Zondag 25/10/2020

Het groot onderhoud

Pieter De Crem: "Ik geloof niet in een Europese islam"

Joël De Ceulaer en Pieter De Crem.

Als staatssecretaris voor Buitenlandse Handel leeft hij in de luwte. Maar Pieter De Crem (53) heeft nog altijd uitgesproken meningen. Over de vakbonden, over de vluchtelingen - en over CD&V, natuurlijk. "Voor mij is het geen raadsel waarom we zo slecht scoren in de peilingen."

Ik was een grote voorstander van het kartel met N-VA", zegt Pieter De Crem. "Maar we hadden veel verder moeten gaan. Daar heb ik altijd voor gepleit: CD&V en N-VA hadden moeten samensmelten tot één grote Vlaamse volkspartij. Die had dan de motor moeten zijn van een politieke herverkaveling. Dat was mijn bedoeling: een herschikking van het landschap, waardoor ook de linkerzijde tot een soort fusie had moeten komen."

Sinds hij staatssecretaris voor Buitenlandse Handel werd, is het nogal stil rond Pieter De Crem. In de federale regering moest hij als CD&V-kopstuk het voortouw afstaan aan Kris Peeters en Koen Geens. Vandaag zit hij voortdurend in het buitenland, waar hij Belgische bedrijven aan nuttige contacten en contracten helpt. Maar hij staat nog altijd scherp. Dat we hem minder vaak horen, wil niet zeggen dat hij geen meningen meer heeft.

"Het leiderschap van Wouter Beke staat niet ter discussie", antwoordt De Crem als ik hem vraag waarom hij geen kandidaat-voorzitter was. "Ik heb als het ware een harnas aangetrokken, om ongevoelig te zijn voor mensen die vinden dat ik wél een gooi naar het voorzitterschap had moeten doen, omdat ik volgens hen het enige geloofwaardige alternatief ben voor de veel te linkse koers van CD&V."

Nieuwe reeks

Vanaf morgen wekelijks in Zeno: Het Groot Onderhoud, een grondig gesprek over leven en werk. Deze week: Pieter De Crem.

Veel te links

Toch een beetje heimwee naar het kartel, dus. "De eerste gesprekken over dat kartel heb ik bij mij thuis gevoerd in 2002", vertelt De Crem. "Dat was met Geert Bourgeois. Ik was vooruit gestuurd om de temperatuur te meten. Toen dat aan het licht kwam, werd het plan meteen afgevoerd. Beide partijen vreesden dat ze kiezers zouden verliezen. Maar het omgekeerde was waar: dat kartel zat meteen op een positieve ader."

Vandaag is N-VA die volkspartij waar u van droomde. Hoelang blijft ze dat nog?
Pieter De Crem: "Niemand blijft de grootste. De N-VA zal als leidende partij het lot van een leidende partij ondergaan: ze zal beslissingen moeten nemen die niet in overeenstemming zijn met het verwachtingspatroon van de kiezer. En daar zal ze de gevolgen van dragen."

Dat is de CD&V al vaker overkomen.
"Een groot deel van onze kiezers is ontgoocheld weggelopen. Omdat hun verwachtingen niet werden ingelost. En dat kun je hen niet kwalijk nemen. Wij moeten opnieuw meer onze eigenheid en identiteit in de verf zetten. Voor mij is het geen raadsel waarom we vandaag zo slecht scoren in de peilingen."

Vertel.
"Wij zitten veel te links in deze coalitie. En dat gaat ons niet goed af. Van meet af aan hebben wij ons op eenzijdige manier vereenzelvigd met de syndicaten. En dat is heel slecht geweest. En dan te bedenken dat we van onze syndicale vleugel zelfs nog geen schouderklopje hebben gekregen. Integendeel, ik las een tijd geleden dat de christelijke vakbond vindt dat CD&V in deze regering véél en véél en véél te weinig doet. Tja."

Interviewer Joël De Ceulaer: "Is Donald Trump een gevaarlijke gek?" Pieter De Crem: "Nee. Waarom? U moest eens weten wat men allemaal over Ronald Reagan zei, toen hij president wilde worden."Beeld Karel Duerinckx

U vindt dat de vakbond dankbaar zou moeten zijn?
"De christelijke vakbond? Absoluut. Niet alleen hebben wij de verworvenheden van de bonden verdedigd, er staat in het regeerakkoord ook een voorstel om het probleem van Arco te regelen. Ik denk dat dat toch kan tellen. Als het van een aantal anderen afhangt, zouden de Arco-spaarders niet vergoed worden."

