Dinsdag 13/04/2021

Pinot uit de Alpen

Spreek pinot noir uit en de bourgogneliefhebbers krijgen water in de mond en vlammetjes in de ogen. Nog steeds is de Côte d'Or dé heimat van top-pinot. Maar er is concurrentie op komst. Uit de nieuwe wereld vooral, maar steeds vaker ook dichterbij: uit Zwitserland.

frank van der auwera

Natuurlijk lopen alle vergelijkingen meteen klem op de cijfers, want Zwitserland is natuurlijk een kabouter qua volume. Zo is de totale nationale wijngaard er maar zo'n 15.000 hectare 'groot', wat ongeveer overeenkomt met Saint-Emilion en zijn randgemeenten. Jaarlijks produceert het land daarmee ongeveer 1 miljoen hectoliter wijn. In 2004 ging het zelfs om 1,14 miljoen hectoliter, waarvan voor het eerst méér rode (52 procent) dan witte (48).

Wij Belgen doen het zeker niet slecht in de Zwitserse exportparade. We zijn de tweede belangrijkste importeur in wit (82.888 liter in flessen) en nummer vier in rood (met 10.557 liter). Daaruit mag al blijken dat, op buur Duitsland na dat vorig jaar alleen al bijna 380.000 liter wit invoerde, de meeste Zwitserse wijn niet de landsgrenzen overvloeit, maar eerder binnenlands wordt ontkurkt. Schommelend per oogst wordt er jaarlijks hooguit zo'n 1 procent van alle Zwitserse wijn uitgevoerd. Zwitsers behoren inderdaad tot de meest dorstige Europeanen, ook wat andere landen of appellaties betreft. Bovendien is de levensstandaard er nog altijd zeer hoog en zelfs al heeft de nationale munt pluimen verloren, het blijft toch een van de sterke economieën. U kunt de rekening dus makkelijk zelf maken: relatief beperkte jaaroogst plus hoge binnenlandse consumptie plus hoge levensstandaard is gelijk aan dure startprijzen. De prijzen voor de betere cru's kunnen inderdaad soms een barrière vormen.

Door die vrij geringe export wordt het kwaliteitsbeeld ook automatisch vertekend: de meeste Belgen denken spontaan aan (witte) 'Fendant' - soms een leuk fruitig product, maar vaak ook anoniem, als saaie begeleider bij de al even onafscheidelijke raclette -, maar zullen zelden aan rode kwaliteitswijnen denken als ze de Zwitserse vlag opmerken. En toch is er precies op dat vlak veel beweging. Alhoewel er steeds meer modieuze blauwe druiven staan aangeplant - syrah, merlot, cabernet sauvignon...- en gamay er populair blijft, is het gezien de klimatologische omstandigheden vooral de 'noordelijke' pinot die het kwaliteitsvaandel in rood hoog moet houden. Een variëteit die prima aardt in de Franstalige herkomstgebieden van Valais, Vaud en Genève. Klimatologisch inderdaad op het nippertje, want de Zwitserse wijngaarden bevinden zich tussen de 45ste en 47ste breedtegraad of rakelings tegen de noordelijke limiet voor wijnproductie. In de vakliteratuur wordt immers aangenomen dat die natuurlijke grens zich ergens rond de 50ste breedtegraad situeert; daarbuiten is er van degelijke wijn geen sprake meer.

Voor deze proeverij klopten we aan bij Le Verre à Pied, de wijnbar in hartje Brussel die de gok heeft gewaagd om exclusief Zwitserse producten aan de m/v te brengen, waaronder 250 wijnen. Onder de naam Le Verre à Pied draait trouwens in Europa een heel netwerk van wijnbars die missionariswerk voor de Zwitserse zaak verrichten. Een uitdaging is zeker deze pinot- proeverij. Pinot is immers een hypergevoelige, grillige druif die weinig compromis kent. Ofwel levert ze funky (zelfs sublieme) finessewijnen op met pakken zwarte kersen, frambozen, bosaardbeien, specerijen en bloemen, ofwel komt ze vrij ordinair, zurig en vegetaal over. Tussen die twee uitersten is de spoeling dun. Tegelijk blijft het een variëteit die enorm reageert op haar omgeving: plotse schommelingen in het kwik (bvb. nachtvorst) kunnen de oogst dramatisch beïnvloeden. Zelfs na de pluk blijft de pinot nukkig, want aangezien de schillen makkelijk kneuzen, kan het sap soms snel spontaan wegvloeien.

