Zaterdag 04/04/2020

Gezondheid

Patiënten klagen over privacy e-dossiers: ‘Data worden gedeeld zonder toestemming’

Beeld Hollandse Hoogte / Ton Toemen

Er rijzen steeds meer vragen over het gebruik van elektronische patiëntendossiers, waarin medische (persoons)gegevens staan. Vooral het systeem NexuzHealth, waarmee ongeveer de helft van de Vlaamse ziekenhuizen werkt, zou de privacy schenden. Het Vlaamse Patiëntenplatform kreeg al verschillende klachten binnen.

Elk ziekenhuis werkt tegenwoordig met een elektronisch patiëntendossier, waarin het alle medische gegevens van de persoon in kwestie bijhoudt. Vanuit de overheid wordt gestimuleerd om, als dat nodig is, medische gegevens uit te wisselen tussen ziekenhuizen. Dat kan kostenbesparend werken: zo moeten bijvoorbeeld scans en foto’s niet opnieuw worden gemaakt.

Maar gevoelige informatie als gezondheids­gegevens delen, kan alleen met zogenaamde informed consent van de patiënt in kwestie. Patiënten moeten dus weten dat het gebeurt en zij moeten er ook mee akkoord gaan.

Lees ook:

‘Het is een rommeltje’: grote vragen over het elektronisch patiëntendossier

Het Vlaamse Patiëntenplatform kreeg in dat verband al verschillende klachten binnen over NexuzHealth, het elektronisch patiëntenplatform dat werd ontwikkeld binnen het UZ Leuven. Zo blijken patiënten vaak niet te weten dat hun gegevens kunnen worden gedeeld en hebben zij daar ook niet hun uitdrukkelijke toestemming voor gegeven.

Dat beaamt Ilse Weeghmans van het Vlaams Patiëntenplatform. “We zien voordelen voor de patiënt als informatie vlot gedeeld wordt, maar het mag niet boven de hoofden van de patiënten gebeuren.”

Goed beveiligd

Op dit moment is de helft van alle Vlaamse ziekenhuizen in het systeem gestapt of het aan het installeren. Concreet betekent het dat medische gegevens van een patiënt in het Jan Yperman­ziekenhuis in Poperinge ook ingekeken kunnen worden in pakweg het Jessa Ziekenhuis van Hasselt, het UZ Leuven of het AZ Sint Lucas in Brugge.

Bij Nexuz zelf benadrukken ze dat het systeem goed beveiligd is. Zorgverleners krijgen in theorie slechts toegang tot het dossier volgens hun rol in het zorgproces. Een arts ziet met andere woorden meer dan een verpleegkundige. Bovendien moet er ook een therapeutische relatie zijn tussen degene die het dossier bekijkt en de patiënt. 

Toch kan het er in de praktijk anders aan toegaan, stelt professor Frank Rademakers, directeur medische technologie en innovatie van de KU Leuven. “Technisch gezien kan een zorgverlener in elk dossier. Dat moet ook om goede zorg te kunnen bieden. Als een patiënt met spoed binnenkomt, is er geen tijd om hem eerst aan te melden en zo bepaalde artsen toegang te geven.” Volgens Rademakers moet de patiënt ook geen toestemming geven voor het delen van zijn medische gegevens, omdat het vaak om levensreddende interventies gaat. “Als een patiënt kan bepalen wie er wel en wie niet aan zijn gegevens kan, dan wordt dat voor ziekenhuizen onwerkbaar.”

Op het kabinet van minister Maggie De Block (Open Vld) denken ze daar anders over. “Er bestaat inderdaad zoiets als het ‘breaking the glass-principe’ waarbij een arts zonder uitdrukkelijke toestemming van de patiënt een dossier mag inkijken”, stelt woordvoerder Tijs Ruysschaert. “Maar dat gaat enkel over uitzonderlijke situaties, noodgevallen dus. Is er geen sprake van urgentie, dan mag dat niet.”

De Block gaat de beheerders van NexuzHealth om uitleg vragen. Ook de Gegevensbeschermingsautoriteit bereidt hierover een advies voor. Dat wordt in het voorjaar verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234