Is de Arco-regeling rechtvaardig? De belastingbetaler draait op voor de misleiding door de christelijke zuil, die beleggers in de waan liet dat ze spaarden.
"Ik begrijp dat sommigen dat onrechtvaardig vinden. Maar er is een akkoord, en pacta sunt servanda. Dat akkoord, dat ik mee heb onderhandeld, staat in steen gebeiteld."

CD&V is van oudsher een zogenaamde standenpartij. Er is de vakbondsvleugel, de Unizo-vleugel, de Boerenbond... U behoort bij geen enkele stand.
"Nee. Ik vind dat standenverhaal niet meer van deze tijd. Als de leden van de christelijke vakbond of van Unizo tenminste nog voor CD&V zouden stemmen, dan betekende het nog iets. Maar dat is niet meer het geval. Mensen hebben geen ideologische relatie meer met die verenigingen, maar een servicerelatie. Ze zijn klanten. Ik ken mensen die lid zijn van de vakbond en toch in de gordijnen hangen als ze de spoorbonden bezig horen."

Zorgzaam

Toch wordt er bij de samenstelling van de CD&V-kieslijsten nog altijd rekening gehouden met de standen.
"Dat is zo, wat men ook moge beweren. En daar zouden ze beter mee ophouden. In mijn eigen gemeente Aalter hebben wij 19 zetels van de 25. En hoe doen wij dat? Door goed beleid te voeren, door geen rekening te houden met de standen. Daar zou de partij op nationaal niveau ook lessen uit mogen trekken. Ik ben geen buikspreker van wie dan ook. Ik ben alleen gebonden aan mijn kiezers."

Maakt CD&V, los van de Arco-regeling, nog een verschil in deze regering?
"Zeker. Deze regering doet inspanningen om de sociale zekerheid gezond te maken, om het begrotingstekort onder controle te houden, om de schuld te reduceren. Zonder ons zouden die inspanningen zwaar onder druk komen te staan. In de vorige regering, toen ik nog vicepremier was, heb ik met een crisis moeten dreigen omdat één partner die budgettaire discipline wilde laten varen. En die partner zit nu nog in de regering."

Open Vld dus.
"De liberalen, inderdaad. CD&V is een partij die de toekomst wil voorbereiden, die altijd op de lange termijn denkt."

De Vlaamse en federale regeringen verhogen veel facturen. Het is een harde regering voor wie het minder goed heeft.
"Wij houden nochtans veel rekening met mensen die het minder goed hebben. Dankzij de taxshift krijgen de laagste inkomens meer dan vijftig euro per maand extra. Ook dat zou zonder ons misschien heel anders zijn. CD&V is zeer zorgzaam."

"F16's naar Syrië? Als we de vluchtelingencrisis ten gronde willen aanpakken, kan het antwoord alleen maar 'ja' zijn."Beeld Karel Duerinckx

Wat is voor u de essentie van de christendemocratie?
"Die wordt perfect samengevat in de parabel van de talenten uit het evangelie: iedereen krijgt talenten en heeft de plicht om die te vermenigvuldigen. Als je dat doet, word je gerespecteerd, help je de maatschappij vooruit en heb je gedaan wat je moest doen."

Wat gebeurde er in het evangelie met de persoon die zijn talenten niet had vermenigvuldigd?
"Hij had ze begraven, haalde ze weer boven en zag dat hij niet was vooruitgegaan. Daarom werd hij niet gerespecteerd en werd het hem een beetje droef te moede. Pas op, ik ben geen Bijbel-kenner, hoor. Al ben ik altijd heel geïnteresseerd geweest in het geloof. Ik kwam in de humaniora terecht begin de jaren 70, vlak na mei '68, toen de godsdienstlessen helaas al waren aangepast."

Waarom helaas?
"Omdat ik alles wilde weten over de Bijbel, over de evangelisten, over de geschiedenis van het christendom. Maar daarover hoorden we niets. Ik herinner mij nog dat ik toen teleurgesteld was; ik wilde échte godsdienstlessen. Pas op het einde van de humaniora, toen we leerden over filosofen zoals Emmanuel Levinas en Jacques Maritain, begreep ik wat het christendom te vertellen had over de uniciteit van ieder mens. Ieder van ons is uniek, maar we leven niet alleen, we leren onszelf kennen in het gelaat van de ander."

