Zaterdag 07/12/2019

Schandalen

Pausbezoek aan Ierland wordt overschaduwd door misbruik

Beeld REUTERS

De paus bezoekt vandaag de Wereldgezinsdagen in Dublin. Daar zal het vooral over misbruik gaan.

Het had zo mooi kunnen zijn. Met duizenden katholieken samen nadenken over de waarde van het gezin. Een uitgelezen programma met veel aandacht voor gebed, een keur aan sprekers uit de hele wereld onder wie zo’n beetje alle belangrijke kardinalen van de kerk en een afsluitende mis met de paus.

Er wordt veel over het gezin gesproken in Dublin, maar in de wandelgangen gaat het nog veel meer over seksueel misbruik in de kerk. Sterker nog: de Wereldgezinsdagen en het bezoek van Franciscus worden erdoor overschaduwd.

De afgelopen weken volgden de schandalen in de rooms-katholieke kerk elkaar op en vooral de Amerikaanse kerk was aan de beurt. Eerst trad de Amerikaanse aartsbisschop Theodore McCarrick terug als kardinaal wegens aanhoudende beschuldigingen van misbruik. Vervolgens publiceerde justitie in de Amerikaanse staat Pennsylvania een rapport dat liet zien hoe kerkleiders grootschalig misbruik door priesters tientallen jaren toedekten.

Vanwege de schandalen in hun kerk, komen twee prominente Amerikaanse kardinalen niet naar Dublin. Kardinaal Sean O’Malley, aarts-bisschop van Boston en voorzitter van de Pauselijke commissie ter bescherming van minderjarigen, heeft afgezegd na berichten dat studenten van zijn priesteropleiding zich seksueel hebben misdragen.

Lees hieronder verder.

Paus Franciscus. Beeld REUTERS

Schandalen bij de kerk in Ierland

De aartsbisschop van Washington, kardinaal Donald Wuerl, blijft thuis omdat hij genoemd wordt in het rapport van justitie in Pennsylvania als een van de bisschoppen die misbruik hebben willen toedekken.

De kerk in Ierland heeft zelf ook zwaar onder schandalen geleden. Toen aan het eind van de vorige eeuw de eerste verhalen van misbruik in Ierse kerk naar boven kwamen, stelde de regering een commissie in, die in 2009 met een schokkend rapport kwam waaruit bleek dat duizenden kinderen door geestelijken waren misbruikt. De kerkleiding bleek de meeste zaken in de doofpot te hebben gestopt om de goede naam van de kerk te beschermen.

Het rapport deed de kerk in Ierland schudden op haar grondvesten. Bisschoppen werden gedwongen af te treden, de priesteropleidingen liepen nog verder leeg en de kerk verloor een groot deel van haar geloofwaardigheid bij de bevolking.

Het wassen beeld van paus Franciscus wordt uit het museum gehaald in Dublin. Beeld AP

"Cultuur des doods"

Ook in Ierland hebben ze de brief van de paus gelezen die hij deze week schreef naar aanleiding van de recente schandalen. De ‘cultuur des doods’ die het misbruik en het toedekken ervan heeft mogelijk gemaakt, moet worden uitgeroeid, schreef Franciscus. Waarbij volgens de paus geen enkele maatregel moet worden geschuwd. Hoe die maatregelen eruit zullen zien, zei hij er niet bij.

Volgens een Italiaanse krant vindt Franciscus dat hij met de brief ver genoeg is gegaan, maar de Ierse katholieken zullen toch willen weten wat hij nu concreet gaat doen. In ieder geval zal de paus tijdens zijn bezoek een ontmoeting hebben met de slachtoffers van misbruik. Volgens zijn woordvoerder wil Franciscus vooral naar hen luisteren.

Ooit was Ierland een van de meest devote kerkprovincies. Toen een van Franciscus’ voorgangers, Johannes Paulus II, in 1979 Ierland bezocht, preekte hij min of meer voor eigen parochie. Geen vuiltje aan de lucht.

Nu, veertig jaar later, maakt Franciscus kennis met een kerk die gehavend is en verdeeld. Nog altijd noemt de meerderheid van de Ieren zich katholiek, maar in veertig jaar tijd is het kerkbezoek zo ongeveer gehalveerd.

Over het gezin en hoe dat eruit moet zien, wordt in Ierland tegenwoordig heel divers gedacht. Dat zullen ze op de Wereldgezinsdagen ook wel merken. Ierland heeft tegenwoordig een mannelijke premier die samenwoont met een man en heeft aangekondigd in zijn ontmoeting met de paus te willen spreken over het homohuwelijk en getrouwde priesters. In Ierland is niets meer hetzelfde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234