Zaterdag 28/03/2020

Paul Thomas Anderson

Schrijvers en cinefielen Daan Heerma van Voss en David Pefko gaan twee keer per maand in de clinch over hun dada's: film en literatuur. Vandaag gaat het over Paul Thomas Anderson, de meester van de constant bewegende camera.

Daan: "Oké. Ik in Amerika, jij in Griekenland. Waar zit je precies?"

"Oké, kun je me alstublieft één deprimerend Grieks detail schenken?"

"Begint het bij jou al te kriebelen?"

"Een detail graag."

"Hoe duur?"

"Wat een prachtland is het ook. Goed. Ter zake. Ik las afgelopen weekend een memoir van John Irving. My Movie Business, over al zijn ervaringen met film en boekverfilmingen. Hij schreef: 'Elke keer dat ik zin krijg een film te regisseren, schrijf ik een roman.'

"Hoe bedoel je dat?"

"Ja, maar dat weet de lezer niet. Waarom is dat zo, David?"

"Is dat niet gevaarlijk? Verlies je dan de dingen niet uit het oog die wel kunnen in een boek en niet in een film?"

"En, als omgekeerde John Irving, welke regisseur zou je dan willen zijn?"

"Je bedoelt PTA."

"Ík zou zelfs willen dat jij PTA was, David. Altijd naar de premières. Gratis merch. Hangen met Joa in de trailer. Zo noemen Joaquin en ik elkaar dan."

"Sorry, ik was even weg. Ehm. Waarom PTA?"

"Er zijn niet veel regisseurs die alleen maar goede films maken. Hard 8, Punch Drunk Love, Magnolia, There Will Be Blood, The Master. Echt een ongelooflijke, Stanley Kubrick-achtige lijst, en die heeft dan nog Barry Lindon erbij zitten. Voor mij is There Will Be Blood onbetwist de beste. Die ongelooflijke choreografieën, die camera die als een lui oog alles registreert en nooit te aanwezig is, die sluipt en nooit veroordeelt, die zo dichtbij komt dat je de olie in je longen voelt. PTA is niet god, maar de duivel. Alleen de duivel kan zoiets maken. Mensen die dit nu lezen: stop. Verbrand de krant, verlaat je werk, zeg dat je ziek bent..."

"Laat me uitpraten. Koop een grote televisie die je eigenlijk niet kunt betalen. Blu-rayspeler: lenen van een vriend. Schijfje stelen bij de plaatselijke dvd-retailer. En gaan."

"Elk shot, elke uitbarsting of zijdelingse opmerking van hoofdrolspeler Daniel Day Lewis. Wacht. Kun jij even uitleggen waar die film over gaat?"

"Daarnaast gaat de film over godsdienstgestoordheid, over Amerika, over hoop en over wraak, hebzucht en verlies. Maar bovenal gaat de film over waanzin. Ja, grote onderwerpen, maar die doet hij eer aan door ze ook als groot uit te beelden."

"Ik ken geen enkel boek dat lijkt op There Will Be Blood. Wel is het zo dan PTA Oil! van Upton Sinclair las en zo op het idee kwam. Heb het niet gelezen, maar een boek uit 1927 met een uitroepteken in de titel moet waanzinnig zijn."

"Niet echt. Laat mensen nu alsjeblieft die film gaan kijken."

"Will."

"Dat is een ander spel."

"BLOOD."


---

Daan: "Oké. Ik in Amerika, jij in Griekenland. Waar zit je precies?"
David: "Net buiten Athene, in de bergen, tussen naaldbomen en kleigrond."
"Oké, kun je me alstublieft één deprimerend Grieks detail schenken?"
"Daan, er is hier zoveel verschrikkelijks dat ik niet weet waar ik moet beginnen. Misschien bij de zesduizend zelfmoor- den in de afgelopen drie jaar?"
"Begint het bij jou al te kriebelen?"
"Daar heb ik de crisis niet voor nodig."
"Een detail graag."
"Oké, een triest beeld van gisteren: een familie die, midden in het centrum van Athene ventilatoren staat te verkopen. Een huilende baby, de ste-kende zon."

"Hoe duur?"
"Ja, weet je, het waren drie modellen: tafelmodel met roest en twee vloerstaande. Ik bood 6 euro, voor alles. Wilde ze niet, toen ik weg- liep was het opeens wel oké, toen dacht ik: fuck you."
"Wat een prachtland is het ook. Goed. Ter zake. Ik las afgelopen weekend een memoir van John Irving. My Movie Business, over al zijn ervaringen met film en boek- verfilmingen. Hij schreef: 'Elke keer dat ik zin krijg een film te regisseren, schrijf ik een roman.'