Worstelde u als jongeman niet met het geloof?
"Ik vond dat heel boeiend, ik heb daar nooit mee geworsteld. Ik denk dat mijn godsdienstleraren harder worstelden dan ik. Ze probeerden ons ook te doen worstelen met andere zaken. Zo moesten wij per se een conflict hebben met onze ouders."

En daar had u ook geen last van?
"Helemaal niet. Ik ben op een heel open manier opgevoed. Ik zeg niet dat ik het altijd even leuk vond om tijdens de vakanties met mijn ouders elke kerk in Frankrijk en Italië te bezoeken, maar ik ben complexloos katholiek gebleven."

BIO

• geboren op 22 juli 1962 in Aalter
• licentiaat Ro-maanse filologie (KU Leuven) en internationaal en Europees recht (VUB)
• werd in 1989 medewerker van premier Martens
• burgemeester van Aalter sinds 1994
• volksvertegenwoordiger sinds 1995
• minister van Defensie van 2007 tot 2014
• staatssecretaris voor Buitenlandse handel sinds 2014

Mei '68

Waarin gelooft u precies?
"Ik geloof in een soort heilsgeschiedenis: als je je inspant op basis van waarden, als je van dit leven het beste probeert te maken, dan komt daar vroeg of laat iets van terug. Dat geeft mij innerlijke rust, en een vorm van geluk. Ik heb mij door dat geloof nooit gehinderd of gefnuikt gevoeld. Ik ga ook nog altijd naar de kerk. Ik ben weliswaar opgegroeid in de nadagen van mei '68, maar ik ben een echte anti-soixantehuitard."

Wat scheelde er met mei '68?
"Europa heeft toen een stap achteruitgezet, qua identiteit en eigenheid. Ineens werden alle structuren ter discussie gesteld, onder meer die van de kerk. Iedereen moest per se anti-autoritair zijn. Het respect voor autoriteit verdween. Ik zie geen enkel punt waarop mei '68 ons heeft vooruitgeholpen. Ziet u een verworvenheid? Ik niet. Geen enkele."

Het feminisme, de emancipatie van het individu, de milieubeweging...
"Het feminisme bestond al aan het begin van de twintigste eeuw. En het stemrecht voor vrouwen heeft mijn partij in 1948 tot stand gebracht, tegen het verzet van de socialisten in. Nee, mei '68 heeft ons niets opgeleverd, het heeft het geloof in structuren verwoest. En tot wat heeft dat geleid? Tot meer individualisering."

U vertolkt nu het klassieke conservatieve verzet tegen mei '68.
"Ik beschouw mijzelf als vooruitstrevend. Mijn lijfspreuk is Semper melior per omnes: altijd beter voor iedereen. Maar als ik bij het laatste oordeel aan de hemelpoort sta, oog in oog met de Heilige Vader, dan zal ik zeggen: ik ben conservatief. Ik beschouw mijzelf als een vooruitstrevende conservatief. Ik wil behouden wat goed is zonder losgeslagen te worden van de fundamenten. En die fundamenten zijn in mei '68 ondermijnd: het gezin, het respect voor de instellingen. Daarvoor betalen we nog altijd de rekening."

Welke rekening is dat?
"Wij gaan dit jaar een zilveren jubileum vieren. Ik weet niet of veel mensen daar nog aan herinnerd willen worden, maar op 24 november 1991 was het Zwarte Zondag."

De grote doorbraak van het Vlaams Blok. Wat had die met mei '68 te maken?
"Omdat autoriteit niet meer werd aanvaard, kon of durfde de overheid geen antwoord meer te geven op de rechtmatige eisen van de bevolking. Wie dat wel deed, werd meteen onverdraagzaam genoemd. Ik weet nog goed: in 1991 ging CD&V naar de verkiezingen met de slogan 'Evenwicht'. Maar toen al waren er grote problemen: migratie, criminaliteit, illegaliteit en opkomend moslimfundamentalisme. "

Had uw partij daar meer oog voor moeten hebben?
"Als volkspartij moet je problemen durven te benoemen. Dat hebben wij niet altijd goed gedaan. Mede door de opmars van het Vlaams Blok en het cordon sanitaire, natuurlijk. Daardoor waren sommige dossiers gewoon bevroren. Ik heb het zelf meegemaakt dat ik zei dat er in bepaalde wijken van bepaalde steden bepaalde problemen waren met bepaalde bevolkingsgroepen: ik was bijna mijn politieke rechten kwijt."

