Zaterdag 23/01/2021

Nobelprijs

Plagieerde Bob Dylan scholierenwebsite?

Nobelprijswinnaar Bob Dylan.Beeld EPA

Zanger Bob Dylan won de Nobelprijs omdat hij 'nieuwe poëtische expressies in de Amerikaanse songtraditie' creëerde. Ironisch genoeg zou hij voor zijn Nobellezing flarden van de scholierenwebsite SparkNotes hebben overgeschreven.

Bob Dylan heeft zes maanden tijd gehad om zijn Nobellezing uit te schrijven, maar blijkbaar heeft hij zijn speech toch haastig bij elkaar getikt - met de niet vermelde hulp van scholierenwebsite SparkNotes

In zijn lezing weidde Dylan uit over drie literaire werken die hem hebben beïnvloed, waaronder Herman Melvilles roman Moby Dick. Online magazine Slate stelde vast dat wat de Nobelprijswinnaar over het beroemde walvisverhaal te zeggen heeft, opvallende gelijkenissen vertoont met de samenvatting die een scholier op de website SparkNotes heeft geplaatst.

Van de 78 zinnen die Dylan aan Moby Dick wijdt, zouden er zo'n twaalftal vrijwel letterlijk van SparkNotes zijn gelicht. “One of the ships ... carries Gabriel, a crazed prophet who predicts doom”, staat er op de website te lezen. In Dylans speech wordt dat “There’s a crazy prophet, Gabriel, on one of the vessels, and he predicts Ahab’s doom.” Opvallend: het zinnetje "predicts doom" verschijnt nergens in de roman zelf.

Vage grens

Het is niet de eerste keer dat Dylan wordt verweten dat hij wel erg losjes omspringt met het creatieve werk van anderen. Hij maakt er zelf ook geen geheim van dat hij inspiratie haalt uit blues-standards, oude folksongs, bijbelteksten, mythologie en literatuur, om er vervolgens een magistraal oeuvre uit te puren dat ironisch genoeg vaak uitblinkt in originaliteit en eigenzinnigheid. Maar de vraag is wanneer je van inspiratie spreekt en wanneer van plagiaat. Soms wordt de grens nogal vaag.

Al op zijn debuutalbum uit 1962 - waarvan 11 van de 13 songs covers van oude blues- en folksongs zijn - speelde hij de standard 'House of the Rising Sun' in een versie die hij overnam van zijn collega-zanger Dave van Ronk. Op zijn album Modern Times (2006) zijn alle songs toegeschreven aan Dylan, maar in songs als 'Thunder on the Mountain' en 'Workingman's Blues #2' gebruikt hij flarden tekst die zo uit nummers van bluesgitariste Memphis Minnie en jazz-zangeres June Christy lijken te komen.

Doorheen de jaren heeft auteur Scott Warmuth er een levenswerk van gemaakt om Dylans songs en teksten terug te voeren tot de (inspiratie)bron en, in sommige gevallen, de rechtmatige eigenaar. Dylan zou zelfs creatief omspringen met teksten van Henry Rollins, frontman van de hardcore-punkband Black Flag, en een reisbrochure over New Orleans, schrijft Slate.

Dylan zelf, zijn platenfirma Columbia en het Nobelcomité hebben nog niet gereageerd op de aantijgingen over plagiaat. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234