Zaterdag 20/07/2019

Interview

Patrick Lefevere: "Het wielrennen wordt veel te zwaar. En te saai"

Beeld PHOTOPRESS.BE / PETER DECONINCK

Om zijn zestigste verjaardag te vieren, werd een perslek georganiseerd over de strafklacht voor belastingontduiking tegen Patrick Lefevere. Geen reden om op te geven, vindt de man met de meeste kilometers in het peloton. 'Het is nu of nooit voor de koers. Zonder onze mecenassen dreigt de marginaliteit.'

In Argentinië en Australië is de koers begonnen en over een week is Marseille al aan de beurt. En dan hebben we het niet over het modderploeteren, weidebeklimmen of trappen omhoog lopen met de fiets, maar over het echte wielrennen, op de weg, op die glimmende rossen van carbon.

Another ride, another year? Niet voor Patrick Lefevere, wiens dag- en levenstaak het is om zijn biotoop op gezette tijden een geweten te schoppen. Gesprek met een zielsverwant.

Stel dat u de baas bent van het hele wielrennen. Wat zou u doen?
Patrick Lefevere: "Proberen niet nog meer terrein te verliezen tegenover de andere sporten. Het wielrennen heeft sinds 1998 zwaar afgezien: eerst de Festina-affaire, daarna de ruzie tussen ASO (organisator van onder meer de Tour de France; red.) en de internationale wielerbond UCI - wat volgens mij het wielrennen meer schade heeft berokkend dan al de rest - en de affaire Armstrong."

U zit ongeveer een kwart eeuw in het wielermanagement of het wielerbeleid. Na UCI-voorzitter Hein Verbruggen was van visie weinig nog te merken.
"Klopt. Verbruggen had visie, maar hij was ook te veel dictator. Nu hebben we Brian Cookson, maar ik heb de indruk dat die aan de hand loopt van zijn ondervoorzitter David Lappartient, die als Fransman zelf uit de hand eet van ASO. Lappartient is daarnaast voorzitter van de Franse bond, van de Europese bond en van de Conseil du Cyclisme Professionnel, dat is een beetje veel samen, niet?

"Ik heb ook niet de indruk dat hun eerste bekommernis erin bestaat het product wielrennen aantrekkelijker te maken. Dat product verliest terrein en dat zie je ook aan de kijkcijfers. De koers wordt vooral slecht in beeld gebracht. Enerzijds vergrijst de bevolking en zijn er wellicht steeds meer mensen die graag vier uur lang naar wielrenners in een landschap willen kijken, maar het nieuwe publiek waar wij ons ook moeten op richten, wil een attractiever product. Voor hen moet het sneller en spannender, liefst samengevat in een uurtje of minder.

"Of stop mensen in een stadion en ze worden gek. Veldrijden is een stadionsport. Wegwielrennen ook heel af en toe: op de Muur, de Paterberg, Carrefour de l'Arbre of op een bekende col als l'Alpe D'Huez waar ooit eens één miljoen mensen hebben gestaan. Zonder noemenswaardige problemen en daarin zijn we dan wel weer beter dan het voetbal."

Beeld BELGA

Wielrennen vergelijkt zichzelf graag met voetbal, maar de top-20 in het Europees voetbal had in 1996 een gemiddelde omzet van 64 miljoen euro. Nu is dat bijna 300 miljoen, maal vier en een half.
"In 1996 zat ik bij Mapei en wij hadden met 8 tot 10 miljoen euro het grootste budget van de wereld. Vandaag houdt ons budget het midden tussen 16 en 20 miljoen, het dubbele. Daarboven zit Sky, waarvan men zegt dat er 30 miljoen euro in omgaat. Tussen Sky en onze ploeg zitten wellicht Katusha en Astana, die volgens mij geen echt budget hebben. Als ze geld nodig hebben, hoeven ze het maar te vragen.

"BMC en nog een aantal ploegen zitten op onze hoogte. Vervolgens komen de Fransen: ik weet dat AG2R het met 12 miljoen moet rooien, toch al een behoorlijke som. In die buurt of net daaronder zit dan het Belgische Lotto. De kloof met het topvoetbal is niet bepaald verminderd. Real Madrid zit aan 550 miljoen. Dat hebben alle profwielerploegen niet eens samen."

De Europese voetbaleconomie is 20 miljard euro waard, waarvan de helft door honderd ploegen wordt gegenereerd. Uw budget is iets meer dan de helft van dat van AA Gent, subtopper in de twaalfde Europese voetbaleconomie...
"...en wij zijn in het wielrennen top-3 in de wereld. Naar uitstraling zijn we top-2 en wat overwinningen betreft zijn we nummer één.

