Zondag 09/05/2021

Pionier van de elegantie

Titel

Fisherman's Luck

Auteur

Henry van Dyke

Ontwerp

Margaret Armstrong

Uitgeverij

Scribner's (1905)

Als u op zolder een boek met het monogram 'MA' vindt, denkt u maar beter twee keer na voor u ermee naar de kringloopwinkel gaat. 'MA' staat voor Margaret Armstrong, een echte boekencoverpionier, en het boek in uw handen is

meer dan honderd jaar oud.

De naam Margaret Armstrong was eind negentiende eeuw een kwaliteitslabel. Tussen 1890 en 1915 voorzag ze meer dan 270 boeken van een elegante voorkant. Ze ontwierp omslagen voor bekende schrijvers, onder wie Charles Dickens en Paul Laurence Dunbar, een van de eerste succesvolle Afro-Amerikaanse auteurs. Maar haar beste werk maakte ze voor Henry van Dyke. De schrijver-docent en predikant bezong de natuur in zijn korte verhalen, gedichten, essays en preken. Armstrong kon zich helemaal vinden in de filosofie van de charismatische predikant. Net als Van Dyke was ze gefascineerd door de natuur. In haar vormgeving vormden bloemen, planten en dieren een constante. Ze schreef zelfs een gids over wilde bloemen, die ze zelf van tekeningen voorzag.

Ook voor Fisherman's Luck mocht ze zich laten gaan met ornamenten. Van Dyke schreef de essaybundel al in 1888, maar de uitgever wou graag een fris ontwerp voor het boek. In de bundel bracht Van Dyck geluk bij het vissen in verband met geluk in het leven.

Armstrong koos voor een vaal, donkerblauw doek als ondergrond en ging met groene, zilveren, gouden en lichtblauwe inkt aan het werk. De illustratrice had een aantal handelsmerken. Zo hield ze van ontwerpen die op het eerste gezicht symmetrisch leken, maar dat net niet waren. Ook bij Fisherman's Luck zie je pas na heel goed kijken verschillen tussen beide kanten.

Daarnaast ontwierp ze een eigen lettertype, dat ze op bijna al haar covers gebruikte. Het zorgde ervoor dat typografie en versiering perfect in elkaar overvloeiden. Amstrong toonde zich ook meester in de drukkunst. Ze beheerste een speciale techniek, waardoor gouden ornamenten zowel glanzend als mat werden gedrukt. Zo speelde het licht mooier met de cover. Op haar latere ontwerpen zette ze trots haar monogram dat haar initialen met elkaar verbond. Bij Fisherman's Luck staat het monogram rechts onder een groen blad.

Armstrong kwam uit een rijke, vooraanstaande familie en begon al op haar zestiende met het vormgeven van reclamewerk en uitnodigingen. Op datzelfde moment bloeide de uitgeverswereld. Voor het eerst konden mooie, rijkelijk versierde boeken goedkoop geproduceerd en verkocht worden en was er vraag naar vormgevers.

Vanaf 1913 nam de illustratrice minder opdrachten aan om haar eigen tekeningen te maken en zelf te schrijven. Het handboek over wilde bloemen was een van die eigen werken, maar ze schreef ook twee thrillers en biografieën.

Na haar vertrek namen uitgevers imitators aan, om de 'Armstrong-look' te behouden. Armstrongs ontwerpen bleken zo populair dat het commercieel interessanter was de stijl te kopiëren. Vandaag de dag zijn haar ontwerpen nog steeds geliefd bij verzamelaars, en een aantal van haar designs en tekeningen zit in de collectie van het Metropolitan Museum in New York.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234