"Wat grappig, ik heb dat andersom: elke keer als ik een boek schrijf denk ik: was het maar een film."
"Hoe bedoel je dat?"
"We hebben het er wel eens over gehad dat ik stiekem liever films zou maken dan boeken."
"Ja, maar dat weet de lezer niet. Waarom is dat zo, David?"
"Film is voor mij compleet. Het is litera- tuur, muziek en beeld ineen, en nog veel meer dan dat. Je moet niet denken dat ik niet geniet van schrijven, want dat doe ik, maar ik benader alles wat ik schrijf als film. Ik maak er zelfs eerst film van, in mijn hoofd, en schrijf het dan pas op."
"Is dat niet gevaarlijk? Verlies je dan de din- gen niet uit het oog die wel kunnen in een boek en niet in een film?"
"Ik zie het niet als gevaarlijk. Ik denk dat menig boek erbij gebaat zou zijn geweest als de schrijver iets meer films had gezien."
"En, als omgekeerde John Irving, welke regis- seur zou je dan willen zijn?"

"Dat is moeilijk, maar ik zou denk ik voor God kiezen."
"Je bedoelt PTA."
"Voor de lezers: ik bedoel inderdaad Paul Thomas Anderson. Dus niet Wes Anderson, dan zou ik zelf- moord plegen."
"Ík zou zelfs willen dat jij PTA was, David. Altijd naar de premiè- res. Gratis merch. Hangen met Joa in de trailer. Zo noemen Joaquin en ik elkaar dan."
"Daan?"
"Sorry, ik was even weg. Ehm. Waarom PTA?"
"Paul Thomas Anderson is wat mij betreft een filmma- ker die absoluut alles doet waarvan ik droom. Hij maakte een aan- tal van mijn lievelingsfilms, eigenlijk is hij de enige filmmaker waarbij ik nooit teleurstelling voel. Het mooiste, bijna schilderachtige camerawerk, de beste acteurs en actrices. Ik heb er geen woor- den voor." (gesnik)
"Er zijn niet veel regisseurs die alleen maar goede films maken. Hard 8, Punch Drunk Love, Magnolia, There Will Be Blood, The Master. Echt een ongelooflijke, Stanley Kubrick-achtige lijst, en die heeft dan nog Barry Lindon erbij zitten. Voor mij is There Will Be Blood onbetwist de beste. Die onge- looflijke choreografieën, die camera die als een lui oog alles registreert en nooit te aanwe- zig is, die sluipt en nooit veroordeelt, die zo dichtbij komt dat je de olie in je longen voelt. PTA is niet god, maar de duivel. Alleen de duivel kan zoiets maken. Mensen die dit nu lezen: stop. Verbrand de krant, verlaat je werk, zeg dat je ziek bent..."
"Waarom meteen verbranden?"
"Laat me uitpraten. Koop een grote televisie die je eigenlijk niet kunt betalen. Blu-rayspeler: lenen van een vriend. Schijfje stelen bij de plaatselijke dvd-retailer. En gaan." "Helemaal mee eens, ga alles van God bekijken. Overigens is Michael Haneke wat mij betreft de duivel, maar daar spreken
"Elk shot, elke uitbarsting of zijdelingse opmerking van hoofdrolspeler Daniel Day Lewis. Wacht. Kun jij even uitleggen waar die film over gaat?"
David: "Over Daniel Plainview, een zelf- verklaarde oil man, die inderdaad olie- magnaat wordt. We volgen zijn 'drills', zijn onuitputtelijke doorzettingsvermo- gen die hem uiteindelijk tot een van de eenzaamste mensen maakt die je ooit op het witte doek hebt gezien. En je hebt gelijk, je voelt de olie in je handen, op je gezicht.
"Daarnaast gaat de film over godsdienstge- stoordheid, over Amerika, over hoop en over wraak, hebzucht en verlies. Maar bovenal gaat de film over waanzin. Ja, grote onder- werpen, maar die doet hij eer aan door ze ook als groot uit te beelden."

"We moeten een roman vinden die deze totaalervaring benadert. Op een bepaalde manier doet hij me wel den- ken aan De ondraaglijke lichtheid van het bestaan van Kundera. De afwisseling tus- sen extern theater en interne strijd, en uiteindelijk draait het om obsessie en eenzaamheid." "Ik ken geen enkel boek dat lijkt op There Will Be Blood. Wel is het zo dan PTA Oil! van Upton Sinclair las en zo op het idee kwam. Heb het niet gelezen, maar een boek uit 1927 met een uitroepteken in de titel moet waanzinnig zijn." "Geen Kundera-man?" "Niet echt. Laat mensen nu alsje- blieft die film gaan kijken." "Fair enough. There." "Will." "Smith." "Dat is een ander spel." "Sorry. Be." "BLOOD."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234