Dinsdag 19/11/2019

Brazilië

Playboy gaat als papa verkiezingsstrijd in

Beeld Foto Lincon Zarbietti / AFP

Hij was een graag geziene gast op de jetsetfeestjes van Rio. Is de omslag van Aécio Neves naar familieman geloofwaardig genoeg voor het Braziliaanse presidentschap?

'Aécio brengt verandering, dat is goed voor Brazilië.' Sonia Silva staat tussen de strandgangers en aanhangers van Aécio Neves op de Copacabana boulevard in Rio de Janeiro. In de verte nadert de kleurrijke optocht van de presidentskandidaat, met hemzelf en zijn vrouw als stralend middelpunt. 'De Arbeiderspartij is nu twaalf jaar aan de macht', zegt de 62-jarige architecte die enthousiast met haar blauwe vlaggetje zwaait. 'Het is genoeg.'

Verandering, het is het toverwoord in de Braziliaanse presidentsverkiezingen. Huidig president Dilma Rousseff (66) belooft 'Brazilië verder te veranderen' door de koers van haar Arbeiderspartij (PT) voort te zetten. Zij neemt het zondag op tegen de 54-jarige econoom Aécio Neves van de centrumrechtse PSDB, 'de zekere weg naar échte verandering'. In de peilingen gaan de kandidaten vrijwel gelijk op.

Hoewel het met 42 graden een van de heetste dagen van het jaar is, lijkt Neves geen last te hebben van de brandende zon. Hij oogt volmaakt ontspannen en zwaait vrolijk naar zijn aanhang. Ook bij zijn vrouw, het twintig jaar jongere voormalig fotomodel Letícia Weber is geen zweetdruppel te bespeuren. Campagnemedewerkers delen stickers uit met daarop Aécio's lachende gezicht, de strandgangers beplakken er hun minuscule bikini's en zwembroekjes mee. 'Weg met PT', scanderen ze.

Hier, in de rijke zuidzone van de stad, is Neves als een vis in het water. Hij werd geboren in deelstaat Minas Gerais maar verhuisde op zijn 11de met zijn ouders naar Rio. Als kind van welgestelde ouders ging hij naar de beste scholen van de stad, in zijn vrije tijd hing hij rond op het strand en werd een bedreven golfsurfer. Vakanties bracht hij door in luxe strandresorts of op een van de landgoederen in Minas Gerais.

Beeld Globo via Getty Images

Paplepel

De politiek kreeg Neves met de paplepel ingegoten. Zijn vader was federaal parlementariër, evenals diens vader. Tancredo Neves, Aécio's grootvader aan moeders zijde, werd in 1983 gouverneur van Minas Gerais. De jonge Aécio studeerde destijds economie in deelstaathoofdstad Belo Horizonte en ging als persoonlijk assistent van zijn opa aan de slag.

Toen in 1984 na twintig jaar een einde kwam aan de dictatuur, werd Tancredo Neves tot president van Brazilië gekozen. Hij stierf voordat hij geinaugureerd was, maar wordt tot op heden geroemd om zijn invloedrijke rol in de democratiseringsbeweging. Aécio begon de achternaam van zijn opa te gebruiken, en liftte zo mee op diens succes. In 1986 werd hij federaal parlementariër voor Minas Gerais, en in 2002 deelstaatgouverneur. Die functie bekleedde hij tot 2010, waarna hij senator werd.

Hoewel Neves politieke leven altijd met Minas Gerais verbonden is geweest, ligt zijn hart in Rio. Toen hij gouverneur was, nam hij iedere vrijdag het vliegtuig naar de stad van zijn jeugd, om daar met zijn vrienden het weekend door te brengen. Neves was toen al gescheiden van zijn eerste vrouw en leidde een wild vrijgezellenleven.

Hij was een graag geziene gast op de jetsetfeestjes van Rio, waar hij steevast verscheen met jonge fotomodellen en actrices aan zijn zijde. Er gaan hardnekkige geruchten dat hij niet vies zou zijn van een lijntje coke en in 2011 weigerde hij te blazen bij een alcoholtest. Neves heeft toegegeven op zijn 18de wiet te hebben gerookt, maar ontkent ooit cocaïne te hebben gesnoven.

