Zaterdag 18/01/2020

Plantenswap

Plant in huis halen? Zonlicht, internet en veel geruil

Veldbloemen: een traditioneel product dat op moderne wijze zijn weg vindt naar interieurs en harten. Beeld Ringo Gomez-Jorge

Planten zijn niet meer weg te denken uit het interieur. Daarom zitten de Gentse Floraliën in een nieuw jasje met workshops en activiteiten. Maar ook online wordt er onderling gedeeld, geruild en verkocht.

Urban jungles, window gardens, vertical gardens, noem maar op: de moderne stedeling houdt er serieus wat groen op na. Kamerplanten tieren welig, cactussen zijn terug van weggeweest en aan het plafond hangen steeds vaker luchtplanten. Eén ding is duidelijk: planten zijn as hipas fuck. "Planten zijn nooit echt weggeweest, maar sinds een aantal jaren kun je ze echt 'hip' noemen", beaamt Magali Elali, interieurexperte die samen met Bart Kiggen het duo Coffeeklatch vormt (van de gelijknamige interieurblog) en de rubriek Trek Uw Plant in dit magazine verzorgt. "Het gaat zelfs zo ver dat planten in kledingwinkels verkocht worden."

Maar hoe komt het dat de nieuwe generatie een hernieuwde interesse toont voor iets waar vooral de bomma zich mee bezighield? "Wel, hetzelfde zie je bij de slowfoodtrend: de drang om opnieuw uitgebreid te koken met groenten uit eigen tuin, eveneens iets wat de bomma deed. Beide trends komen ongeveer op hetzelfde neer: de nieuwe generatie loopt warm voor het 'langzame proces'. Alles rolt snel in deze gedigitaliseerde wereld waardoor jonge mensen weer zin krijgen om een versnelling terug te schakelen, om de dingen opnieuw meer tijd en waarde te geven."

En in zijn zoektocht naar rust belandde de stedeling bij Moeder Natuur in de vorm van ficussen en monstera's. Planten bieden immers niet alleen visuele verstilling, het verzorgen ervan kan ook de hartslag verlagen. "De handen uit de mouwen steken en ze vuil maken, dat kan echt deugd doen", zegt Magali. "De traagheid en aardsheid van tuinieren brengt een mens volledig tot rust." Toch valt de populariteit van planten niet alleen te verklaren door de rust die zij uitstralen.

Tweede belangrijke factor: de hype rond het interieur. Nog nooit werd er zo veel aandacht gevestigd op de inrichting van de huiskamer als nu. Planten zijn uiteindelijk decorstukken, logisch dus dat ook zij mee in de storm van de interieurgekte zijn gezogen.

Aangezien de plantenmanie zich vooral onder jongeren verspreidt, speelt het internet een steeds belangrijkere rol. Daarop ontpoppen zich steeds vaker plantgerelateerde organisaties en evenementen. Een daarvan heet plantswap, een evenement waarop liefhebbers planten ruilen. "We hebben nu zo'n vijftien plantswaps achter de rug", zegt Andrea Poulieva (30). Samen met vriendinnen Cécile Barraud de Lagerie en Giada Seghers organiseert zij onder de naam Seeds groen geïnspireerde events in Brussel.

Andrea Poulieva, een van de mensen achter de plantenswaps: "We waren het beu om planten te kopen of stekjes op te rapen na een versmarkt." Beeld Ringo Gomez-Jorge

Swappen, die plant

We treffen haar in de Abdij van Vorst tijdens zo'n plantswap. Andrea: "We waren het beu om planten te kopen of, als het goedkoper moest, stekjes op te rapen na een versmarkt. In grootsteden zoals Parijs, Berlijn en Londen zag ik dat mensen dit soort ruilmomenten organiseerden. Dus zijn we er zelf eentje begonnen."

De werking verloopt eenvoudig. Op Facebook wordt het event gedeeld, wie wil komt maar langs met de planten die hij wil ruilen. "Er is geen geld mee gemoeid", zegt Cécile. "Je kunt alleen maar ruilen." De bedoeling is dan ook om zonder een euro uit te geven aan nieuwe planten te geraken.

De deelnemers ruilen echter zelden grote planten: het zijn vooral stekjes die hier als liquiditeit gehanteerd worden. "Aan zo'n stekje hecht je veel waarde", zegt Cécile. "Laatst kreeg ik van mijn grootmoeder een stekje papyrus, wat een zeldzame plant is. Mijn gevoel van verantwoordelijkheid was zeer groot: om het te laten groeien, maar ook om het te kunnen verspreiden."

