Dinsdag 24/05/2022

Pingpongtoernooi voor een zieke moeder

theater l het gevolg is niet ver van HH een heel goede beurt met 'noordeloos'

Wouter Hillaert

Het was een beetje bang afwachten wat Het Gevolg met weer een familieschets zou doen, maar Noordeloos is een heel ander paar mouwen dan hun vorige, Vermist. Al verlies je bij verbale pingpong wel eens het wedstrijdbeeld uit het oog.

Op basis van zijn stuk Noordeloos zou je kunnen stellen dat de Nederlander Peer Wittenbols in het verkeerde land geboren werd. Eigenlijk is hij Scandinavisch. Niet alleen schreef hij een donker, claustrofobisch gezinsdrama zoals er daar in het Noorden wel meer voorkomen, hij deed dat bovendien in een ritmische taal die sterk herinnert aan de Noor Jon Fosse: met gekapte banale zinnetjes, soms maar één woord lang, en veel herhalingen. Die doen hyperrealistisch aan, maar dat is maar schijn. Daaronder gapen de grote metafysische thema's: leven, liefde en dood.

Wittenbols' personages komen nochtans, net als die van Fosse, erg naïef over. Ze kwetteren maar raak, vooral dan de doodzieke moeder waar dit hele stuk om draait. Haar man en haar dochter weten met haar toestand nauwelijks om te gaan. Zij vluchten samen in wat incestueus geflikflooi, en daarin herken je dan weer de Zweed Lars Norén. Het is ook diens onverbloemde heftigheid waarmee in Noordeloos gecommuniceerd wordt. "Gij kankerhuis", noemt de man zijn vrouw ergens, en daarmee is veel gezegd.

We hielden ons hart vast voor wat Het Gevolg met zo'n directe familieschets zou aanrichten, want hun Vermist vertaalde datzelfde gegeven vorig seizoen wel héél vettig. Maar alleen al het scènebeeld van Noordeloos verrast totaal. Het is een white box met enkel een donkermarmeren zitrand rond: tegelijk een klinische ziekenkamer, een koel mausoleum en een minimalistische woonplaats. Het puurt de anekdotiek in de tekst mooi uit tot wat daaronder allemaal aan eenzame onwennigheid verstopt zit.

Die vormelijke abstractie wordt doorgetrokken in het spel. Regisseur Ignace Cornelissen 'zette' acteurs Gert Portael, Dimitri Dupont en Anne De Wilde in een wisselwerking met de strakke snelheid van een pingpongtoernooi. Kort en puntig spelen ze de replieken naar elkaar terug, met af en toe een kunstmatig hoekige uithaal van hun lijf. Zo worden de 32 scènetjes in Wittenbols' tekst een na een afgewerkt: als kleine matches in huwelijkspijn, miscommunicatie en de algemene onaangepastheid van de mens.

Alleen zijn de woordenwisselingen zozeer op het scherp van de snee gezet, dat het soms gewoon niet meer pakt. Zoals dat bij pingpong gaat, ben je het vorige punt vaak al kwijt nog voor het volgende valt. Zeker, naar het einde toe komt er meer lucht en verstilling in de voorstelling, en daarmee ook meer directe gevoelswerking. Maar toch krijg je voortdurend het gevoel dat er te veel gewerkt is op de afzonderlijke tableautjes en te weinig op hun gezamenlijke dramaturgische ontwikkeling. Dat is jammer, want Het Gevolg was hier niet ver van een heel goede beurt. Noordeloos moet het vooral hebben van het flegmatieke spel van vooral Gert Portael, van een paar heerlijke smashes in Wittenbols' taalvoering en van de gedurfde keuze op zich om deze tekst zo abstract te ensceneren.

WAT Noordeloos van Peer Wittenbols door Het Gevolg WANNEER EN WAAR Tot 20 november op tournee, langs Torhout, Brussel, Tielt, Berchem, Mechelen, Brasschaat, Mortsel, Oudenaarde en Aarschot. Info: www.hetgevolg.beWoordenwisselingen zijn zo op het scherp van de snee dat het soms gewoon niet meer pakt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234