"U hoeft mij niet te overtuigen van het verschil in economische waarde tussen wielrennen en voetbal hoor, maar Manchester City en Paris St-Germain zijn wel eigendom van rijke Arabieren."

Wat is het verschil tussen een rijke Arabier bij PSG en die rijke Tsjech bij uw ploeg?
"Niet veel, inderdaad. Of toch. Als die Arabier opstapt, is er wel een andere rijke die zijn rol overneemt. Neem bij ons Zdenek Bakala weg, bij Saxo-Tinkoff Oleg Tinkov, bij BMC Andy Rihs, bij Garmin Doug Ellis en bij Orica-Greenedge Gerry Ryan, en wij zijn een marginale sport.

"Daarnaast sponsoren drie loterijen een ploeg en zijn Katusha en Astana eigenlijk teams van een land. Profwielrennen heeft geen gezond businessmodel, daar ben ik inmiddels wel al achter."

Hoe kan het zichzelf heruitvinden en ergens hoger uitkomen?
"Ik zie niet direct hoe we dit op korte termijn kunnen oplossen. De atleten zijn op hun top, de fietsen ook, alles is beter dan ooit en toch is wielrennen soms een saaie sport.

"De parcoursen kunnen wel beter. Zevenentwintig hellingen in Luik-Bastenaken-Luik, moet dat echt? Als je vroeger op La Redoute demarreerde, kon je een beslissing forceren want er waren nog twee hellingen. Wie daar nu demarreert, wordt uitgelachen door het peloton want er komen nog zeven hellingen. "Iedereen is tegen doping, maar het wordt wel steeds zwaarder. En de oudere renners hebben het over hun tijd waarin ze tweehonderd koersen reden per jaar. Ze vergeten er wel bij te zeggen hoe ze dat dan deden."

Om de drie maanden een anabolenkuurtje met Deca-Durabolin.
"Om de drie maanden...?" (zucht)

U had ook kritiek op de Ronde van Vlaanderen, waar weer extra hellingen zijn aan toegevoegd.
"Ja goed, misschien heeft die parcourswijziging ook te maken met wegenwerken, maar het moet niet zwaarder. Dat is mijn boodschap. Hoeveel renners starten er nu nog om te winnen? Tien, misschien. In het wielrennen wint een derdeklasser nooit van een eersteklasser, in het voetbal kan dat wel." Hoe zou het wielrennen zijn inkomsten kunnen verhogen?

"Ticketing is een optie, maar dat zal het verschil niet maken. Een andere mogelijkheid is sponsoring van de World Tour: grote bedrijven die daar een pak geld tegenaan gooien, een beetje zoals de Champions League in het voetbal. Dat is niet voor morgen. Ik zoek het meer in de nieuwe media. Er kijken 3,5 miljard mensen ooit wel eens naar de Tour."

Beeld BELGA

Begin alstublieft niet opnieuw over die tv-rechten die u wilt van de Tour, want dat zal hooguit een miljoen per team opbrengen.
"Het zal toch altijd een miljoen zijn. Nu krijgen we niks. De Tour wint elk jaar nog aan belang en dat is niet goed. Ik zeg vlakaf: geen enkele grote ronde heeft recht op 22 dagen in het moderne wielrennen. Haal wat van die saaie etappes af, maak het korter en gebalder en op maat van de consument van vandaag."

De kijkcijfers dalen en uw 3,5 miljard kijkers is een overschatting...
(onverstoord)"...als van die 3,5 miljard er zich 10 miljoen een app aanschaffen en enkele renners volgen waarvoor ze een euro per week per renner betalen, is dat een extra inkomstenbron.

"We hebben dat al eens uitgeprobeerd in de Amstel Gold Race, maar twee Franse ploegen mochten niet meedoen van de Tour de France. Jammer. Later heeft de Tour het zelf uitgeprobeerd in de Tour de Picardie. Zij willen natuurlijk niet dat de ploegen zelf zich met dat soort producten bezighouden. "Dat is nu het drama van de wielersport: er zijn veel partijen, maar ze roeien nooit dezelfde kant op. Wij hebben met elf ploegen een start-up opgericht onder de naam Velon. Daarmee willen we de markt exploreren. Een aantal ploegen ziet er het nut niet van in of wordt bewerkt om niet mee te doen. En ondertussen wordt het wielrennen voorbijgefietst. Door andere sporten nog wel."

Heeft u al eens met Cookson samen gezeten?
"Neen. Vorig jaar was ik bij de Ronde van Californië en daar heb ik hem gezien. Hij was toen een paar maanden verkozen en is zich niet eens even komen voorstellen.

