Maandag 29/11/2021

Pillendraaier met internationale uitstraling

Elke spuit tegen tetanus die GlaxoSmithKline waar ook ter wereld verkoopt, rolt in Waver van de band. Hetzelfde geldt voor de inentingen tegen hepatitis. Het onderzoek gebeurt in de buurgemeente Rixensart. GlaxoSmithKline is dan ook een van de belangrijkste bedrijven van Walloni�. Het succes ervan straalt op de hele regio af.

Janine Meijer

Voor een buitenlandse wetenschapper die op weg is naar het onderzoekscentrum van GlaxoSmithKline, de tweede grootste farmaceutische groep ter wereld, moet het een vreemde gewaarwording zijn. Nadat hij per vliegtuig is geland op Zaventem is hij nog lang niet op zijn bestemming. Hij zal een auto moeten huren en op de drukke ring rond Brussel de E411 richting Namen moeten zoeken. Eenmaal op de snelweg moet hij er al na dertig kilometer weer af en komt hij in de glooiende heuvels van Waals-Brabant terecht. De weg naar het farmabedrijf kronkelt langs kleine slapende dorpskernen met pittoreske huisjes, voorbij boerderijen en groene velden vol koeien. Waar in hemelsnaam bevindt die internationale multinational zich, zal hij zich afvragen.

Maar eenmaal terug thuis in de Verenigde Staten of Groot-Brittannië zal hij Rixensart, de onuitspreekbare naam van de plek waar hij wezen moest, niet snel vergeten. GlaxoSmithKline is zonder twijfel het bedrijf dat de gemeente op de internationale kaart heeft gezet. Daarmee heeft het ook België en in het bijzonder Wallonië wereldwijde economische betekenis gegeven.

Dertig nationaliteiten

Het farmabedrijf ontstond in 1945 onder de naam R.I.T en kocht in 1958 de site van Rixensart. Na verschillende fusies ontstond in 2000 het huidige GlaxoSmithKline (GSK) met hoofdzetel in Brentford (Verenigd Koninkrijk) en onderzoekslaboratoria in zeven verschillende landen waaronder België. GSK is in zestig jaar tijd uitgegroeid tot wereldleider op het gebied van vaccinologie. Op dit moment heeft het bedrijf 25 procent van het internationale marktaandeel op farmagebied in handen.

In België bevindt zich GSK Biologicals, een wereldcentrum voor onderzoek, ontwikkeling en commercialisering van vaccins. GSK Biologicals heeft vestigingen in Rixensart, Waver en Gembloux. Rixensart is met 3.300 werknemers zonder twijfel de grootste en belangrijkste site. In Wavre werken 700 mensen.

De economische betekenis van GSK voor Wallonië is groot. In 2002 voerde GSK Biologicals 98 procent van zijn productie uit, goed voor een omzet van 1,13 miljard euro. Daar is de uitvoer van GSK Beecham in Heppignies niet bijgerekend. In Heppignies bevindt zich het Europees productiecentrum van antibiotica. De omzet daar bedroeg in 2002 45,6 miljoen euro. Opgeteld bedroeg de uitvoer van GSK 1,17 miljard euro. Hiermee neemt het farmabedrijf zo'n 4 procent van de totale Waalse uitvoer en 0,5 procent van de gehele Belgische uitvoer voor zijn rekening.

"GSK heeft de regio Waals-Brabant een enorme economische impuls gegeven", zegt communicatiedirecteur Julien Brabants. "Niet alleen de goede exportcijfers dragen bij aan de economische groei van de regio, maar GSK is ook de belangrijkste werkgever in de regio Namen. We nemen zo'n 350 mensen per jaar aan. Dat komt neer op elke dag een nieuwe medewerker. De laatste vijf jaar hebben we 2.000 nieuwe banen gecreëerd."

