Zondag 05/07/2020

Plaatselijke middenveld-organisaties in Oost-Congo slaan internationaal alarm

Maak een einde aan onze ellende in Noord-Kivu

Vertegenwoordigers van 44 ngo's in Noord-Kivu, in het oosten van de Democratische Republiek Congo. Hun oproep, getekend op 18 november, richt zich tot de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en tot de internationale leiders.

Terwijl krijgsheer Laurent Nkunda opnieuw beloofde om een staakt-het-vuren te respecteren en zijn troepen in verschillende veroverde sectoren terug te trekken, stonden aan de overzijde regeringstroepen en hun bondgenoten elkaar naar het leven. Plaatselijke organisaties en de burgergemeenschap van Noord-Kivu roepen op een einde te maken aan het geweld: 'De bevolking van Noord-Kivu is in gevaar en iedere dag vallen er nieuwe doden.'

Excellenties,

Wij, vertegenwoordigers van de Congolese ngo's in Noord-Kivu, doen een beroep op uw hoge autoriteit en verzoeken u de vredesmacht in de Democratische Republiek Congo onmiddellijk te versterken, zodat ze in staat is om ons te beschermen. Deze vredesmacht moet uitgebreid worden, wil ze een eind kunnen maken aan de wreedheden tegenover burgers, die hier bij ons in Noord-Kivu, aan de grens met Rwanda en Uganda, voortdurend en op steeds grotere schaal worden begaan.

Hieronder vindt u een trieste, cynische, tragische en zeer frustrerende beschrijving van de ellendige toestand waarin de bevolking van Noord-Kivu zich bevindt. Wij zijn ongerust en angstig, en volkomen getraumatiseerd door de heersende onzekerheid. Wij zijn in de steek gelaten. Wie zal ons beschermen? Wie zal ons helpen?

Sinds 28 augustus van dit jaar zijn de gevechten in de streek almaar heviger geworden. Moordpartijen, verkrachtingen, plunderingen, gedwongen rekruteringen en een nieuwe massale vlucht van de burgerbevolking waren het gevolg. De voorbije dagen wordt er ook gevochten aan de rand van grote agglomeraties als Goma. De streek van Rutshuru, en in het bijzonder de stad Kiwanja, wordt zwaar geteisterd en er vallen honderden burgerslachtoffers. De ellende heeft al te lang geduurd voor de bevolking van Noord-Kivu en het is hoog tijd dat de regering en de internationale gemeenschap iets doen om de burgerbevolking, die het grootste slachtoffer van deze wreedheden is, te beschermen.

Wij weten dat verschillende hoge gezagsdragers ons land bezocht hebben dit jaar. Wij danken u voor de steun die deze bezoeken ons bieden en voor uw bekommernis om het drama dat zich hier in Oost-Congo afspeelt, maar we vragen u nu met aandrang om van de theorie over te gaan tot de praktijk en om uw vriendelijke verklaringen en boodschappen om te zetten in daden. Diplomatie vraagt tijd, dat begrijpen wij, maar tijd hebben wij helaas niet. De bevolking van Noord-Kivu is in gevaar en iedere dag vallen er nieuwe doden.

Nu al meer dan dertig jaar woedt de oorlog in Oost-Congo en de grootste slachtoffers van deze oorlog zijn de burgers en dan vooral de vrouwen en kinderen. Er zijn heel wat pogingen ondernomen om de crisis in Oost-Congo op te lossen, jammer genoeg zonder succes. De voorbije dagen hebben de vijandelijkheden zich verplaatst naar de streek van Rutshuru. De stad Kiwanja is ingenomen door het CNDP en de bevolking betaalt de prijs. We beleven een drama dat zonder weerga is in de wereld. Burgers worden gewoon neergekogeld of afgeslacht met machetes, messen, bijlen en speren. De straten zijn bezaaid met lijken en in de stad hangt de stank van ontbindende lichamen. Het aantal doden is trouwens niet definitief, want er wordt nog gezocht en volgens de laatste berichten zijn er nog lijken gevonden in huizen en latrines.

