Zaterdag 19/10/2019

Portret Wielrennen

Patrick Sercu (74): de keizer van het ovaal

Patrick Sercu op kop in het Sportpaleis van Schaarbeek, februari 1965. Beeld Photo News

Patrick Sercu (74) is gistermiddag overleden. Hij won in zijn twintigjarige carrière liefst 88 zesdaagsen, nog altijd een record. Ook op de weg was de West-Vlaming succesvol met etappes in de Giro, de Tour en de groene trui. De wielerwereld is in rouw.

Olympisch kampioen op de 1.000 meter in Tokio 1964, toen nog met vliegende start. Drie keer wereldkampioen op de sprint, een keer bij de amateurs, twee keer bij de profs. En vooral: de absolute koning-keizer-admiraal van de zesdaagsen. Nog altijd heeft geen enkele coureur zijn record van 88 gewonnen zesdaagsen verbroken en met de teloorgang van het circuit zal dat de komende decennia niet snel veranderen.

“Dat het er niet meer waren, is de schuld van Eddy Merckx”, grapte Patrick Sercu weleens. Met Merckx won Sercu 15 van de 27 zesdaagsen die ze samen afwerkten, maar het drukke wegprogramma van ‘De Kannibaal’ deed hem beknibbelen op zijn winterse activiteiten in sportpaleizen. Ze waren goede vrienden, Merckx en Sercu. In de aanloop naar de Spelen van 1964 waren ze samen op hoogtestage naar Noorwegen geweest. “Als soldaat was ik gelegerd in het Klein Kasteeltje. ’s Middags ging ik dan bij moeder Merckx eten, die daar in de buurt woonde”, zei Sercu in een interview.

Heel even in geel

Over records gesproken: behalve de 88 zesdaagsezeges heeft Sercu er nog eentje. Hij is de wielrenner die het minst lang in de gele trui van de Ronde van Frankrijk heeft gereden. In rit 6 van de Tour 1974 sprintte Sercu in Harelbeke naar de vierde plaats, een handvol seconden achter ritwinnaar Jean-Luc Molineris. Door het spel van de bonificaties veroverde de West-Vlaming de gele trui van de Nederlander Gerben Karstens. “Heel Harelbeke werd zot toen ik na de etappe de gele trui kreeg”, vertelde Sercu er ooit over. “Maar een paar uur later was er nog een ploegentijdrit van ocharme negen kilometer. We werden met Brooklyn pas zevende, Merckx en zijn Molteni’s wonnen. En ik was mijn gele trui al kwijt.”

Op die ultrakorte gele trui na was de Tour de France dat jaar wel een succes. Sercu won drie etappes en de groene trui, al scheelde dat niet veel want in de slotrit naar Parijs werd hij als winnaar gedeclasseerd naar de derde plaats. Het leverde net genoeg punten op om de groene trui uit de grijpgrage handen van Merckx te houden.

Eddy Merckx en Patrick Sercu bij hun eerste overwinning van de Gentse Zesdaagse in 1965. Beeld bruikleen collectie Eddy Verbust

Drie jaar later, in de twaalfde rit van de Tour van 1977 tussen Roubaix en Charleroi, leverde Sercu zijn allerstrafste stoot – toch als wegrenner. “In het begin van de rit was er een vliegende spurt. Op zoek naar die extra seconden reed een man of zeven weg, daarbij gele trui Didi Thurau en ik. Als waakhond, zeg maar. Eenmaal de spurt voorbij, lieten die anderen zich inlopen. Alleen ik bleef doorrijden. Mij dan nog laten inlopen zou belachelijk zijn. Ik zei nog tegen mezelf: ‘Sercu, gij zijt hier een dwaasheid aan het begaan.’ Iets verderop moesten we over de Muur van Geraardsbergen. ‘Laat ik daar dan nog maar als eerste bovenkomen’, dacht ik. ‘Dat is goede reclame.’ Wat gebeurde. Prompt liep mijn voorsprong op. Ik had meer dan elf minuten dus reed ik maar door, want aan het beursgebouw in Brussel was een premie van 100.000 frank te verdienen. Uiteindelijk had ik in Charleroi ruim zes minuten over.”

Snelheid en spektakel

Een jaar of vijftien later was Sercu nog altijd de patron van de piste. Niet meer op het houten ovaal, wel ernaast: hij was de man die de zesdaagsen, in weerwil van een tanende populariteit, toch in stand hield. Hij bedacht het aantrekkelijke programma in Gent, waar snelheid en spektakel elkaar opvolgden in plaats van urenlange en doodsaaie ploegkoersen. Hij stelde het deelnemersveld samen en zorgde er telkens voor dat het volgens zijn speciale mix gekruid was. 

Sercu: “Een paar plaatselijke talenten gekoppeld aan een ervaren rot. Een vedette voor wie het volk komt, zo’n Wiggins of Cavendish. Wat buitenlanders die het de favoriet moeilijk kunnen maken. En natuurlijk de kampioen die het volk lokt, vroeger Etienne De Wilde en daarna Iljo Keisse. Dan moet je er alleen nog voor zorgen dat de grote favorieten de eerste dag de koers niet kapotrijden, anders komt er daarna geen kat meer kijken.”

Sercu is de bezieler van de Gentse Zesdaagse. Beeld Photo News

Sercu is gistermiddag overleden. “Hij zou in juni 75 jaar worden. Zijn gezondheid was al enkele jaren onstabiel en was de laatste weken fel achteruitgegaan”, zegt zijn zoon Christophe.

Ook de wielerwereld verkeert in rouw. Merckx heeft het over een grote meneer. “Patrick Sercu was een heel goede vriend van mij. Een fantastische kerel. Ik ken hem al vanaf mijn zestiende, toen reden we samen op de piste in Brussel”, vertelt een geëmotioneerde Merckx aan de telefoon. “Hij heeft alles gewonnen. Of hij de snelste renner is met wie ik ooit heb gekoerst? Ja, zonder twijfel. Ik zou zelfs niet weten wie in de buurt komt.”

Ook voor Iljo Keisse, die revalideert van een stevige val die hij maakte tijdens Parijs-Roubaix, was het nieuws een fikse slag in het gezicht. “Ik kende hem heel goed. Hij was nog even mijn manager en daarna mijn wedstrijdleider in tal van zesdaagsen”, zegt Keisse. “Zonder Patrick Sercu had mijn carrière er heel anders uitgezien. Ik had het privilege om in de zesdaagsen met goede, talentvolle renners te koersen. Op die manier kreeg ik van Sercu een serieus duwtje in de rug. Het doet pijn te vernemen dat hij er niet meer is.”

Rijkgevuld palmares

Op de piste

88 zesdaagses (record)
11x Zesdaagse van Gent (record)
Olympisch goud op de kilometer, met vliegende start (1964)
2x WK-goud op de kilometer
met vliegende start (ook 1x bij amateurs)
8x Europees kampioen omnium
1x Europees kampioen derny
6x Europees kampioen ploegkoers
13x Belgisch kampioen omnium
12x Belgisch kampioen ploegkoers
4x Belgisch kampioen sprint

Op de weg

168 overwinningen
13 etappes in de Giro
6 etappes in de Tour
Groene trui in de Tour (1974)
Kuurne-Brussel-Kuurne (1977)
4 etappes in Tirreno-Adriatico
4 etappes in Dauphiné

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234