De meeste medewerkers van GSK hebben een universitair of hogeschooldiploma. Zo telt het bedrijf veel landbouwkundigen en scheikundig ingenieurs. Ondanks dat er dertig verschillende nationaliteiten werken is ruim 95 procent Belg. Ook technici met een diploma elektromechanica zijn welkom. "De komende twee jaar wordt het aanwerven van nieuw personeel tijdelijk op een laag pitje gezet, omdat er veel geïnvesteerd wordt in het ontwikkelen van twee nieuwe vaccins", zegt personeelsdirecteur Pascal Lizin. "Als het Rotarix- en Cervarix-vaccin (respectievelijk tegen diarree bij baby's en tegen kanker in de baarmoeder, JM) op de markt zijn gebracht, worden er nieuwe vacatures gelanceerd. Op termijn zullen er naar verwachting nog 2.000 nieuwe medewerkers worden aangeworven."

Het succes van GSK straalt af op de rest van Waals-Brabant. Lizin denkt dat het bedrijf voor 10.000 indirecte banen heeft gezorgd via onderaanneming en dienstverlening. "We hebben enorm veel geïnvesteerd in de bouw van onze nieuwe vestiging in Waver. Per dag hebben we zo'n 500 mensen rondlopen die niet in dienst zijn van GSK maar wel voor ons werken. Het gaat hierbij om aannemers, maar ook om personeel dat tijdelijk aangetrokken is voor de ontwikkeling van nieuwe vaccins." Jaarlijks besteedt GSK Biologicals ongeveer 200 miljoen euro aan onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe producten.

het Walhalla van Waver

Wie van pillen en spuiten houdt, moet in Waver zijn. GSK is daar bezig met de bouw van een enorme nieuwe productiesite met een oppervlakte van 17.000 vierkante meter, die in 2005 klaar moet zijn. Het project kost 450 miljoen euro. Vandaag worden er al 200 miljoen vaccins per jaar geproduceerd, vertelt een medewerkster. De afdeling is opgedeeld in een sectie waar pillen worden geproduceerd en een andere waar spuiten van de band rollen. In hoog tempo stoppen medewerksters de doosjes vol medicijnen in een doos en plakken er een etiket met de bestemming op. Het is moeilijk voor te stellen, maar elke spuit tegen tetanus die door GSK waar ook ter wereld wordt verkocht, rolt in Waver van de band. Hetzelfde geldt voor de inentingen tegen hepatitis.

Waarom kiest een multinational als GSK ervoor om zijn productiecentrum is een relatief kleine gemeente als Waver te vestigen? "We zijn hier in de jaren zestig neergestreken en dan ga je niet zo snel meer weg", zegt Lizin. Volgens communicatiedirecteur Brabants heeft het ook te maken met het ontwikkelingsproces van vaccins, dat moeilijk naar een andere regio verplaatst kan worden. "Het ontwikkelen van een vaccin luistert heel nauw. Als we zouden besluiten de tent morgen te sluiten en in California verder te gaan, worden we jaren teruggegooid in het productieproces omdat een heleboel factoren veranderd zullen zijn."

Eigenlijk gaat het om een situatie waarbij beide partijen - Wallonië en het bedrijf GSK - voordeel genieten, zegt Lizin. "Wij zorgen voor economische groei en werkgelegenheid, en de regio zorgt voor een goed ondernemingsklimaat. De directie weet dat ze het vertrouwen heeft van de Belgische overheid en daarom blijft GSK in dit land investeren." Thibaut Joffart, gemeentesecretaris van Rixensart, beaamt dit. "GSK is heel belangrijk voor ons. Het bedrijf heeft deze regio een enorme naambekendheid gegeven." Van een olievlekeffect kan helaas niet gesproken worden, weet Joffart. "Rixensart heeft erg weinig industriële sites. Andere grote bedrijven zullen zich dus niet snel in onze gemeente vestigen."

Buiten de grenzen van de gemeente Rixensart biedt de regio investeerders echter wel veel mogelijkheden. De eerder genoemde E411-autosnelweg van Brussel over Namen naar Luxemburg wordt met de wereldspelers GSK en Siemens ook wel de technologie-as van België genoemd. Experts zijn het erover eens dat de bedrijven in de toekomst gezelschap zullen krijgen van andere grote multinationals.

'We nemen zo'n 350 mensen per jaar aan. Dat komt neer op elke dag een nieuwe medewerker'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234