Maandag 20/05/2019

Werk

Piet Colruyt pompt 1 miljoen in IT-opleiding voor jongeren, VDAB betaalt geld terug als project slaagt

Coach Thijs maakt Stefan (24) wegwijs in de IT. ‘We verwachten geen voorkennis, enkel motivatie.’ Beeld Tine Schoemaker

Piet Colruyt, de neef van Colruyt-topman Jef, investeert 1 miljoen euro om 250 Antwerpse jongeren aan een job te helpen als informaticus. Als het project slaagt, betaalt de VDAB de investering terug, mét rendement. “School is niet voor iedereen.”

Een kantoorruimte. Daar lijkt het lesgebouw van BeCode in Antwerpen nog het meeste op. En dat is precies de bedoeling: hier krijgen jongeren les die zich niet thuis voelden in het reguliere schoolsysteem. “We verwachten geen voorkennis, enkel motivatie”, zegt coach Thijs, die de jongeren webdevelopment aanleert. Stefan (24) volgde al een cursus informatica bij Syntra, maar heeft hier naar eigen zeggen al veel meer praktische kennis geleerd. “Je moet hier zelf problemen uitzoeken. Dat is iets anders dan gewoon naar de lesgever luisteren.”

Het initiatief van BeCode wordt gefinancierd door een investering van 1 miljoen euro door het bedrijf Impact Capital. Zijn de resultaten na vijf jaar positief, dan krijgt sociaal ondernemer Colruyt zijn geld terugbetaald door de VDAB. Hij zou daarbij kunnen rekenen op een rendement dat kan oplopen tot 9 procent. De investering van Colruyt is meteen de eerste ‘sociale impact-obligatie’ van Vlaanderen. Het principe daarachter is eenvoudig: de overheid vraagt de vrije markt om een innovatieve oplossing te vinden voor een sociaal probleem. 

24 procent jeugdwerkloosheid

In Antwerpen is dat de jeugdwerkloosheid, die met 24 procent een pak hoger ligt dan de 14 procent in de rest van Vlaanderen. Vooral wie jonger is dan 25 en nog geen diploma op zak heeft of bijkomende opleiding volgt, heeft het moeilijk om een job te vinden, klinkt het bij de VDAB. Juist die jongeren, zo laat Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) weten, kan de overheid zelf niet makkelijk bereiken. “Zij zitten niet op school en worden niet begeleid bij de VDAB of in de welzijnscentra. Wij hebben er dus geen contact mee.”

BeCode heeft een breder bereik, zo legt algemeen directeur Karen Boers uit. “Veel van deze jongeren zijn hun vertrouwen verloren in publieke instanties. Wij proberen hen te bereiken via kanalen waar ze wel nog vertrouwen in hebben, zoals hun sportcentra, de wijkwerking of migrantengemeenschappen.” Of, zoals in Antwerpen, via een radiospotje op StuBru. In Brussel boekte BeCode alvast positieve resultaten. “Het al dan niet slagen in Antwerpen hangt af van de relaties die we kunnen opbouwen in het veld.” 

Uiteindelijk draagt de externe financier het risico. “Natuurlijk kan ik dat geld even goed kwijt zijn”, zegt Piet Colruyt. “Daarom investeer ik ook maximaal 1 miljoen. Maar als het werkt, kan de overheid hier verder mee aan de slag.”

Als het niet werkt, heeft de overheid dus geen subsidies verloren. “Het achterliggende idee is dat het sociale beleid goedkoper wordt, want de markt lost het op”, zegt socioloog Wim Van Lancker (KU Leuven). “Maar het geloof dat een innovatieve oplossing enkel van de private markt kan komen, is natuurlijk maar een geloof. Of dit slaagt, hangt af van de manier waarop het georganiseerd wordt.” 

Complex profiel

De uitdagingen voor veel ongeschoolde jongeren schuilen in hun complexe profiel, meldt ook econoom Ive Marx (UAntwerpen). Hij geeft aan dat de Vlaamse arbeidsmarkt heel veeleisend blijft en dat deze groep jongeren vaak nood heeft aan meer dan louter een opleiding. “Ze zitten soms in een moeilijke thuissituatie of hebben drugsproblemen. Binnen die kwetsbare groep zullen vooral de relatief sterksten in die opleiding terechtkomen en er baat bij hebben.”

De negen jongeren die vandaag al in Antwerpen begonnen zijn, hebben allemaal een secundair diploma op zak en stonden nog niet ingeschreven bij de VDAB. “School is niet voor iedereen", legt Paulien (22) uit, die drie studies begon en nergens motivatie vond. “Hier weet ik wanneer het afloopt en hoef ik geen vakken te volgen die me praktisch niets bijleren.” De negen hopen allemaal tegen de zomer een job te hebben.

Vanuit dat oogpunt maakt Van Lancker zich zorgen over hoe de resultaten van het project gemeten zullen worden. Hij verklaart dat er bij private initiatieven een risico bestaat dat het winstoogmerk voorgaat op de sociale doelstelling. “Om de investering terug te krijgen, moeten vooral zoveel mogelijk jongeren aan het werk gezet worden. Maar kwetsbare jongeren hebben op allerlei vlakken nood aan veel begeleiding.” 

De deskundigen noemen het initiatief dan ook louter een aanvulling op noodzakelijk overheidsbeleid. De VDAB ziet het vooral als een win-winsituatie, zegt woordvoerder Shaireen Aftab. “Dat iemand uit de private sector de handschoen wil opnemen, is geweldig. Als jongeren daarmee aan de slag kunnen, wint de private partner, maar ook de jongeren zelf én de samenleving.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.