Was u niet tegen het cordon sanitaire?
"Ik heb altijd gezegd dat we dat cordon niet nodig hadden om geen bestuursakkoorden met het Vlaams Blok af te sluiten."

Was het proces tegen die partij in 2003 een vergissing?
"Het was een politiek proces en politieke processen zijn altijd een vergissing. Wij hadden een beter antwoord moeten bieden op het onbehagen van de bevolking. We moeten beter de taal van het volk spreken."

Grenscontroles

Is dat geen populisme?
"Nee, een populist verheerlijkt het volk, en zegt dat de bestaande structuren niet werken. Ik bedoel net het omgekeerde: als vertegenwoordigers van de bestaande structuren moeten politici luisteren naar het volk. Ik wil de bestaande structuren versterken, ik wil dat mensen zich weer herkennen in mijn partij. Ik ben altijd nogal scherp geweest, ook voor mijn eigen partij; ik vind dat we niet mogen nuanceren tot onze positie niet meer herkenbaar is."

U zegt dat de partij moet luisteren naar het volk. Wat zegt het volk tegenwoordig allemaal?
"Vandaag is dat vrij duidelijk: mensen vinden dat Europa de vluchtelingencrisis niet goed beheerst. Ik ben een overtuigd Europeaan, maar ik vind ook dat de Europese Unie momenteel haar best doet om de indruk te wekken dat ze de zaken niet onder controle heeft. Ik vind deze crisis gevaarlijker dan de eurocrisis een paar jaar geleden. Ik ben daar zeer bezorgd over, omdat Europa een belangrijke markt is. Als er zand in de raderen van dat systeem komt, lopen we het risico dat het systeem tot stilstand komt."

Er was deze week veel te doen rond de uitspraken van N-VA-voorzitter Bart De Wever over de Griekse aanpak van de vluchtelingencrisis. Hij vindt dat de Grieken te weinig doen en de situatie laten verzieken.
"Maar Griekenland kan deze situatie onmogelijk op eigen houtje onder controle krijgen. Wij zullen ons aandeel in de grenscontroles moeten opdrijven. De Griekse grenzen zijn onze buitengrenzen en die moeten wij samen bewaken. Zij kunnen dat niet. De landen van de Schengenzone moeten die verantwoordelijkheid samen nemen. Daar moeten ook wij de nodige extra middelen voor vrijmaken. Ik heb in tempore non suspecto al gezegd dat we aan de Europese buitengrenzen grote onthaalcentra moeten bouwen om mensen op te vangen en na te gaan of ze recht hebben op politiek asiel."

Hoe kijkt u naar de plaats van de islam in Europa?
"Ik ga als optimist door het leven, maar ik geloof niet in een Europese of Belgische islam. De structuur van de islam laat niet toe om terrorisme in naam van de islam bijvoorbeeld per decreet te veroordelen. Door dat gebrek aan hiërarchie zal het nog generaties duren voor die mensen geassimileerd zijn."

"Door het gebrek aan hiërarchie in de islam zal het nog generaties duren voor die mensen geassimileerd zijn."Beeld Karel Duerinckx

Meent u dat? Assimilatie, moeten we daarnaar streven?
"Ik vind van wel. Mensen moeten opgaan in de gemeenschap, zonder hun wortels te verloochenen. Maar dat is voor moslims nu eenmaal niet gemakkelijk. Het alternatief is een vorm van softe segregatie. En dan wordt het heel moeilijk om de samenhang in onze maatschappij te behouden."

Dat is wel bijzonder pessimistisch.
"De signalen die de leiders van de Moslimexecutieve tot dusver hebben uitgezonden, geven mij weinig hoop. Dat spanningsveld met de islam bestaat overigens al lang. In 1991 waren er al serieuze rellen in Molenbeek, met gebruikte dieseltonnen die in brand werden gestoken."

Euh, wat had dat met de islam te maken?
"Dat had misschien niet direct iets met de islam te maken, maar wel met de moeilijke integratie die het gevolg is van de islam. Ik ken geen enkel land dat zijn allochtone burgers meer kansen heeft geboden om te integreren dan België."