Chaos en verwarring

Het veroveringsleger van Laurent Nkunda rukt voortdurend verder op en het Congolese leger gaat op de vlucht. De vluchtende soldaten slaan aan het moorden, plunderen, verkrachten en stelen, en zorgen overal waar ze langskomen voor algehele chaos en verwarring. In Goma bijvoorbeeld werden op 29 oktober ll. ruim twintig burgers gedood, vrouwen werden verkracht en waardevolle goederen werden aangeslagen. Vorige week zijn ook Kanyabayonga, Kirumba en Kayna net als Goma overspoeld door soldaten van het Congolese regeringsleger FARDC, die de gevechten ontvluchten.

De gedwongen rekrutering neemt dramatische vormen aan. In verschillende dorpen van Rutshuru en Masisi gaan gewapende groepen, vooral het CNDP, van deur tot deur om jongens en volwassen mannen - tussen 14 en 40 jaar - te dwingen naar het front te gaan zonder enige militaire opleiding. Uit rapporten van de voorbije week blijkt dat honderden burgers door het CNDP werden gedwongen om dienst te nemen, vooral in Kitchanga, Kiwanja, Rutshuru en Rubare.

In ieder geval worden wij, de burgerbevolking, gegijzeld. Wij staan tussen de verschillende vuren en de vrouwen zijn de eerste slachtoffers. Het seksueel geweld is sinds eind augustus zwaar toegenomen. Legers en gewapende groepen richten hun geweld steeds vaker op vrouwen.

De bevolking voelt zich in de steek gelaten en is bezig een vorm van zelfverdediging te organiseren, waarvan we de grenzen niet kennen. Dat is het geval met de Mai Mai-milities in Kiwanja en Kanyabayonga.

De VN-missie Monuc bewijst dat ze niet opgewassen is tegen haar taak om de burgerbevolking te beschermen. De wereld kijkt toe, maar concrete actie blijft uit. De Monuc moet machteloos toezien op alle wreedheden die worden begaan door de gewapende groepen en het leger. Ofwel komen de interventies te laat, ofwel zijn ze niet doeltreffend. We kunnen dus niet blijven rekenen op de Monuc om ons te beschermen. Het voorbeeld van Kiwanja, waar burgers werden afgeslacht in de nabijheid van de Monuc-basis, is veelzeggend.

Wij vragen u met aandrang ons te helpen in deze moeilijke tijden. Het is voor iedereen zonneklaar dat de vredesmacht moet versterkt worden, zodat ze de burgers effectief en op een efficiënte manier kan beschermen en zodat ze over de middelen beschikt om om het even welke agressie het hoofd te bieden. En dat moet snel gebeuren.

Wij vragen u daarom nadrukkelijk:

- Om onmiddellijk Europese troepen te sturen die snel in actie kunnen komen en die de burgerbevolking bescherming en veiligheid kunnen bieden, zoals u dat gedaan hebt voor onze broeders en zusters in Bunia, Ituri, in juni 2003.

- Om de vredesmacht van de Monuc uit te breiden en haar een mandaat te geven waardoor ze de burgers afdoende kan beschermen en daarvan een absolute prioriteit te maken. Excellenties, nú is het ogenblik om onze levens te redden, want spijt komt altijd te laat.

Enkele ondertekenaars: Africa Justice Peace and Development (AJPD), Campagne Pour la Paix (CPP), Collectif des ONG de Droits de l'Homme (CODHO), Platform des Femmes du Nord Kivu pour un Développement Endogène (PFNDE), Société civile Territoire de Rutshuru

We beleven een drama dat zonder weerga is in de wereld. Burgers worden gewoon neergekogeld of afgeslacht met machetes, messen, bijlen en speren. De straten zijn bezaaid met lijken en in de stad hangt de stank van ontbindende lichamen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234