezaaier was geworden. Dan was ik een mislukkeling, en dat zou hen in Nigeria blijven achtervolgen. En bovendien: als ik zou uitleggen dat ik het helemaal niet gemaakt heb, dan nog zou niemand mij geloven."

Toch boert Junior niet slecht, met wat hij als voetballer en als koerier verdient. "Dat is ook een deel van het probleem, waarom zoveel jongens nog naar Europa willen komen voor een onzeker bestaan als vergeten voetballer. Zelfs al heb ik geen grote carrière als voetballer gemaakt, ik heb nog altijd een beter leven dan wanneer ik niet naar Europa was gekomen."

Junior Bright Etuwe in de documentaire 'Sideline', die vandaag zijn première beleeft op het Film Festival van Oostende.  Beeld RV
Junior Bright Etuwe in de documentaire 'Sideline', die vandaag zijn première beleeft op het Film Festival van Oostende.Beeld RV

"Thuis hebben we niks – wie er in Nigeria voor kiest om voetballer te worden, gaat niet naar school en heeft geen job. Hier kan je het als voetballer proberen, maar intussen studeer je. En als je geen werk vindt, ga je naar de VDAB. Dat bestaat niet in Nigeria, hoor. Zolang de uitzichtloosheid in Afrika niet verdwijnt, zullen jongens zoals ik naar hier blijven komen. En zullen ze opgepikt worden door makelaars die maar één ding voor ogen hebben: zelf rijk worden, op de kap van naïeve Afrikaanse jongens die willen voetballen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234