Zondag 26/09/2021

F-35

Peperdure vertraging voor mogelijke opvolger van F-16

Wereldwijd zijn al tientallen F-35 Lightning II-toestellen ingezet in een operationele testfase,  die nu opnieuw technische problemen aan het licht brengt. Beeld EPA
Wereldwijd zijn al tientallen F-35 Lightning II-toestellen ingezet in een operationele testfase, die nu opnieuw technische problemen aan het licht brengt.Beeld EPA

De F-35 Joint Strike Fighter, een kandidaat om de Belgische F-16-gevechtsvliegtuigen te vervangen, kampt met softwareproblemen, waardoor de testfase duurder en tijdrovender wordt. De vertraging leidt wellicht tot 1,7 miljard dollar meerkosten, waarschuwt de rekenkamer van het VS-Congres, dat uitstel vreest van de volwaardige productielijnen voor de VS en beoogde partnerlanden.

De ernstige problemen doen zich voor in de 'gevechtsmissie'-systeemsoftware van de oorlogsvliegtuigen. Volgens de ingenieurs van F-35-ontwerper Lockheed Martin zal de vertraging vijf maanden duren en tot een half miljard dollar extra kosten leiden, maar volgens de rekenkamer van het Congres is dat te optimistisch.

“De vertraging zal wellicht een jaar duren en bijdragen tot een kostentoename van meer dan 1,7 miljard dollar, waarvan een geschatte 1,3 miljard dollar nodig zal zijn in het begrotingsjaar 2018”, waarschuwde het Government Accountability Office (GAO) eind april in een tussentijdse audit van het F-35-programma voor Huis en Senaat, die controleren omdat de VS-belastingbetaler meebetaalt aan de ontwikkeling.

Er dreigt volgens het GAO bijgevolg ook uitstel voor het geplande begin van de volwaardige productielijnen voor de F-35 – de beslissing daartoe, na de huidige operationele testfase, is voorzien voor april 2019. Dat kan de aankoop- en de budgetplanning overhoophalen van het Pentagon, dat 400 miljard dollar investeert en al tekende voor 217 toestellen, van internationale partners (zoals Nederland), die samen al 68 toestellen kochten én van mogelijke kandidaat-kopers – zoals de Belgische regering (die in de tweede helft van 2018 een keuze wil maken).

België wil 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen aankopen om tussen 2023 en 2028 de 54 verouderde F-16's te vervangen. De eerste aankoopinvestering wordt geschat op 3,6 miljard euro, maar de totale kosten kunnen over de levensduur van de vliegtuigen oplopen tot 15 miljard euro. Daarom loopt nu een aanbestedingsprocedure, waarin behalve Lockheed Martin ook het Franse Dassault, het Zweedse Saab en het Britse BAE Systems meedingen met rivaliserende toestellen.

'Volledige vloot offline'

Het F-35-programma van het Pentagon wordt al sinds zijn beginfase in 2001 geplaagd door technische vertragingen.

De rekenkamer van het Congres struikelt er in haar nieuwe audit over dat vroeger aangekaarte mankementen onvoldoende zijn opgelost. Zo wijst het nog altijd op de kwetsbaarheid van het Autonomic Logistics Information System (ALIS), een softwaresysteem waarbij alle onderdelen van het vliegtuig door een mobiele server (met de grootte van een truck) worden getest – waarna problemen of noodzakelijk herstel gesignaleerd worden bij een centrale server in de VS.

Een van de problemen met ALIS is dat het erg afhankelijk is van een goede verbinding met een centrale server, wat in onherbergzame oorlogsgebieden niet altijd mogelijk is. “ALIS heeft nog altijd een gebrek aan vereiste mogelijkheden”, schrijven de rapporteurs, die er vorig jaar ook op wezen dat het gemis aan degelijke back-upinfrastructuur ertoe kan leiden dat bij falen van een hoofdserver “de volledige F-35-vloot offline gaat”.

Er wordt nu koortsachtig gewerkt aan een oplossing.

Historische samenwerking

Aan technologisch succes of falen van het F-35-programma hangen voor de VS niet alleen defensie- maar ook economische belangen vast. Bij meer dan 1.300 leveranciers in 45 staten zijn in het F-35-programma rechtstreeks en onrechtstreeks 146.000 mensen tewerkgesteld. Ook buitenlandse partners worden industriecontracten beloofd. Zo verwijst Lockheed Martin naar een verkennend samenwerkingsmemorandum dat het twee jaar geleden tekende met de bedrijven Esterline Belgium, Ilias Solutions, Sabca en Sonaca.

“De deelname van België aan het F-35-programma”, stelt hun thematische website, “zal veel mogelijkheden bieden om een succesvol vervolg te breien aan de historische samenwerking tussen Lockheed Martin en de Belgische industrie.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234