Maar op de Zwitserse, koelere maar toch zonrijke heuvelruggen gedijt deze variëteit soms prima. Die stelling gingen we daarom even uittesten met een selectie van zes cru's.

De La Tour de Marsens 'Réserve des Héraults' Les Frères Dubois 2000 (Vaud, 16,20 euro) is een correcte, herkenbare pinot. Reeds veel tuilé langs de rand, enorm transparant, met trage tranen en veel fonkeling. Fijne neus van o.a. gedroogde en gekonfijte rode bessen, gevolgd door een smaak van klein rood fruit, een lichte ledertoets en goede zuren. Afdronk met witte peper en kruidnagel. Gewoon correct.

Dan belandt de 'Barrique n°560' Weinkellerei Zweifel 2000 (Zurich, 19,90 euro) in ons glas. Van deze op oudere vaten gelagerde cuvée werden slechts 7.600 stuks gebotteld. Een bourgogneachtig product, dat opent met een al sterk geëvolueerde kleur en veel tuilé. Het boeket is geschakeerder: mooie gerookte bacontoets en gedroogd rood bosfruit. Aangenaam rond in de mond, met veel rijpe rode vruchten en nog prima tannines als rugdekking. Aardse finale. Een aangename maaltijdwijn, die nu bijzonder vlot om te drinken is.

Met de Grilette Domaine de Cressier 'Noir des Roches' 2001 (Neuchâtel, 17,70 euro) hebben we opnieuw een op barriques gelagerde cuvée in handen, met opnieuw een doorzichtige evolutiekleur, maar ditmaal olieachtig van textuur. Bijzonder aangenaam parfum van gekonfijte aalbesjes en kersen, lichtjes fumé. Duidelijk meer alcohol en fruitigheid nog in de smaak, met een pittige fraîcheur en het hout niet te dominant. Lekker vlezig fruithart. Zal niet fenomenaal verbeteren bij lange keldering, maar herkenbaar pinot noir.

Château d'Auvernier 2001 (Neuchâtel, 15,50 euro) van zijn kant is een wijn die ons minder boeit en die we amper op de helft van zijn prijskaartje inschatten. Waterachtig dunne kleur met wel een vette tranenparade, maar aromatisch een vrij 'mediterrane' pinot met veel peperige alcohol. Mist ook in de smaak het sappige fruit van de vorige wijn, met bovendien een onaangenaam bittertje in de finale. Hier is de eik niet efficiënt gebruikt.

Het Château de Mur 2002 (Fribourg/Vully, 10,90 euro) is de goedkoopste én jongste fles uit het gezelschap. Opnieuw een vrij waterachtige, sterk geëvolueerde kleurspiegel, maar wel een zuivere pinot-neus, met impressies van gerookt hout en rijpe kersen. Eenvoudig maar eerlijk is ook de smaak, gebaseerd op jeugdig rood fruit, rond en zacht, met frisse zuren. Geen hoogvlieger of finessewijn maar kan de vergelijking met even goedkope bourgognes probleemloos doorstaan.

We sluiten de rij met de oudste, duurste en ook qua 'look' zwaarste fles, lakcapsule incluis: 'Renommée St-Pierre' René Favre & Fils 1999 (Valais, 28,70 euro). Normaal geëvolueerde granaatrode kleur met fonkelende kern. Aan de neus een fijne herkenbare bourgogne met rijpe bosbessen, cassis en fumé-eik, heel rijp van ondertoon. Verrassend vette fruitstart die wat verzwakt naar de afdronk toe. We hadden net iets meer verwacht na het prima boeket en de sterke 'attaque', maar het blijft een aangename, fruitige pinot die helemaal op dronk is.

Conclusie? De 'pinot suisse' is zeker en vast herkenbaar voor de liefhebber - ook qua prijsvork -, vaak heel aangenaam, maar het lijkt alsof hij in de teletijdmachine werd gestopt. Na pakweg vier à vijf jaar is hij compleet op dronk, op een enkele uitzondering na. n

Le Verre à Pied, Oud Korenhuisplein 29, 1000 Brussel, Iedere dag open vanaf 11 uur, behalve op zondag. Tel. 02/513.53.27, saveurssuisse@hotmail.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234