Zaterdag 06/03/2021

Plastic zakje toegelaten of niet? Kwestie van micrometers

Joke Schauvliege wil zo snel mogelijk een algemeen verbod op niet-herbruikbare plastic wegwerpzakjes in alle winkels. Blijven in haar voorstel wel toegelaten: de allerdunste supermarktzakjes voor groenten en fruit én de dikste herbruikbare exemplaren. Alle zakken in de 'middenmoot' moeten eruit.

Het clichébeeld van een klant die van de wekelijkse markt naar huis wandelt met een handvol witte plastic tasjes - eentje met vlees, eentje met vis en nog een ander met kaas - is straks verleden tijd, als Joke Schauvliege (CD&V) haar milieumaatregel door het parlement krijgt. "Tot vandaag bestaan er géén regels", stelt haar kabinet.

"Vrijwilligheid, daar draait het om. De supermarkten hebben sinds 2005 de hoeveelheid wegwerpzakjes zélf met 90 procent teruggedrongen. Daar is de grote omslag al achter de rug. Nu zullen alle handelaars - ook mode-, nacht en budgetwinkels én marktkramers - moeten volgen. Met goodwill zijn we al een heel eind geraakt, maar een algemeen verbod zal de vooruitgang nog versnellen."

Scheuren

Dat 'algemeen verbod' verbiedt toch niet alle plastic zakjes. De allerdunste (minder dan 15 micrometer of 0,015 millimeter) en allerdikste (meer dan 50 micrometer of 0,050 millimeter) ontsnappen aan de ban. Enkel de zakken met een dikte tussen 0,015 en 0,050 mm worden verboden. Maar hoe zié je in godsnaam het verschil tussen enkele honderdsten van een millimeter? De industriële wetenschappers aan de UHasselt maten gisteren de dikte van enkele courante zakjes.

Zijn straks uit den boze: witte kraakzakjes met handvatten waarin je op de markt een warme kip of drie kilo appelen mee naar huis krijgt. Of het zakje van de apotheek. Of de typische tasjes van Casa, Fun en AVA. "Die zijn slechts één of enkele keren bruikbaar. Ze zijn te dun voor dagelijkse of wekelijkse trafiek naar de winkel. Dan scheuren ze", verklaart het kabinet. "De winkeliers moeten ze dus structureel vervangen door papieren, bioafbreekbare of dikke herbruikbare plastic zakken."

Die laatste soort - het type dat je vaak voor 10 cent aan de supermarktkassa kunt kopen - blijft wel toegelaten. Terwijl juist die dikke exemplaren toch méér vervuilend plastic bevatten. "Klopt. Maar hun impact op het milieu is kleiner, omdat ze vaker hergebruikt worden en minder in het milieu terechtkomen." Ook voor de flinterdunne wegwerpzakjes voor groenten en fruit uit de supermarkt maakt Schauvliege een uitzondering. "Omdat er op dit moment nog geen écht goed hygiënisch alternatief is."

De grootste switch moet bij budgetketens en op de wekelijkse markt gebeuren. Manfred Christiaen, voorzitter van de West-Vlaamse marktkramersbond, sakkert: "Vertel mij eens, minister, hoe ú sappig vlees en vis proper wil meegeven aan een klant, zonder lekken? Vocht doet papieren zakken scheuren - en dan zwijg ik nog over regen."

Overgangsperiode

Ook de grote winkeliersverenigingen staan op hun achterpoten, want wie gaat dit betalen? De winkelier of de klant? "Dat zal van winkel tot winkel afhangen", vermoeden ze bij Comeos, de koepelorganisatie van de Belgische handel en diensten. "Wij vragen alleszins een overgangsperiode om van onze 'zakjes-stock' af te raken." Het Nationaal Syndicaat voor Zelfstandigen stelt als voorwaarde dat de overheid de handelaars financieel steunt. "Zo niet, hebben ze weinig reden om in zulke tassen te investeren." Bij Unizo zeggen ze dat "de klant niet bereid zal zijn een dure zak te kopen voor een goedkoop T-shirt" én dat heel wat klanten zelf om zakjes vragen.

Oppositiepartij Groen is wél positief. "Een goeie eerste stap", volgens Vlaams fractieleider Björn Rzoska. "Schauvliege moet voluit gaan richting een volledige ban op wegwerpzakken. Ook voor de dikkere plastic zak is een herbruikbare tas een valabel alternatief."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234