Pardon? De ongelijkheid in het onderwijs en op de werkvloer is bijna nergens zo groot.
"U begint over discriminatie? Nu slaat er een grote vermoeidheid toe bij de publieke opinie. Wettelijk gesproken is er geen sprake van discriminatie. Er bestaat geen aparte sociale zekerheid voor migranten, geen aparte scholen. Wat de toegang tot onze welvaartsstaat en sociale rechten betreft, is er geen discriminatie."

Maar in de praktijk wel.
"Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid. Ik ben tegen elke vorm van discriminatie, maar de identificatie - terecht of onterecht - van allochtone jongeren met Syrië-strijders zal de goodwill bij de bevolking ook niet groter maken."

Dat is toch geen argument? En het probleem bestond al decennia voor er sprake was van Syrië-strijders.
"Maar heeft de schooluitval bij allochtone jongeren niet vooral te maken met familiale structuren? Hebben de problemen op de werkvloer niet te maken met het mislukte integratiemodel? Dat is geen rechtse praat, want ook ter linkerzijde zijn ze het daar tegenwoordig mee eens."

Dagen van Assad zijn geteld

Wat hadden we dan moeten doen?
"Mensen meer op hun plichten wijzen. Zorgen dat ze de taal leren. Als je aan een job wilt geraken, moet je de taal spreken. Vandaag halen we dat een beetje in, maar ondertussen komt hier een hele nieuwe generatie aan. Als lokale bestuurder heb ik gezien hoe moeilijk het was om de integratiegolf te verwerken van mensen uit het voormalige Joegoslavië, midden de jaren 90. De vluchtelingen die vandaag toestromen, komen daar nog eens bij."

Hoe moet een christendemocraat zich verhouden tot de vluchtelingen? De pastoor van Zeebrugge krijgt kritiek uit alle politieke hoeken omdat hij de hongerigen spijst en de vreemdelingen herbergt, nochtans werken van barmhartigheid.
"Als geestelijke heeft die pastoor zijn werk goed gedaan. Maar politici moeten ervoor zorgen dat het draagvlak in de samenleving blijft bestaan. Daarom gaan kansel en politiek niet goed samen. Met barmhartigheid los je de zaak niet op."

Het is evenwel de boodschap van het evangelie, uw inspiratiebron.
"Juist, maar ook het rentmeesterschap is belangrijk voor een christendemocraat. Wij moeten de structuren bewaken, barmhartigheid volstaat niet. En we moeten ervoor zorgen dat de toestroom beheersbaar blijft."

Ziet u dat duister in?
"Ik zie met deze vluchtelingenstroom nog vele jaren van grote spanningen in Europa. Zeker omdat wij niet zo slim omgaan met migratie als de Angelsaksische landen. De Verenigde Staten en Canada zijn veel selectiever in wie ze opnemen, en wijzen mensen veel sneller op hun plichten. Al moeten we er ook naar streven dat heel wat mensen kunnen terugkeren naar Syrië, natuurlijk."

U bent minister van Defensie geweest; u kent de regio en de internationale spelers goed. Hoe kan Syrië ooit weer stabiel worden?
"Om te beginnen zijn de dagen van Assad geteld, daar ga ik vanuit. De Russen zullen ook wel beseffen dat het geen haalbare kaart is om hem te laten zitten. De internationale coalitie moet in afwachting van het vertrek van Assad een nieuw Syrië uittekenen, een gestabiliseerde regio waar mensen naar kunnen terugkeren. Daarna moet er een soort Marshallplan komen voor dat land. Ik denk dat dat er ooit wel van komt."

Moet België F16's naar Syrië sturen?
"Als we de vluchtelingencrisis ten gronde willen aanpakken, kan het antwoord alleen maar 'ja' zijn. We moeten IS keihard aanpakken. Islamic State mag nooit een staat worden. Maar militair alleen halen we het niet. Het beste bewijs daarvan is Libië. Daar hebben we een militaire operatie gekend, maar daarna viel het stil. Ik heb toen bij alle wereldverantwoordelijken gepleit voor hoofdstuk twee: investeren in de sociale zekerheid van het land, de corruptie bestrijden, de civiele samenleving ondersteunen, maar dat is allemaal niet gebeurd."

