Donderdag 24/10/2019

Peter Leko doorbreekt hegemonie van Kasparov en consorten

De Hongaarse grootmeester Peter Leko is de even verrassende als verdiende winnaar van het supertoernooi van Linares. De voormalige remisekoning doorbreekt de hegemonie van het superieure trio Kasparov-Kramnik-Anand en maakt een einde aan Kasparovs fantastische reeks van tien overwinningen op rij in toptoernooien.

Op de prijsuitreiking stormde de gefrustreerde Kasparov als een dolleman het podium op om organisatoren en journalisten minutenlang de huid vol te schelden. Omdat ze zijn historische nederlaag tegen de 15-jarige Teimoer Radjabov als de beste partij van het toernooi bekroond hadden. "Schaakanalfabeten! Bende idioten! Jullie kennen er niets van. Nog nooit ben ik zo vernederd en beledigd", brulde de woedende ex-wereldkampioen. "Dit is een schande voor het schaken. Ik stond glad gewonnen tegen Radjabov en verloor door een onnozele fout. Jullie hebben die partij alleen gekozen omdat ik aan het kortste eind trok." Enzovoort.

Leko was met voorsprong de meest ondernemende deelnemer in Linares, "het Wimbledon van het schaken". De 23-jarige Hongaar vocht steeds tot het laatste pondje bloed, won als enige vier partijen en nam de meeste risico's, wat hem ook op twee nederlagen kwam te staan. Met de vormpieken die Leko steeds vaker demonstreert, lijkt hij klaar om zich binnenkort bij de topdrie van de wereld te scharen. En misschien zelfs om volgend jaar de lang geleden aangekondigde aanval op de wereldtitel met succes af te ronden.

Nochtans zat Leko's carrière in 2001 danig in het slop. Wie toen voorspelde dat de eeuwige Hongaarse belofte anno 2003 zou uitgroeien tot de smaakmaker van een toptoernooi, werd gegarandeerd weggehoond. Want de jongen die op zijn veertiende gezegd had dat hij voor zijn twintigste wereldkampioen zou worden, was de remisekoning van het circuit geworden. Een grijze, hypervoorzichtige subtopper, nauwelijks bij machte om een partij te winnen. In 2001 verloor Leko op 33 partijen in 3 toptoernooien slechts 2 keer, maar hij won ook amper 2 partijen en speelde 29 keer (vaak snel) remise.

Het spel, en met name het doorzettingsvermogen van de gevestigde orde, viel flink tegen in Linares. De dissidente wereldkampioen Vladimir Kramnik behaalde dezelfde score als Leko, maar werd tweede op scheidingspunten. De nummer twee van de wereld eindigde als enige ongeslagen en verkeerde in geen enkele partij in gevaar, maar net als nummer één Kasparov slaagde hij er in de twee toernooihelft niet in om ook maar één partij te winnen. Ook Viswanathan Anand voldeed niet aan de verwachtingen. In januari in Wijk-aan-Zee had de minzame Indiër zich de beste getoond. Maar in Linares verprutste hij veel, heel veel kansen, en verloor twee houdbare eindspelen.

Neen, dan dwong de hardheid van Fide-wereldkampioen Ruslan Ponomarjov meer respect af. Na 5 ronden bengelde de 19-jarige Oekraïener troosteloos onderaan de rangschikking met slechts één schamel puntje en 3 kansloze nederlagen achter zijn naam. Pono gaf in het vervolg geen krimp meer en behaalde nog een acceptabel eindresultaat door in de volgende 7 partijen 4,5 punt te scoren, meer dan wie ook.

De eindstand : 1. Leko, Kramnik 7/12; 3. Kasparov, Anand 6,5; 5. Ponomarjov 5,5; 6. Vallejo 5; 7. Radjabov 4,5.