"Net voor mijn vertrek schoot hij mij aan: we should talk once. Ik stelde hem voor om samen te zitten met de geldschieters zoals Tinkov, Bakala en Ryan. Goed idee, zei hij. En ik heb nooit meer iets gehoord."

Maken de Oost-Europeanen de dienst uit in het wielrennen, nu Igor Makarov van Katusha zelfs de European Cycling Union in zijn binnenzak heeft zitten? "Weet je dat ik die Makarov nog nooit heb gezien? Als hij voor mij zou staan, ik zou hem niet herkennen. Ik heb wel ooit de Bugatti van zijn zoon zien staan naast onze bus.
"Het is altijd hetzelfde: als al die mannen met geld die in het wielrennen zitten, nu eens samen zouden worden gebracht door de UCI om te horen hoe zij de toekomst van die sport zien, maar neen. Ze vragen ons, we moeten daarvoor anderhalf uur in de auto naar Montreux, krijgen een powerpoint van een uur, koffiepauze, nog een uur powerpoint en dan is het lunch.

"Ik heb daar geen zin meer in. Ik heb een Zuid-Afrikaanse advocaat die het plezant vindt om daar naartoe te gaan."

Kan er aan de zijde van het personeel, de renners, wat veranderen? Harder werken, misschien?
"Best niet. Nogmaals, we zijn tegen doping, maar het wordt wel steeds zwaarder en langer. Dit jaar kon ik na 15 september haast geen renner meer op zijn fiets krijgen, omdat ze weten dat ze begin januari al opnieuw in conditie moeten zijn voor Australië. De renners die nu dat programma rijden, zijn net geen maand weg.

"Ze hebben nu ook andere vrouwen dan Merckx met zijn ideale rennersvrouw Claudine Acou. De generatie Museeuw-Bomans-Peeters was de laatste die ik nog kon motiveren om in het voorjaar een maand weg te blijven. Vandaag duren trainingskampen twaalf dagen maximum. En mijn renners zijn dan nog erg vaak in actie. Haast allemaal zitten ze tegen de honderd koersdagen aan, of er zelfs over."

Zelfs Tom Boonen zit aan negentig.
(sarcastisch) "Ik heb nochtans niet de indruk dat die veel heeft gekoerst. Oké, ik wéét wel hoeveel hij heeft gekoerst, maar de indruk wordt gewekt dat hij niet veel in actie was."

Beeld PHOTO_NEWS

Is hij dat vele geld nog waard?
"Sta mij toe daar na Roubaix op te antwoorden, net zoals ik daar voor Mark Cavendish op zal antwoorden na de Tour. Tom heeft de fysieke capaciteiten nog om onze klassiekers te winnen. Of hij het ook mentaal nog kan opbrengen, kan ik zo niet inschatten.

"Ik weet ook niet of hij veel meer uit zijn carrière had kunnen halen. Een trainer had niet veel kunnen bijdragen, maar een mentale begeleider om hem te overtuigen om drie weken door te bijten in de Tour, die had wel kunnen helpen.

"Boonen was drie jaar geleden al een discussiepunt in onze raad van bestuur, maar Frans De Cock (ex-eigenaar van sponsor Unilin; HVDW) heeft hem met hand en tand verdedigd en daarna won hij alles wat hij moest winnen. Hem nu al beoordelen, is hetzelfde als Cavendish een contract geven vóór de Tour. Hem verlengen, waarna hij in vijf massaspurts op rij geklopt wordt door Kittel, dát zou pas dom zijn."

Wielrennen worstelt met zijn salarissen. Klopt het dat jullie topverdiener 2 miljoen euro vangt?
"Ik zeg niet neen."

Bij een Belgische voetbalclub met een vergelijkbaar budget is dat 350.000 euro. Hoeveel krijgt de minst betaalde renner bij jullie?
"70.000. Ik weet waar je naartoe wilt. Het probleem in het wielrennen is dat er tussen de topsalarissen en de 500.000 niemand zit. Een paar hebben dan die 500.000 en de rest zit daar onder. Het merendeel verdient tussen de 100 en 200.000.

"In het wielrennen is het prijzengeld ook belachelijk laag. Wij hebben de Tour gereden, drie etappes gewonnen en met de hele ploeg samen 77.930 euro verdiend. De eindwinnaar van de zwaarste sportwedstrijd ter wereld krijgt 450.000 euro en betaalt daar nog 30 procent belastingen op, waarna het geld ook nog wordt verdeeld."