"Iedere plant heeft wel een verhaal", zegt Andrea. "Het is de bedoeling dat je tijdens de swap dat verhaal opschrijft. Zo heb ik een stekje aloë vera gekregen van een Mexicaanse die het stekje in haar jaszak gesmokkeld had - in Mexico mag je geen planten over de grens meenemen. Zo'n mooi verhaal. Een vriendin van mij zag haar kat eens binnenlopen met een takje aan haar neus. Die heeft ze gestekt en er is een plant van gekomen. Van die plant heeft zij stekjes geruild."

Agustina, een jongedame die de anderen van Seeds een handje helpt (Giada zit in het buitenland), prijkt met een stekje citronella in de hand. Dat kreeg zij van Paul en Sarah, een koppel dat zowat iedere keer van de partij is en volgens Andrea bij hun thuis een jungle herbergt. "Sinds een jaar kopen wij amper nog planten en ruilen we vooral", zegt Paul. "Het gaat in de eerste plaats om stekjes. Die zijn niet zo eenvoudig te onderhouden en sterven gemakkelijk af. Maar dat vind ik net de uitdaging."

Paul is lang niet de enige man op het event. Er dagen 25 mensen op, de helft daarvan is mannelijk. Aurélien, een hippe jongeman met opgerolde jeansbroek en mutsje, wandelt gelukkig rond met een plantje in zijn handen. "Het is een coleus (bonte netel, red.)", zegt hij. "Ik ben nog maar pas met planten bezig maar vind het erg leuk." Alweer een ziel gewonnen.

Agustina met haar citronella. Beeld Ringo Gomez-Jorge

Asielcentrum

Plantenswaps blijven voorlopig nog zeldzaam in Belgenland maar zullen ongetwijfeld sterk in aantal toenemen de komende jaren. Wel wordt er online al best wat geruild, zonder er effectief een evenement rond te bouwen. Typ maar eens 'plantenruil' in de zoekkader van Facebook en er verschijnen verschillende initiatieven op je scherm. Zo ook met plantenasielen, organisaties die ongewenste planten bij mensen ophalen en ze vervolgens een nieuwe thuis geven.

"Twee jaar geleden zijn wij met vier man met het asiel begonnen", zegt Liesbeth Van Mol (41) van Plantenasiel Antwerpen, het eerste online asiel in België. "Het idee hebben wij in Nederland gevonden." En al bij de opstart van de Facebook-pagina bleek dat België er helemaal klaar voor was. "Vorig jaar hebben wij 450 planten weggegeven." Het asiel werkt dan ook erg eenvoudig. "Je contacteert ons om een plant te schenken. Liefst breng je die tot bij ons. Vervolgens bekijken we de gezondheid van de plant: als ze er slecht aan toe is, verzorgen we die totdat ze zich herpakt heeft. Zodra dat gebeurd is, plaatsen we een foto op onze Facebook-pagina. En dan wordt de plant verloot."

Op de Facebook-pagina van het asiel bulkt het van de foto's, van geadopteerde cactus tot Indische rubberplant met een nieuwe thuis. De planten worden gratis weggegeven. "Ons succes is in de eerste plaats daardoor te verklaren", zegt Liesbeth. "Het blijft natuurlijk crisis en een mooie plant kost geld. Ten tweede zit hergebruik erg in de lift. Denk maar aan de vele upcycling- en recyclingprojecten, en tweedehandswinkels die het erg goed doen. Vooral jonge mensen verzetten zich stilaan meer en meer tegen de consumptiemaatschappij en zijn ook steeds meer geïnteresseerd in natuur en ecologie".

Paul en Sarah met meerdere stekjes. Beeld Ringo Gomez-Jorge

Deeleconomie

Zij die de planten weggeven, komen van alle klassen, leeftijden en standen, meldt Liesbeth. Degenen die deelnemen aan de loting, vormen wél een homogene groep. "Het gros van onze deelnemers bestaat uit studenten en jonge mensen tot pakweg 35 jaar", zegt Liesbeth. "Die groep van mensen is erg bezig met het inrichten van hun woning en hebben geen grote middelen om dat te doen."

Ze mogen Liesbeth van harte bedanken voor haar liefdadigheid, want dat is het Plantenasiel in essentie. Liesbeth verdient er niets aan en steekt er hopen tijd in. Haar hart klopt dan ook voor Moeder Natuur. Daarnaast hekelt zij de wegwerpmaatschappij en mag er wat haar betreft wat minder geconsumeerd worden. "Plantasielen keren zich tegen de consumptiemaatschappij. Ik ben er dan ook van overtuigd dat er naast het commerciële circuit een deeleconomie kan bestaan. Daar zit toekomst in."

