Zondag 05/02/2023

NieuwsPolitiek

‘Plafonneer partijfinanciering en herbekijk verdeling’, zeggen experts

Hoe meer stemmen een partij krijgt, hoe groter de partijdotatie.  Beeld Photo News
Hoe meer stemmen een partij krijgt, hoe groter de partijdotatie.Beeld Photo News

De totale overheidsuitgaven voor partijfinanciering plafonneren, meer geld naar de studiedienst en een striktere scheiding tussen het geld voor parlementsleden en de partij: een onafhankelijke expertengroep komt met ingrijpende voorstellen om de partijfinanciering te hervormen.

Kelly Van Droogenbroeck

Vorige week stelde premier Alexander De Croo (Open Vld) naar aanleiding van de begrotingsgesprekken nog een besparing van acht procent op de ministerlonen voor. Al snel mondde dat voorstel uit in een discussie om de volledige partijfinanciering grondig te herbekijken. Oppositiepartij N-VA kwam met een eigen reeks voorstellen met onder meer een indexstop voor die financiering voor de rest van de regeerperiode. En nu is er ook een rapport over de kwestie van een vierkoppige expertengroep op vraag van de Kamercommissie Institutionele Hervorming . De belofte om de partijfinanciering te herzien staat namelijk ook in het regeerakkoord van Vivaldi.

In het rapport vergelijken de experten de wetgevingen rond partijfinanciering in verschillende Europese landen zoals Nederland, Frankrijk en Duitsland met elkaar, alsook de minpunten die de Europese Groep van Staten tegen Corruptie (GRECO) in die wetgeving ziet. Op basis daarvan kwam de expertengroep tot vijf aanbevelingen voor België.

Inflatiecijfers

Zo stellen de experten voor om het jaarlijkse totale bedrag dat de overheid aan partijfinanciering spendeert, te plafonneren of aan verschillende parameters te koppelen. Op dit moment hangt dat totale bedrag alleen af van de inflatiecijfers. In tijden van torenhoge inflatie, zoals nu, gaat de partijfinanciering dus flink omhoog.

Daarnaast moet de verdeling van die totale som herbekeken worden, menen de experten. Nu bestaat de financiering van partijen uit een vast bedrag, dat voor iedereen gelijk is, en een variabel bedrag, dat afhangt van de verkiezingsuitslagen. De experten geven niet mee hoe de verhouding er in de toekomst zou moeten uitzien, alleen dat er over gediscussieerd moet worden. Daarmee lijken ze te suggereren dat de grote verschillen die nu ontstaan op basis van de stembusresultaten, beter wat getemperd worden.

Publieke middelen

Partijen kunnen nu ook zelf de verhouding tussen publieke en eigen middelen bepalen in hun financiering. Bijgevolg verschilt dit ook sterk van partij tot partij. Dit moet anders, zeggen de experten, die zich daarvoor baseren op wat Europa zegt. Voortaan zou elke partij 10 procent van haar middelen zelf moeten voorzien. De overige 90 procent mag wel van de overheid komen.

Ook de giften en ledenbijdragen moeten aan strengere beperkingen onderworpen worden. Bovendien moet er meer geld naar inhoud gaan, zeggen de experten. Daarvoor zou een deel van het totale partijbudget standaard naar de studiediensten van partijen moeten gaan.

Particratie

Ten slotte zien de experten voordelen in een strikte scheiding tussen de financiering van politieke partijen en hun parlementaire fracties. Bij sommige partijen, waaronder Vlaams Belang, is het namelijk de gewoonte om de middelen die het parlement aan zijn leden ter beschikking stelt, ook te gebruiken voor partijactiviteiten. Maar dit verzwakt de positie van parlementsleden en versterkt de particratie, aldus de experten.

Parlementslid Kristof Calvo (Groen), die in de commissie Grondwet en Institutionele hervorming zetelt, is tevreden met de voorstellen van de experten: “Tot nu toe zorgde de partijfinanciering bij elke begrotingsopmaak voor discussies. De voorstellen die daaruit volgden, waren vaak gericht op de korte termijn en gebaseerd op partijpolitieke berekeningen. Nu ligt er dankzij de vier onafhankelijke experten een objectief referentiewerk op tafel. Dit is een unieke kans voor een grondige hervorming van de wet rond partijfinanciering.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234