U had verdorie Navo-baas moeten worden.
"Ha, het heeft nog lang geduurd voor u erover begon. Kijk, secretaris-generaal van de Navo worden is iets wat je niet kunt nastreven. Op een gegeven moment werd ik wel genoemd en geconsulteerd; ik ben niet beschroomd om dat te zeggen. Er was een kans, onder meer omdat ik als minister van Defensie de geloofwaardigheid van ons land weer had opgebouwd. Maar het heeft niet mogen zijn, en die trein stopt maar één keer."

U bent wel altijd een zogenaamde Atlantist geweest, een vriend van de VS.
"Zeker. Ik herinner mij nog een grote discussie over de kruisraketten in de middelbare school. Iedereen was tegen die raketten, behalve één persoon: ik. En ik heb toen heel wat klasgenoten kunnen overtuigen van mijn standpunt. Ik was voor die raketten omdat ik vond dat het Westen de toenmalige Sovjet-Unie moest kunnen afdreigen. Wij mochten niet dulden dat de Sovjets hun imperialistische agenda konden opleggen."

Volgens heel wat conservatieve denkers hebben die kruisraketten er mee toe geleid dat de Sovjet-Unie is ineengestort.
"Maar natuurlijk. Dat was het genie van Ronald Reagan in de jaren 80: hij dwong de Russen op de knieën door hen te doen investeren in wapens. Dankzij die standvastigheid is het communisme in elkaar gestort. Dat heb ik altijd gevonden. Er is één ding dat ik nooit heb gedaan, en dat is huilen met de wolven in het bos."

Maar de Amerikaanse inval in Irak in 2003: daar was u tegen, toch?
"Ja, ik heb de Amerikanen toen op alle mogelijke fora waar ik deel van uitmaakte, afgeraden om dat te doen. Ik was tegen die inval omdat die de destabilisatie van de regio alleen maar in de hand heeft gewerkt."

Wie mag van u de volgende president van de VS worden? Voor wie zou u stemmen?
"Ik zou het op dit moment echt niet weten."

Donald Trump

Is de Republikeinse topfavoriet Donald Trump een gevaarlijke gek?
"Nee. Waarom?"

Veel mensen vinden dat.
"Ja maar, u moest eens weten wat ze allemaal over Ronald Reagan zeiden, toen hij president wilde worden. Dat hij een tweedehandsacteur was. En Jimmy Carter vonden velen maar een pindaboertje uit Georgia. Ik wil maar zeggen: het kan verkeren."

Maar Trump zegt wel hele rare dingen, niet?
"Hij zet vooral zijn eigen partij onder druk. Hij triggert het Republikeinse establishment. En het is niet uitgesloten dat er nog iets verrassends gebeurt. De Republikeinen kunnen tot vlak voor hun conventie iemand anders naar voren schuiven. Als Trump dan toch meedoet, als onafhankelijke, kan hij stemmen afpakken van de Republikeinse kandidaat. Zo zou hij er onrechtstreeks voor kunnen zorgen dat het Hillary Clinton wordt."

Hebt u haar vaak ontmoet?
"Ja. Zij is een zeer verstandige dame. In het Frans zegt men: Quel homme, cette femme - wat een man, die vrouw! Maar vergis u niet: ze is minder progressief dan Obama. Ik ben benieuwd hoe het verder gaat de komende maanden. Ik hoor dat haar tegenkandidaat bij de Democraten, Bernie Sanders, niet scoort bij de gewone Amerikaan, maar bij de intellectuelen. De Republikeinse partij is meer de partij van de gewone Amerikaan."

Volgens uw partijgenoot Eric Van Rompuy is Bart De Wever de Vlaamse Donald Trump. Vindt u dat ook?
"Het enige wat Trump en De Wever gemeen hebben, is dat ze allebei een probleem hebben met Brussel."

Bart De Wever heeft ooit lelijke dingen over u gezegd.
"Och, dat viel toch nog mee."

Hij vroeg zich af hoe u uw dagen vulde.
"Ik denk dat hij op die manier mijn functie een ongelofelijke boost heeft gegeven. Net doordat hij zich dat afvroeg, hebben heel wat bedrijven contact met mij gezocht."