Aurélien met zijn coleus. Beeld Ringo Gomez-Jorge

Vers van het veld

Onderling geven en nemen zonder dat er geld aan te pas komt, het gebeurt vaker in de internetplantengemeenschap anno 2016. Aan de andere kant duiken er ook meer onlineplantenbedrijfjes op met erg interessante producten en diensten. Zo is er huis OTTO dat bloemen en gastronomie tijdens events in een totaalplaatje aan de man brengt. OTTO bestaat uit Marijke Boesmans en Charlotte Boeyden. Charlotte kookt, Marijke schikt bloemen. Doch niet zomaar bloemen, maar zelfgekweekte veldbloemen.

"Ik zaai steeds eenjarige veldbloemen ergens op een weide", vertelt Marijke. "Oogsten gebeurt van juni tot oktober. De bloemen buiten die periode koop ik maar zijn seizoensgebonden. Ieder jaar verbouw ik een andere lap grond. De eerste keer had ik 40 vierkante meter grond, dit jaar verbouw ik 200 vierkante meter, wat voldoende oogst biedt om de geplande events te voorzien van bloemen." Moeilijke planten zijn het alleszins niet. Het zaad wordt breed uitgeworpen en de bloemen groeien door elkaar, als op een echte weide.

Naast gemakkelijk zijn veldbloemen vooral bijzonder mooi. "Ik zaai 35 soorten waaronder korenbloemen, ridderspoor, leeuwenbekjes, duifkruid, pimpernel en dille", zegt Marijke. "De eenvoud van die bloemen vind ik zo treffend. Ik houd niet van strakke, sculpturale bloemen. Naast de esthetiek interesseer ik me voor het ecologische aspect ervan. Het zijn bloemen van dichtbij die hier makkelijk gezaaid kunnen worden."

Marijke is niet de enige die er zo over denkt. Veldbloemen staan bovenaan op het lijstje van vele plantenliefhebbers. De veldbloem past perfect in de hedendaagse esthetiek van soberheid en natuurlijkheid, visuele kalmte en rust. Denk: houten tafels, emaille potten, grootmoeders kopjes en oude linnen tafellakens.

Het ecologische aspect leunt dan weer dicht aan tegen de hernieuwde interesse voor lokale producten en vergeten groenten. Net zoals warmoes en aardpeer opeens hun herintrede doen, zo ook de veldbloem.

Kortom, Marijke verkoopt een traditioneel maar gewild product, doch op een moderne wijze. Als internetbloemiste zoekt zij andere manieren van verkoop dan we gewoon zijn van de lokale bloemist. Zoals: een bloemenabonnement. Marijke: "Dat systeem is ontstaan op vraag van mensen en wordt vooral door horecazaken gebruikt. Zij betalen een vast bedrag en ik kom hen wekelijks verse bloemen brengen. Als particulier kun je ook een abonnement afsluiten, maar dan moet je zelf de bloemen komen oppikken."

Binnenkort zal Marijke in het weekend ook bloemen verkopen in een koffiebar, Kornél in Berchem bij Antwerpen. Wederom gaat het om een doodeenvoudige maar erg logische manier om bloemen aan de man te brengen. In koffiebars bevinden zich immers veel plantenliefhebbers.

Marijke Boesmans schikt de veldbloemen bij huis OTTO: "Hun eenvoud vind ik zo treffend." Beeld Ringo Gomez-Jorge

Boeket sportgras

Dat er nieuwe manieren gezocht worden om bloemen te verkopen, is niet onlogisch. Jonge plantenliefhebbers eisen haast internet-savvy oplossingen. Daarnaast spelen de huidige bloemen- en plantenwinkels nog te weinig in op de trends. Probeer maar eens veldbloemen te scoren bij de lokale bloemist. Als je alleen gipskruid wilt en geen rozen, dan bekijkt men je alsof je net een boeket sportgras hebt gevraagd.

"Voor vorige generaties bestaat een boeket nog altijd uit 'echte' bloemen", zegt Marijke. "Veldbloemen worden bezien als goedkoop, als haast onkruid." De oude garde verlangde naar exotisme en weelde, de nieuwe garde houdt van ingetogen en sober. En online verkrijgbaar.

Beeld Ringo Gomez-Jorge
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234