Maandag 28/09/2020

Paz

Eindelijk, vrede! De onderhandelaars van de FARC-guerrilla en de regering van president Santos hebben hun handtekening gezet onder een akkoord waar ze vier jaar aan gewerkt hebben, en dat een eind moet maken aan 52 jaar conflict.

"De oorlog is voorbij", riep regeringsonderhandelaar Humberto de la Calle terwijl miljoenen Colombianen de ceremonie op tv volgden. "Dit is geen eindpunt, maar een nieuw begin", oreerde FARC-oppergezant Ivan Márquez.

Linksonder op het scherm waren beelden te zien van pleinen in Bogotá en Medellín, de twee grootste steden van het land. Zwaaiende vlaggen, juichende en zingende burgers.

Tot we wat beter keken: meer dan een paar honderden waren het er niet, ook na 50 jaar oorlog brengt vrede minder volk op straat dan een banale voetbalzege. "De regen", schreef de pers.

Voor deze krant kwam ik de jongste twee decennia wel vaker in Colombia, en ja, ik draag de Colombianen in het hart. Maar eerlijk is eerlijk: zelf maakte ik al evenmin een rondedans, woensdag. De hitte, dan maar?

Natuurlijk niet. De realiteit ligt elders. De realiteit is dat de vrede ondertekenen iets helemaal anders is dan de vrede bouwen. De realiteit is ook dat er eerst een referendum komt, waarbij de Colombianen het akkoord wel of niet bekrachtigen. De tegenstanders, en ze blijven talrijk, vrezen dat het medicijn, vrede, erger wordt dan de ziekte, oorlog.

Dat de 220.000 doden niet opnieuw tot leven zullen gewekt, het zal wel. Maar welke garanties krijgen de 6 miljoen ontheemden? De arme boerenbevolking die de grootste offers bracht? En wat gebeurt er, aan beide zijden van het spectrum, met de daders? Wat moet er van de andere strijdtonelen worden? De ELN-guerrilla, die actief blijft? De BaCrim of Bandas Criminales, die nieuwe naam voor oude doodseskaders? Wat met de drugsmaffia? Mijn vrienden hebben een begrijpelijke Thomas-reflex: eerst zien, dan geloven. Hun leven lang al, terwijl de wapens kletteren, gaat het over vrede - paz.

Maar laat me mijn andere bril even opzetten. Colombia is al jaren een winnaar in de regio en de slechte pers een oud reliek. Op alle vlakken is Colombia, na Mexico het volkrijkste Spaanstalige land ter wereld, vlotter de 21ste eeuw ingestapt dan zijn buren. Colombia is inmiddels de derde economie van Latijns-Amerika geworden, van recessie is amper sprake; het land heeft fors geïnvesteerd in landbouw, havens en onderwijs; de veiligheid is verbeterd en het toerisme boomt. Colombia wás al een ander land geworden, straks is er ook vrede.

Vrede? Ik denk aan Jaime, de vakbondsman die ik ooit bij een goudmijn interviewde, die twee weken later spoorloos verdween en vermoord teruggevonden werd. Aan Winston, een jongeman die eveneens de kogel kreeg. Aan de talloze doodsbedreigingen die mijn vrienden-mensenrechtenverdedigers incasseerden. Aan de kidnapslachtoffers en hun verhalen. Aan de uitgeroeide dorpen met de witte vlaggen.

Nogmaals, de vrede afroepen gaat sneller dan vreedzaam leren samenleven. Desondanks, en dat moest ook maar eens gezegd: ¡Felicidades, Colombia!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234