Maandag 25/01/2021

Petry zet stap terug

De Duitse politica Frauke Petry ziet af van het lijsttrekkerschap van de AfD. Dat maakte de vrouw die al twee jaar het gezicht is van de Duitse rechtspopulisten drie dagen voor het partijcongres bekend. De vraag nu: hoe rechts wordt de AfD zonder de 'gematigde' Petry aan het roer?

Als reden voor haar beslissing noemt Frauke Petry de interne strijd over de koers van de AfD, die al maanden in de partijtop woedt. Die strijd leidde de afgelopen maanden tot een daling in de peilingen en bracht Petry als vertegenwoordiger van de 'gematigde AfD' in een isolement.

Toch kwam de 20 minuten durende videoboodschap van de hoogzwangere politica als een verrassing. Duitse media gingen ervan uit dat Petry, ondanks de interne twisten, de beste kaarten had om de partij naar de verkiezingen van 24 september te voeren.

Dat ze nu zelf een stap terugdoet, doet vermoeden dat de chaos achter de schermen groot is - en het laat zien hoe sterk de druk is om nog verder naar rechts af te buigen. "Al sinds 2015 heeft de partij geen eensgezinde strategie," zei Petry verbitterd. Twee weken geleden gooide de politica zelf olie op het vuur met het voorstel de leden op het congres in Keulen te laten kiezen welke weg de partij vanaf nu bewandelt: 'oppositioneel-rechts' of 'realpolitiek'.

Petry en haar man Marcus Pretzell, Europarlementariër en lijsttrekker in Noordrijn-Westfalen, willen dat de AfD een "conservatief burgerlijke" partij is die "overal in de Bondsrepubliek dubbele cijfers" kan halen. Ze streven "op middellange termijn" naar de mogelijkheid van deelname aan een regeringscoalitie.

Frauke Petry wil dat de AfD "op eigen benen staat" en niet alleen maar andere partijen tracht te beïnvloeden, "zoals de PVV van Geert Wilders dat in Nederland doet met Rutte", zei ze in haar videoboodschap.

Die koers vinden veel leden en potentiële kiezers te gematigd, vooral die in de voormalig Oost-Duitse deelstaten. Zij beschouwen samenwerking met 'het partijenkartel', zoals AfD-politici de gevestigde politieke orde aanduiden, als verraad.

Een van de grote twistpunten in de partijtop is de omgang met Björn Höcke, de politicus die in februari opzien baarde met een rede die deed denken aan toespraken uit de nazitijd, vanwege de vele ultranationalistische en racistische uitspraken. Höcke noemde daarin het Holocaust-monument in Berlijn een monument van schande.

Twee opties

Het was op aandringen van Petry dat de partijtop besloot een procedure aan te spannen om Höcke uit de AfD te zetten. Maar Höcke heeft veel aanhangers in de partij, meer dan Petry wellicht. De meeste leden van de partijtop willen hem dan ook houden, al zegt niet iedereen dat hardop.

Met de AfD kan het nu, vijf maanden voor de verkiezingen, twee kanten op. Het is mogelijk dat de partij zich vastloopt in een moeras van interne conflicten, daardoor nog meer potentiële kiezers verliest en slechts nipt in het parlement komt.

Het kan ook dat de beslissing van Petry leidt tot nieuwe, nog rechtsere, eensgezindheid in het bestuur. Ook in dat geval bestaat voor de AfD het gevaar dat het zichzelf marginaliseert door zich te vervreemden van de meer gematigde kiezers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234