Volgens het Kortrijks gerecht betalen u en uw renners niet genoeg belastingen.
"Ik heb niks anders, niks beter en niks slechter gedaan dan alle andere internationale ploegen in het wielerpeloton."

In België houdt de sporter driekwart van zijn bruto salariskost netto over. Waarom gaat u dan nog creatief boekhouden in Luxemburg?
"Ik geloof niet dat wij iets illegaals hebben gedaan, maar dat zal de rechtszaak uitwijzen. Wij hebben al langer een ruling met de fiscus over onze activiteiten."

Ziet u heil in een salarisplafond in het wielrennen?
"Neen. Op dat vlak ben ik liberaal. Je krijgt wat ze je waard vinden. Betaal je te veel aan een renner, tant pis."

In dezelfde Tour rijdt een renner die 5 miljoen euro verdient, en dertig centimeter verder verdienen zijn collega's een paar honderd keer minder. Dat is bijna uitlokking: ga voor die klapper, desnoods illegaal.
"Doel je op de Astana-dopinggevallen? Ik weet niet of dat de reden is. De broers Iglinski waren al gevestigde waarden, veel klappers konden die niet meer maken en wat die drie jonge gasten uit de opleidingsploeg betreft, daarvan heb ik het verhaal gehoord dat een ex-mechanieker ineens ploegleider is geworden en die gasten heeft gedopeerd.

"De zaak Astana is een moeilijke affaire, ook voor de UCI. Er komt een hele zak geld in het wielrennen met dank aan de Kazakken. Anderzijds, ik heb ook zo'n opleidingsploeg met AWT-GreenWay. Als daar een paar Tsjechen het zot in hun kop krijgen en beginnen pakken, ben ik ook besmet.

"Nu we toch weer bij doping zijn aanbeland: ik weet niet of het bij de profs nog een item is. Aan de onderkant, om dat profcontract te versieren, worden wel risico's genomen."

Beeld TDW

In België verwijt u de staatsploegen Lotto Soudal en Topsport Vlaanderen dat ze talent weghalen met staatsgeld, maar de hele goeie talenten kiezen toch voor u?
"Ik heb het vooral over de opleidingsploeg van Lotto. Die zijn talenten komen weghalen bij onze opleiding met beloftes over geld en daar wil ik niet in mee. Ik word er nerveus van en vandaar dat ik het nu anders aanpak. Ik ga de scoutingstoer op. Laat de anderen maar opleiden, ik zal de talenten wel uitkiezen. "Wat Topsport Vlaanderen betreft, heb ik wel al gehoord dat ze daar renners aanraden om niet naar ons te komen, maar naar om het even welke andere ploeg. Vooral Walter Planckaert heeft daar het handje van weg. Ik zou niet weten waarom. Toch niet omdat ik hem in 1978 Kuurne-Brussel-Kuurne heb afgepakt? (lacht) Ik won toen omdat drie koplopers de verkeerde weg hadden genomen en Walter werd als winnaar gedeclasseerd."

Krijgt u steun van uw collega-ploegleiders in uw strijd?
"Weinig of geen. Meestal omdat ze het niet zien. Ze denken van jaar tot jaar: als ik maar mijn sponsoring rond heb, dan is het allang goed. "Ik ben ook een wielrenner die is doorgegroeid, maar ik heb een beetje gestudeerd en heb tien jaar in de privé gewerkt. De meeste van mijn collega's hebben geen enkele visie. Op twee uitzonderingen na en die mis ik. Ze hebben zichzelf wel buitenspel gezet, maar met Manolo Saiz (ploegleider betrokken in de affaire Fuentes; HVDW) en Johan Bruyneel (affaire Armstrong; HVDW) kon je wel een discussie houden over de toekomst van het wielrennen. Jammer dat ze er niet meer zijn."

Waarom doet u dit nog?
"Omdat ik het graag doe, al heeft dat vooral te maken met de komst van mijnheer Bakala. Die vertegenwoordigt bijna de helft van mijn budget. Zonder hem had ik moeten blijven aanmodderen en daar zou ik op zijn afgeknapt.

"Heb ik nu door Bakala weer een grote mond? Ik heb wel een boost gekregen, maar een grote mond heb ik altijd al gehad. Ook zonder Bakala zou ik mijn gedacht blijven zeggen. Maar er zou niemand luisteren. Dat is het verschil."

Naar welke koers kijkt u uit dit jaar?
"De tweede etappe van de Tour, die door Zeeland gaat. Ik hoop op wind schuin van achter. Ideaal om het dan in waaiers te trekken. We hebben dat ooit nog eens gedaan in de Tour en dat was de enige keer dat ik ooit van ASO felicitaties heb gekregen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden