Zaterdag 25/06/2022

NieuwsPFOS-vervuiling

PFOS-onderzoekscommissie duidt geen politieke verantwoordelijken aan, oppositie ontgoocheld

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

De onderzoekscommissie naar de PFOS-vervuiling kent vanmiddag haar ontknoping in het Vlaams Parlement. Bij de oppositie klinkt er alvast teleurstelling over de vaagheid waarmee de politieke verantwoordelijken voor het milieuschandaal worden benoemd. ‘Dit krijg ik niet uitgelegd.’

Ann De Boeck

“Wij stellen voor om een gedetailleerdere beschrijving van de politieke verantwoordelijkheid in de conclusies op te nemen”, zo formuleren Groen en PVDA in een amendement dat ze vanochtend plots op tafel legden in de PFOS-onderzoekscommissie. Dit amendement werd intussen weggestemd door de meerderheid, maar het zegt wel iets over de teleurstelling bij de oppositie over de politieke conclusies van de onderzoekscommissie, die vandaag haar einde kent. Deze conclusies zijn te vaag, zo klinkt het.

De onderzoekscommissie kwam er naar aanleiding van het grootste milieuschandaal in jaren, rond de giftige ‘forever chemicals’ van chemiereus 3M. Toen bouwheer Lantis in 2017 aan de graafwerken voor Oosterweel begon, stootte die op grote hoeveelheden van deze deeltjes. Lantis meldde dit aan de politiek, maar die greep bewust niet in. Hierdoor werden de buurtbewoners jarenlang onwetend aan deze deeltjes blootgesteld. Intussen blijkt het probleem zich uit te strekken over heel Vlaanderen.

Meer transparantie

Wie is politiek verantwoordelijk voor deze crisis? Dat is een van de vragen die de voorbije negen maanden op tafel lagen in de onderzoekscommissie. Maar vijftig hoorzittingen en honderd getuigen later blijkt de commissie zich op de vlakte te houden. “In de aanbevelingen wordt sterk gehamerd op meer transparantie”, zo schrijven Mieke Schauvliege (Groen), Imade Annouri (Groen) en Jos D’Haese (PVDA) in hun amendement. “Dan moet deze lijn ook doorgetrokken worden als het over politieke verantwoordelijkheid gaat.”

Concreet erkent de commissie dat er na het historische akkoord rond Oosterweel in 2017 een grote politieke en maatschappelijke wil was om de bouwwerken vooruit te laten gaan. Dit was volgens de commissie echter een gedeelde verantwoordelijkheid. “Het gaat om een cascade aan beslissingen”, zo staat er in de conclusietekst. “Er is niet één welbepaalde beslissing die kan toegewezen worden aan één welbepaalde beleidsverantwoordelijke.”

Hiermee komen de toenmalige bevoegde ministers Ben Weyts (N-VA) en Joke Schauvliege (CD&V) nogal vlot weg, wetende dat er onder meer een dading werd afgesloten met 3M waarmee de vervuiling stil werd gehouden.

Te vlot, zo vinden Groen en PVDA. “Een aantal politieke beslissingen hadden wel degelijk een impact op het verloop”, zo klinkt het. “Zo ook de beslissing van de kabinetten Weyts en Schauvliege (…) om geen communicatie over de PFOS-vervuiling op te zetten. Er werd niet besloten om onmiddellijk bodem- of andere stalen te nemen om duidelijkheid te krijgen over het humaan toxicologisch risico in het woongebied.”

Scalpel

Ook het politieke stuurcomité van Oosterweel, waarin de bevoegde politici van de stad Antwerpen en de Vlaamse regering zaten, schaarde zich volgens de linkse oppositie “impliciet achter deze beslissing door hier geen bezwaar tegen te maken.”

Dat de verantwoordelijken niet scherper worden benoemd, vindt ook Vlaams Belang ontgoochelend. “Sommige collega’s wilden helaas geen man en paard noemen. Dit krijg ik als volksvertegenwoordiger niet uitgelegd aan de burger”, zegt parlementslid Bart Claes. De partij onthield zich bij de stemming over de conclusies.

Commissievoorzitter Hannes Anaf (Vooruit) benadrukte al bij aanvang van de commissie dat de huidige conclusies de hoogst haalbare bleken. Eerder werden zij al uitgesteld omdat de partijen het niet eens geraakten. “Zijn dit de aanbevelingen die ik zelf zou schrijven? Neen. Maar het sterke eraan is dat we het er met z’n allen over eens zijn. De bedoeling is dat de aanbevelingen ook echt worden gerealiseerd.”

Smeuïge titels

Over de inhoudelijke aanbevelingen zijn alle partijen het voor alle duidelijkheid wel eens. Zo moeten bedrijven voortaan voorafgaand aan hun productie van stoffen aantonen wat de schadelijkheid van deze stoffen en het productieproces is. Ook moet de capaciteit rond bloedonderzoek worden verhoogd en krijgt Vlaanderen de opdracht om in Europa aan de kar trekken voor een verbod op alle niet-essentiële PFAS.

“Het was natuurlijk makkelijker geweest als we de scalp van een of andere politicus aan onze riem hadden kunnen hangen”, zo stelde Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) in de commissie. “Maar het gaat over een cascade aan beslissingen, door politici, administraties en wetenschappers.” Ook Koen Daniëls (N-VA) benadrukte dat een scherpere conclusie misschien “smeuïge titels” had opgeleverd in de kranten. “Maar dit is eerlijker.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234