Hoe vult u uw dagen eigenlijk, als staatssecretaris voor Buitenlandse Handel?
"Buitenlandse Handel is grotendeels geregionaliseerd, maar in de praktijk heeft men ondervonden dat de regionale aanpak niet volstaat, dat er federale sturing nodig is. Het is zo belangrijk geworden dat meer zichtbaarheid nuttig is. Die zichtbaarheid probeer ik te creëren. Ik ben een kruising tussen deeltjesversneller en doorgeefluik. Ik til de contacten van onze bedrijven op politiek niveau, zodat ze met overheden kunnen onderhandelen. Daar bestond een grote behoefte aan, nog veel groter dan ik had gedacht."

Echt? Heeft men dat postje niet gecreëerd om u toch iets te kunnen geven?
"Nee, absoluut niet. Ik denk dat deze functie zo relevant is dat ze in volgende regeringen zeker zal blijven bestaan. België is een sterk merk. Met misschien één kanttekening: het zou een goed idee zijn als mijn functie, zoals in Nederland, gecombineerd werd met ontwikkelingssamenwerking."

Dat postje had men dan weer nodig om uw liberale collega Alexander De Croo iets te kunnen toewerpen.
"U vergist zich. Dit is misschien de regering van de lege portemonnees, maar niet van de lege portefeuilles. De Croo en ikzelf werken overigens goed samen."

Hij is nog vicepremier. Die positie hebt u moeten afstaan aan Kris Peeters. Hebt u geen heimwee naar vroeger soms?
"Helemaal niet. De regeringsvorming is op een eigenaardige manier verlopen. Doordat mijn partij op een bepaald moment de Europese Commissaris wilde, moesten wij een ministerpost inleveren. Daar heeft iedereen de rekening voor betaald. Didier Reynders, die geen Europees Commissaris kon worden. Kris Peeters, die geen premier kon worden. En ik, omdat CD&V maar twee ministers kreeg."

Hoelang ligt u daarvan wakker?
"Niet. Ik kom thuis, hang mijn vest aan de haak en ben onmiddellijk rustig. Dat zal een gave zijn, neem ik aan. Als je in de politiek zit, zit je erin omdat je dat wilt. De kunst bestaat erin om altijd gewoon jezelf te blijven."

Ik heb mij door een goede bron bij Woestijnvis laten vertellen dat u ooit naar de redactie van De laatste show hebt gebeld om te vragen wanneer ze u eens zouden uitnodigen, met de boodschap: 'Ik ben ook nen toffe.' Klopt dat?
"Ik heb een bijzonder goed geheugen, maar daar herinner ik mij niets van."

En van die avond in New York, toen u zo dronken was dat een serveerster erover blogde en later, op uw vraag naar verluidt, werd
ontslagen?
"Ook dat verhaal slaat nergens op. Ik had toen twee pinten gedronken, meer niet. Maar goed, als een leugen vaak genoeg herhaald wordt, geloven sommige mensen ze."

U bent uw politieke carrière begonnen als medewerker van Wilfried Martens, toen die nog eerste minister was. Was hij uw mentor?
"Ik heb veel van hem geleerd. Martens had een indrukwekkend doorzettingsvermogen. Maar als er iemand is naar wie ik altijd heb opgekeken, dan is het Helmut Kohl. De eerste verkiezingen na de eenmaking van Duitsland heb ik hem een tijdje mogen volgen, als genodigde van de Konrad-Adenauer-Stiftung. Welnu, de manier waarop die man erin slaagde om de taal van de mensen te spreken, dat was fenomenaal. Hij kon op een eenvoudige manier zeggen wat de uitdagingen waren en toch de mensen een perspectief geven. Hij was een soort halfgod, mensen probeerden hem aan te raken."

Tot slot: hebt u ergens spijt van?
"Wel, in 1993 heb ik een schitterend aanbod uit de privésector gekregen, om in Canada te gaan werken voor een groot consultancybureau. En ik was van plan om dat te doen. Tot Johan Van Hecke, toenmalig CVP-voorzitter, mij vroeg om op de nationale lijst te staan. Ik moet eerlijk zeggen: op momenten dat het lastig was, tijdens de lange oppositiejaren tegen paars bijvoorbeeld, heb ik wel eens gedacht of ik toen niet beter op dat voorstel was ingegaan. Maar goed, die trein stopt ook maar één keer. En ik zou een totaal ander leven hebben gehad. Men zou nooit over mij gesproken hebben."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234