Wit: Leko

Zwart: Vallejo 1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Dc7 5. Pc3 e6 6. Le3 a6 7. Dd2 Pf6 8. 0-0-0 Lb4 9. f3 Pe5 10. Pb3 b5 11. Ld4 Le7 12. Dg5! Pg6 13. Dg3 Ld6 14. Df2 Tb8 15. Kb1 0-0 16. Lc5 Lxc5 17. Dxc5 Dxc5 18. Pxc5 Tb6 19. a4 Tc6 20. Pd3 bxa4 21. Pxa4 d5?! (Een zet met boemerangeffect in deze bedrieglijk eenvoudige stelling.) 22. exd5 Pxd5 23. Pdc5 Pe5 24. Td4 Pd7 25. Pxd7 Lxd7 26. Lc4 Pf6 27. Te1! Tfc8 28. Ld3 Kf8 29. Te5 T8c7 30. Ta5 Lc8 31. b4 (De samenwerking tussen de zwarte stukken blijft problematisch. Leko zet zijn damevleugelpionnen in beweging.) Pd5 32. Kb2 g6 33. Kb3 Pe3 34. Pc5 Ta7 35. g3 Ke7 36. f4 f6 37. Le4 Tb6 38. c4 e5 39. fxe5 fxe5 40. Td3 Pf5 41. Pa4 Te6 42. b5! Pd4+ 43. Kc3 en zwart geeft op. Het lijkt vroeg, maar om de kansloze strijd tegen de witte damevleugelpionnen te rekken moet hij met iets als Td7 materiaal inleveren.

De uitslagen van ronde 10.

LVL Fortis-Boey Temse 1,5-6,5: Claesen P.-Motwani 0-1; Claesen-Van der Stricht 0-1; Van Mechelen-Van Mil 0,5-0,5; Ooms-Jadoul 0-1; Vermeulen-Filipek 1-0; Aglave-Cools 0-1; Ceulemans-Maes W. 0-1; Van Hul-Dardha 0-1.

Eupen '47-Hoboken 4-4: Schebler-Knoppert 1-0; Hausrath-Jens 1-0; Renet-Docx 0-1; Friedrichs-Van Beers 0,5-0,5; Thirion-Maitesian 0-1; Kaufeld-Plomp 0,5-0,5; Becker-Van Hoofstat 0,5-0,5; Heimsoth-Talon 0,5-0,5.

Charleroi-Jean Jaurès 3,5-4,5: Hauchard-Kohlweyer 0,5-0,5; Eliet-Kluyner 0,5-0,5; Kadimova-Peek 0,5-0,5; Laurent-Groffen 1-0; Saibulatov-Ghysels 0-1; Bauduin-Tiggelman 0,5-0,5; Lanneau-Vandersmissen 0-1; Israel-Pannekoek 0,5-0,5.

Luik-KGSRL II 6,5-1,5: Winants-Schalkx 1-0; Cekro-Deleyn 1-0; Kocsis-De Bruycker 1-0; Vandevoort-Van der Burght 0-1; Wuts-Maes V. 1-0; Hautot-Van Leeuwen; Gulbas-Van de Wynkele 1-0; Goossens-Van Muylem 0,5-0,5.

Rochade Eupen-KBSK 4,5-3,5: Tsjoetsjelov-Hoogendoorn 1-0; Feygin-Vrenegoor 1-0; Ahn-Geirnaert 0-1; Meessen-Leenhouts 0,5-0,5; Maréchal -Piceu 0,5-0,5; Plumanns-Bertrem 1-0; Bergmans-Verduyn F. 0-1; Niessen-Michiels 0,5-0,5.

KGSRL I-Eynattten 3,5-4,5: Gommers-Naiditsch 1-0; Goormachtigh-Ruck 0-1; De Wit M. Horvath J. 0-1; Michiels B.-Röder 1-0; Gregoir-Horvath A. 0,5-0,5; De Wit D.-Welling 0,5-0,5; van der Linde-Sonntag 0,5-0,5; Vandevelde-Horvath T. 0-1.De oplossing van vorige week Wit: Kg3, Tg6, pia3, e5, f2, g2.

Zwart: Ke7, Te4, pia4, d5, f5, h5. 1. ... Tg4+! 2. Txg4 fxg4! 3. Kf4 (3. f4 exf3 4. gxf3 Ke6 komt op hetzelfde neer.) Kf7! (Niet Ke6 4. g3 Kf7 5. Ke3 Ke7 6. Kd3 Kd7 7. Kc3! Ke7 8. Kb4 en wit wint.) 4. f3 (4. g3 Ke6; 4. Ke3 h4!) gxf3 5. Kxf3 Ke6 6. Kf4 h4! 7. Kg4 Kxe5 8. Kxh4 Ke4 en wit geeft op. Na het geforceerde 9. g4 d4 10. g5 d3 11. g6 d2 12. g7 d1D 13. g8D Dh1+ 14. Kg5 Dg1+ wint zwart. Wouter Janssens Leko - Radjabov (2003)

Wit: Ke1, Dg7, Tb7, Pd4, pia2, c2, c6, e5, g4, h5. Zwart: Kc8, Da3, Tf8, Pb6, pia7, c3, e6, f7, g5.

Wit aan zet speelt en wint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234