Maandag 27/01/2020

Rookverbod

Petitie voor rookverbod in Oostenrijkse horeca, maar extreemrechts ligt dwars

Als het aan de Oostenrijkse Artsenkamer ligt, is roken in de horeca binnenkort verleden tijd. Beeld ANP

Overal in Europa staat roken in de publieke ruimte onder druk. Maar in Oostenrijk houden de rokers stand, met dank aan regeringspartij FPÖ. Gaat een volkspetitie daar alsnog verandering in brengen?

Roken moet kunnen, vindt de Oostenrijkse regeringspartij FPÖ. Tijdens de regeringsonderhandelingen afgelopen najaar wisten de rechts-populisten de afschaffing van het rookverbod af te dwingen. Dat verbod zou eigenlijk op 1 mei van kracht worden, maar de FPÖ stak er een stokje voor.

Niet iedereen is daar blij mee. Zo'n 570.000 Oostenrijkers, 9 procent van alle kiesgerechtigden, hebben sinds half februari een volkspetitie voor een algemeen rookverbod in de horeca getekend. De petitie, die vandaag sluit, is een initiatief van de Oostenrijkse Artsenkamer. Voorzitter Thomas Szekeres zag het rookverbod met verbazing in de prullenbak verdwijnen en besloot de kwestie aan de bevolking voor te leggen.

Hij is nog altijd een beetje overweldigd door de respons. Binnen luttele uren waren de 8.500 handtekeningen binnen die nodig zijn voor een geldige petitie. En dat is nog best lastig, want je moet er speciaal voor naar het gemeentehuis.

Geen minimumleeftijd

In Europa steken alleen Grieken en Hongaren vaker een sigaret op dan de Oostenrijkers. Een kwart van de Oostenrijkers rookt. Jongeren beginnen er naar verhouding tot elders heel vroeg, omdat een minimumleeftijd voor sigarettenverkoop tot nu toe ontbreekt, al zijn sommige bondslanden wel bezig die in te voeren.

"Het zijn vooral de lageropgeleiden die roken", zegt Szekeres. "Daar zit relatief veel aanhang van regeringspartij FPÖ. En partijleider Hans-Christian Strache rookt zelf natuurlijk ook."

Sinds 2015 geldt in de Oostenrijkse horeca een beperkt rookverbod. Grotere cafés en restaurants moeten rookvrij zijn, maar mogen aparte rookruimtes hebben. Kleine cafés, tot vijftig vierkante meter, mogen kiezen: of er mag overal gerookt worden, of nergens.

Café Kafka in Wenen is zo'n klein café dat voor 'overal roken' heeft gekozen. Op iedere tafel staat een asbak en ligt een pakje sigaretten. De lucht is er niet te harden. De meisjes achter de bar halen hun schouders op. Het is onze eigen keuze om hier te werken, menen ze. Ze roken allebei, maar niet op het werk. "Niet nodig", grinnikt een van hen.

Al zijn rokers zijn klandizie, manager Hamid Ajoudah ziet liever dat het algemene rookverbod in de horeca vandaag dan morgen wordt ingevoerd. Bang dat het hem klanten kost, is hij niet: "De huidige situatie is echt slecht. Het lijkt alsof we keuzevrijheid hebben, maar als ik nu zou besluiten dat hier niet meer mag worden gerookt, hebben we morgen geen klant over. Als er nergens mag worden gerookt, maakt het niet uit."

Ajoudah heeft zelf nooit gerookt en ziet het anderen liever ook niet doen. "Het maakt me echt niet blij, als ik hier heel jonge mensen een sigaret zie opsteken." Hij snuffelt met een vies gezicht aan zijn mouw. "En met een rookverbod zou ik mijn pakken ook minder vaak hoeven te laten stomen."

Twijfel over effect

Dat inmiddels zoveel mensen de petitie hebben getekend, vindt Ajoudah fantastisch, al twijfelt hij of het iets oplevert. De petitie verplicht het parlement wel om over de kwestie te praten, maar niet om de wet daadwerkelijk te veranderen. "Ik denk dat het de FPÖ niet veel kan schelen dat zoveel mensen hebben getekend. Hun houding doet me aan veel Oost-Europese landen denken, waar de mening van het volk alleen telt als het hen uitkomt. Maar democratie werkt alleen als je er respect voor hebt."

Ook Szekeres twijfelt over de mogelijke uitkomst van het parlementaire debat. Maar zo nodig denkt hij al over een volgende stap: een referendum. Als daar voldoende mensen aan deelnemen, kan de regering er niet meer onderuit. Gezien de steun voor de petitie heeft hij er alle vertrouwen in dat ook dat een succes zal worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234