Dinsdag 27/07/2021

Paul Huybrechts: Bijval voor Luc Bertrand

Stadsschouwburg Leuven, maandagavond. Aan de ingang delen twee al wat oudere, voornaam geklede dames pamfletten uit. De bezoekers zijn gekomen voor Claude Debussy en Dmitry Shostakovich en aarzelen om de vlugschriften aan te nemen. "Het heeft niets met politiek te makene, verzekeren de dames. "Niets!"

Wel, wel, het was lang geleden dat ik nog zo'n politiek documentje in handen kreeg. 'Vlaanderen eindelijk vooraanstaande natie' luidt het opschrift tegen de achtergrond van onze Noordzee. Rechts beneden komt grafisch de zon op. Het blijkt een initiatief te zijn van 'Vlaanderen Onafhankelijk' met een verantwoordelijke uitgever uit Oud-Turnhout en een bankrekening bij Argenta. Ik ben even boos, niet op de lieve dames en hun gedachtengoed, maar op mijn drie kranten die mij over dit initiatief nog niet hebben geïnformeerd. Zeker wanneer ik na het concert de website 'www.vlaamseonafhankelijkheid.be' bezoek en vaststel dat alle Vlaamse strijdverenigingen zich achter dit nieuw initiatief hebben verenigd en al flink wat handtekeningen hebben verzameld. Van Catalonië weet ik dat het van Spanje wil scheiden, maar ik wist niet dat er ook in Vlaanderen weer actief voor afscheiding wordt gemobiliseerd.

Twee werelden

Zelf ga ik de oproep niet ondertekenen. Het kan mij eigenlijk niet echt schelen hoe de wereld precies wordt versneden. Tegen beter weten in droom ik van een land en een staat die met met zo weinig mogelijk belastingen en beheerste schulden, zoveel mogelijk publieke diensten levert aan zijn burgers. Ik krijg dat van België lang niet altijd, maar krijg ik dat van Vlaanderen? Of doen we wat we zelf doen, op zijn Belgisch?

Nu, wat heb ik als pieppionnetje te wensen? Soms ontstaan landen, zoals paddenstoelen, uit schimmeldraden die jarenlang onder de grond kunnen sluimeren. Ineens, op een herfstige morgen, zijn ze daar. Waar komen jullie vandaan? Zo stapt soms ook een land uit een staat. Slovenië bijvoorbeeld is een sympathiek prutslandje met 2 miljoen inwoners en zo onafhankelijk als wat. Niemand wist het, maar de Sloveense schimmeldraden zaten wel degelijk in de grond, ergens daar tussen Oostenrijk en Kroatië. De Slovenen moesten voor hun onafhankelijkheid één keer kort met wat handwapens vechten tegen wat overbleef van het leger van het Joegoslavië, waarvan ze deel uitmaakten. Les: als de schimmeldraden in de aarde zitten, kan het snel gaan. En noord-België is door schimmeldraden ondermijnd.

De politiek, zo leert ook Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman, is zoals de beurs een zero validity environment waar onvoorspelbaarheid de regel is. Daarom, oud-collega's journalisten, onderdruk het nieuws over die Vlaamse onafhankelijkheid niet verder verder. Informeer mij tijdig. Straks steekt de geschiedenis u en mij nog voorbij!

En dat is niet eens gekscherend bedoeld. In mijn eigen omgeving en afgaand op de peilingen, halen de Vlaams-nationalisten, inclusief die van minder fris pluimage, intussen bijna een meerderheid van de Vlaamse stemmen (36,3 procent voor N-VA plus 9,5 procent voor VB). België moet straks de democratie verlaten om zijn voortbestaan te vrijwaren. Ik neem aan dat ook de belgicisten hiervoor passen. Mocht dat niet zo zijn, dan versnelt dit alleen de teloorgang van de Belgische legitimiteit.

Wat die Belgische situatie vandaag stilaan explosief maakt, is dat het niet alleen meer gaat om een clash tussen twee nationalismen: het Belgische nationalisme met alles wat we daarbij graag bedenken, en het Vlaamse nationalisme met alles wat we daarbij willen vergeven. Het gaat in de huidige financiële en economische crisis met wel degelijk jaren-30-proporties, meer en meer ook om twee wereldopvattingen. De Waalse PS belichaamt daarbij een ideologisch verlichtingsmodel dat alle redding verwacht van de staat. Vlaanderen daarentegen heeft best sympathie heeft voor de Scandinavische voorbeelden met een groot overheidsbeslag, maar verwacht toch vooral dat de burgers en bedrijven zelf hun broek ophouden.

Kijk naar het verschil tussen de antikapitalistische retoriek van de Franstalige socialisten de jongste weken, en de filosofie van zelfredzaamheid achter de jongste begrotingsbeslissingen van de Vlaamse regering. Dat zijn twee werelden. Dat bleek ook uit de massale bijval in de Vlaamse elite voor de uitspraak van zakenman Luc Bertrand, dat Di Rupo niet staat voor socialisme maar voor marxisme. De regering Di Rupo wordt zo stilaan een window of opportunity en zelfs een katalysator van het Vlaams onafhankelijkheidsstreven.

Atlas

De geschiedenis zal uitmaken welke wereldopvatting het haalt, maar persoonlijk wed ik op wat in Vlaanderen leeft. Die keuze heeft te maken met mijn antwoord op de vraag waar welvaart vandaan komt. AB Inbev, Deme, De Nul, Umicore, dat soort verschijnselen. Dat is geen werk van staten, maar van burgers en bedrijven die door hun staat worden aangemoedigd. Meer hoofdkwartieren staan dan voor meer welvaart.

Na de Franse Revolutie ontstonden nieuwe politieke godsdiensten die beweerden dat de wereld helemaal maakbaar is en dat de staat voor de hemel op aarde kan zorgen. Uit de grenzeloze ellende in de wereld put de linkerzijde sindsdien een onuitputtelijk gelijk. En soms heeft links ook gelijk. Maar niemand speelde intussen overtuigend de rol van Atlas, de god met de wereld op zijn schouders. Misschien is Atlas dus te hoog gegrepen en moeten we het zelf doen, op een schaal die voor elk van ons beheersbaar is. Zoals onze steden en gemeenten. Of zoals Vlaanderen? Is er al niet eerder iets begonnen in een stadsschouwburg?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234