De partijdinosaurussen van de PSDB waren niet te spreken over het losbandige 'playboybestaan' van hun politieke talent. 'Hij houdt te veel van zijn privéleven', aldus oud-president Fernando Cardoso in 2007 over zijn pupil. Zes jaar later gooide Neves het roer om.

Beeld RV

Nieuwe middenklasse

In 2013 trouwde hij met Letícia Weber, in mei datzelfde jaar werd hij partijleider. Enkele maanden geleden beviel zijn vrouw van een tweeling en Neves presenteert zich nu als liefhebbende vader en toegewijd echtgenoot. In plaats van de weekenden feestend door te brengen, publiceert hij familievideo's op Facebook en Twitter. Daar scoort hij punten mee in het religieuze en conservatieve Brazilië.

'Ik denk dat Aécio orde op zaken kan stellen in Brazilië', zegt Marcela Serra (35), die net als duizenden anderen naar Copacabana is gekomen om de kandidaat in levende lijve te zien. 'Dilma mist controle over de regering en heeft de corruptie de vrije loop gelaten', aldus de buskaartjescontroleur. 'Aécio wil een kleinere rol voor de overheid, dat verkleint automatisch de kans op corruptie.'

Dilma Rousseff nam vier jaar geleden het stokje over van partijgenoot Lula da Silva en zette zijn sociale programma's tegen armoede en sociale uitsluiting voort. Sinds de PT in 2002 aan de macht kwam, raakten tientallen miljoenen Brazilianen uit de armoede. Het minimumloon ging flink omhoog, de ongelijkheid nam af en er ontstond een nieuwe middenklasse.

Toch is een groeiend aantal Brazilianen klaar met de PT. De nieuwe middenklasse wil na een mobiele telefoon en koelkast, ook fatsoenlijk onderwijs en gezondheidszorg. Ze ergert zich mateloos aan de corruptieschandalen, en maakt zich zorgen over de gestagneerde economie en de hoge inflatie.

Neves belooft het anders aan te pakken. Hij zegt niet van plan te zijn de sociale programma's van de PT stop te zetten, maar ze wel op efficiëntie te gaan beoordelen. 'Ik ga ervoor zorgen dat er geen geld meer wordt verspild', aldus de kandidaat.

Hij hekelt het protectionistische economische beleid van Rousseff en wil het investeerdersklimaat in het land aantrekkelijker maken voor buitenlandse bedrijven. Dat wil hij doen door het belastingstelsel te hervormen en meer te investeren in de gebrekkige infrastructuur in het land. Ook is hij voornemens het ambtenarenapparaat in te perken en de dodelijke bureaucratie aan te pakken. Sectoren waar de staat een flinke vinger in de pap heeft, moeten geliberaliseerd worden, vindt Neves.

Eenzelfde beleid voerde hij als gouverneur van Minas Gerais. Hij bracht het aantal ministeries tijdens zijn eerste termijn met bijna een kwart terug, verlaagde de salarissen van ambtenaren, inclusief dat van hemzelf. Hij maakte de weg vrij voor privatiseringen in een aantal sectoren, zoals gezondheidszorg en het gevangeniswezen en liet drieduizend banen in de publieke sector verdwijnen.

Tijdens zijn gouverneurschap is hij in verband gebracht met een aantal grote corruptieschandalen. Zijn regering zou bovendien stelselmatig de pers hebben gecensureerd en Neves heeft geprobeerd Google en Bing te dwingen zoekresultaten te verwijderen die hem met drugsgebruik in verband brengen. Zijn populariteit in Minas Gerais is gering, zo bleek tijdens de eerste ronde. Dilma Rousseff behaalde er meer stemmen dan hij.

De afgelopen weken steeg Neves gestaag in de peilingen, mede dankzij de steunbetuiging van Marina Silva, de nummer drie uit de eerste ronde. Volgens de laatste peilingen heeft hij een kleine achterstand op Rousseff, maar hij maakt een goede kans zondag de verkiezingen te winnen.

Zelf lijkt hij nog niet helemaal overtuigd van het presidentschap en de persoonlijke opofferingen die de functie met zich meebrengt. 'Als ik de verkiezingen win, is dat fantastisch voor Brazilië en zal ik mijn best doen de beste president uit de geschiedenis te worden', aldus de kandidaat in een recent interview. 'Maar als ik verlies dan is dat beter voor mij op het persoonlijke vlak. Ik heb de politiek niet nodig om gelukkig te zijn.'

Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234