Dinsdag 24/11/2020

Achtergrond

Patiënten stromen binnen, personeel stroomt buiten: in de ziekenhuizen komt het water tot de lippen

Alle hens aan dek in het Academisch Ziekenhuis van Luik (CHU).Beeld AFP

Door het snel stijgende aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen worden vanaf maandag in het hele land meer bedden ingezet. Intussen slaat Covid-19 ook meer en meer toe onder het personeel. ‘We hebben volk tekort. Daarom vragen we dat ook het personeel dat Covid-19 heeft maar vrij is van symptomen komt werken.’

Het Heilig Hartziekenhuis in Mol nam dit weekend een drastische maatregel: tot maandagmiddag geldt er een algemene opnamestop behalve op de diensten pediatrie en materniteit. Het ziekenhuis is ook tijdelijk afgesloten van het noodnummer 112. Een ‘poortfunctie’ van de afdeling spoedgevallen is nog wel actief.

De beslissing komt er doordat enkele patiënten op ‘gewone’ afdelingen in het ziekenhuis de voorbije week besmet zijn met Covid-19, vermoedelijk door bezoekers.

In verschillende andere ziekenhuizen, waaronder UZ Leuven en UZ Brussel, werd zaterdag besloten om niet-dringende ingrepen voorlopig uit te stellen. De ongerustheid over een overrompeling door covidpatiënten is groot. Per dag worden gemiddeld bijna 433 mensen in het ziekenhuis opgenomen, een stijging van 85 procent. Zaterdag waren er 590 opnames. Momenteel liggen er 4.401 coronapatiënten in het ziekenhuis, van wie 708 op intensieve zorg, een stijging van 12 procent.

Oproep voor vrijwilligers

In Luik blijft de situatie het meest zorgwekkend. In het CHU kampten ze vorige week met maar liefst 18 procent uitval van het personeel terwijl het aantal coronapatiënten intussen toestroomt. “Natuurlijk hebben we hulp nodig”, zegt woordvoerder Louis Marraite. “We hebben een oproep gedaan op Facebook voor vrijwilligers. Daar komt gelukkig wel reactie op.” In het CHU lagen op zondag 248 covidpatiënten van wie 39 op intensieve zorg. Het ziekenhuis zit aan zijn maximumcapaciteit. Andere dringende zaken moeten voorlopig wachten.

“Ook wij zitten met een serieuze stijging”, zegt Cathérine Marissiaux van het Montlégiaziekenhuis in Luik, vroeger bekend als het Sint-Jozefziekenhuis. Op zondag telde het hospitaal 154 covidpatiënten. “Het is bijzonder zwaar voor het personeel en dat laat zich voelen. Vorig jaar hadden we een uitval van 3 procent, nu is dat 12 procent.”

Er heerst een zekere bitterheid onder de werknemers, klinkt het. “Ze beseffen dat ze een marathon moeten afleggen die nog tot minstens maart 2021 zal duren. We zitten al jaren met een tekort aan personeel en intussen worden steeds meer mensen ziek. Daarom vragen we dat ook het personeel komt werken dat Covid-19 heeft maar vrij is van symptomen. Uiteraard dragen ze speciale bescherming.”

Verdubbeling in twee weken

Ook in Brussel gaat het hard. Op zondag verzorgde het UZ Brussel 72 coronapatiënten van wie 19 op intensieve zorg. Zeventien van hen worden beademd, vertelt CEO Marc Noppen. “Het aantal stijgt elke dag, vergeleken met twee weken geleden spreken we van meer dan een verdubbeling.” Net als elders kent het ziekenhuis ook meer uitval door Covid-19 onder het personeel. Noppen: “Het is nog niet dramatisch maar wel heel zorgwekkend. In sommige groepen van het personeel zitten we toch al aan een uitval van 10 procent.”

Voor zover ze kunnen nagaan, gebeuren de meeste besmettingen onder het personeel overigens thuis en niet op het werk, weet de CEO. Tijdens de eerste golf kreeg het UZ Brussel heel wat spontane hulpaanbiedingen. “Dat is nu weer het geval. Zo hebben we de bezoekuren fors teruggeschroefd. Dat betekent dat de familie geen spullen meer mag brengen naar patiënten. Dat wordt momenteel overgenomen door een pakjesdienst die uit vrijwilligers bestaat. Verder is het personeel van diensten die tijdelijk zijn gesloten inzetbaar.”

Noppen vreest dat de stijging van het aantal covidpatiënten de komende twee tot drie weken niet zal afnemen. “Maandag gaan we over naar fase 2A. Dat betekent ongeveer 120 extra bedden voor covidpatiënten die niet op intensieve zorg liggen.”

In het Jessaziekenhuis in Hasselt is het aantal coronapatiënten sinds een week bijna verdriedubbeld, van 13 op 18 oktober naar 34 op 25 oktober. 

Mentale vermoeidheid

In Gent gaat het dezelfde kant op. Alle ziekenhuizen zien er een forse stijging van coronapatiënten. Het UZ Gent telde op zondag 59 patiënten van wie 29 op intensieve zorg. “Een verdubbeling vergeleken met vorige week”, zegt Karlien Wouters. Vrijdag opende het universitair ziekenhuis een derde covidafdeling, maandag komt er mogelijk een vierde bij. “Het moeilijkste is om genoeg personeel vrij te maken”, zegt Wouters. “We leiden mensen op van andere afdelingen die nu tijdelijk gesloten zijn. Ook zijn er veertig medewerkers die naast hun shifts nog extra uren op de covidafdeling draaien. Verder hebben we aanbiedingen van 170 studenten geneeskunde, ze zullen de komende weken zeker worden ingezet.” 

Er is ook in Gent sprake van een stijging van coronabesmettingen onder het personeel. “Meer dan tijdens de eerste golf het geval was”, weet Wouters. “De mensen raken thuis besmet en dat baart ons wel zorgen. Al bij al is ons ziekteverzuim ongeveer hetzelfde als vorig jaar rond deze periode, dus het valt nog mee. Voorlopig kunnen we voort, al is er veel mentale vermoeidheid. De adrenaline tijdens de eerste golf lag heel hoog, de erkenning van de bevolking was toen veel groter. Nu is dat minder en dat doet wel wat met het moreel van onze mensen. We organiseren af en toe kleine activiteiten zoals een concertje om de moed erin te houden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234