Zaterdag 04/07/2020

Opera

Peter De Caluwe: "De ziel van dit huis is terug"

Directeur van De Munt Peter de Caluwe.Beeld BELGA

Twee jaar werd er aan de Koninklijke Muntschouwburg verbouwd en gesleuteld, tot ze vorige week aan de pers werd voorgesteld. Doorgewinterde collega’s, die al jaren de Munt van nabij volgen, leken ontroerd, toen ze de heilige grond betraden. Dat klinkt pathetisch, en dat is het wellicht ook, maar ik was zelf eveneens behoorlijk onder de indruk bij het herontdekken van die vertrouwde omgeving – fraai afgestoft en mooier dan ooit.

Het is ook een paradijselijke zaal die in de tweede helft van de 19de eeuw door Joseph Poelaert – jawel, ‘den skieven architek’ van het Justitiepaleis – na een verwoestende brand weer werd opgebouwd. De eclectische stijl barstensvol barokke en classicistische ornamenten blijft elegant, maar ook al lijken de kaarsjes in de grote luster uit een ver verleden te stammen, het zijn wel de nieuwste generatie leds die de zaal kleuren.

De Koninklijke Munt is een beschermd monument, en aan die weelde mag niet worden geprutst. Dus lijkt er op het eerste gezicht weinig veranderd, maar al snel wordt duidelijk dat er hard werd gewerkt. Dat ik bijvoorbeeld aan de voorstelling van Mozarts Don Giovanni – eind 2014 – een gescheurde broek overhield door een loszittende springveer, is nu ondenkbaar geworden. De nieuwe stoelen zijn perfecte kopieën van de oude, en de nieuwe kussens zitten beter dan ooit.

Ik herinner me ook nog een bloedhete junidag in 2011, tijdens het ruim vier uur durende Les Huguenots van Meyerbeer. Een legendarische voorstelling waarmee regisseur Olivier Py bewees dat een Grand Opera uit de 19de eeuw nog steeds actueel kan zijn – iets waar grote twijfels over bestonden. Aan het eind van die lange rit was alle vocht uit mijn lijf verdwenen. Maar nu is er airco in de Munt. Wie had dat ooit durven dromen?

“En toch wordt er serieus bespaard op energie”, weet intendant Peter De Caluwe. “Het energetische systeem is herbekeken, waardoor we op termijn alleen maar financieel voordeel halen uit de aanpassingen.”

Ook de ronduit indrukwekkende elektronische, hydraulische liften onder het podium, het paradepaardje van de ombouw, zorgen mee voor besparingen.

“De voor het publiek onzichtbare aanpassingen zijn enorm”, zegt De Caluwe. “Het was vroeger paswerk om de gigantische constructies te installeren. Dat is verleden tijd. En omdat we nu veel sneller de decors kunnen bouwen, is deze ingreep ook financieel interessanter.”

Maar niet alleen financieel. Ik herinner mij bijvoorbeeld een krakende lift in Verdi’s Macbeth. De Caluwe lacht: “Dirigent Paolo Carignani moest toen wachten op de techniek, vooraleer verder te spelen. Het lawaai van de enige overgebleven lift in de Munt moest eerst ophouden. Nu, we produceren steeds meer in samenwerking met andere huizen, en ook daarvoor was die technische ingreep noodzakelijk.”

De tunnel tussen de ateliers en de zaal is nog niet af. Het gedeelte onder de straat wordt straks gegraven. Eenmaal die werken achter de rug moeten vrachtwagens niet meer sukkelen in de smalle straten rond de Munt.

“Dat is zo, maar we zijn wel blij dat we deze week kunnen starten met Pinocchio, de nieuwe opera van Philippe Boesmans. Het is een mooi toeval dat we de zaal kunnen heropenen met een Belgische creatie die technisch niet te ingewikkeld is. Daar had onze ploeg in de opstartfase nood aan. De nieuwe technieken moeten eerst worden ingeoefend en getest. Bij Wagners Lohengrin, eind dit seizoen, zal het publiek ontdekken tot wat we allemaal in staat zijn. Die voorstelling wordt een waar technisch hoogstandje waarbij de liften volop worden ingezet.”

Je klinkt opgelucht?

De Caluwe: “Kijk, we hebben twee seizoenen ‘extra muros’ gewerkt. Dat genereerde behoorlijk wat problemen. We bouwden een zaal in een tent op een stuk braakliggende grond aan de rand van Brussel. Daardoor werden producties uitgesteld en weer andere opgestart. Het was geen improviseren, wel continu bijsturen. We hebben het verlies aan abonnees gelukkig tot een minimum kunnen beperken, en we konden zelfs een nieuw publiek aantrekken.”

Het kostte wel geld?

“Alle rekeningen zijn keurig betaald. We laten geen structureel verlies na, wat in een verleden ooit is gebeurd. Een deel van de kosten waren ook het gevolg van de terreurdreiging en de bijbehorende strenge beveiliging. Maar laten we wel wezen: wij spelen in de Muntschouwburg. Als dan de zaal door hoogst noodzakelijke verbouwingen niet kan worden gebruikt, is het de eigenaar – de overheid, dus – die ons moet helpen om onze missie te kunnen blijven uitvoeren. Maar alles is in goede verstandhouding gebeurd, en nu kunnen we ons weer volop concentreren op onze kerntaak, terwijl de onderhandelingen over de financiële kant van het avontuur verder worden afgerond. Ik heb daar alle vertrouwen in.”

Wat was je grootste zorg de afgelopen jaren?

“De akoestiek. Ook al zie je de veranderingen niet, we waren zeer bezorgd over onze beroemde klank. Maar de akoestiek is inmiddels voldoende uitgetest, en al het goede wat er over de Munt wordt verteld, is intact gebleven.”

En de grootste ergernis?

“Het gebrek aan communicatie over de werken met de verschillende instanties was frustrerend. Als je een relatief groot huis als De Munt slagvaardig moet runnen, is het van belang op tijd te weten waaraan en waaraf. Anderzijds heeft het ons team veel hechter gemaakt. Door de perikelen – en vergis je niet: het waren jaren van grote druk – staan we nu sterker dan ooit.”

Een ‘relatief’ groot huis, hoor ik je zeggen?

“Ja, toch wel. In vergelijking met Amsterdam en Parijs spelen we in een bescheiden ruimte. Onze zaal mag je niet vergelijken met die giganten. Maar we koesteren wel de blijvende ambitie om spraakmakende voorstellingen te brengen, en dat gaan we dit seizoen al meteen bewijzen.”

Pinocchio gaat in première in de vernieuwde Muntschouwburg, Brussel. demunt.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234