Zaterdag 17/08/2019

Levanta

Patiënten in hoogbeveiligd psychiatrisch centrum in Zelzate worden afgeluisterd

De streng beveiligde afdeling Levanta in Zelzate. Beeld Eric de Mildt

In Levanta, de streng beveiligde afdeling voor geïnterneerde vrouwen in Zelzate, worden patiënten afgeluisterd tijdens gesprekken met familie, de ombudspersoon of zelfs hun advocaat. Dat blijkt uit een nieuw verslag van de Zorginspectie dat De Morgen kon inkijken via de Wet openbaarheid van bestuur. 

Het bezoek van de Zorginspectie kwam er naar aanleiding van berichtgeving in De Morgen. Toen raakte bekend dat het aantal afzonderingen in Levanta, een forensische eenheid in het psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist in Zelzate, enorm hoog ligt. Vorig jaar waren er 831 afzonderingen voor een populatie van 19 vrouwen. Dat zijn er gemiddeld meer dan twee per dag.

Lees ook: Niet alleen privacyschending bij instelling Zelzate, ook afzonderingen worden te lang en te onveilig uitgevoerd

Het was niet het enige issue dat toen kwam bovendrijven. Ook een compleet gebrek aan privacy werd aangekaart. Zo beweerden verschillende bronnen dat in de private ruimte, waar patiënten samen zitten met familie, de ombudspersoon of zelfs hun advocaat, niet alleen cameratoezicht is, maar dat er ook geluidsopnames worden gemaakt. 

Omwille van de veiligheid

Dat er een camera hangt in de bezoekersruimte, bevestigde het ziekenhuis. Maar dat er ook audio wordt opgenomen, ontkende hoofdgeneesheer Jan De Varé toen met klem. "Dat is zeker niet het geval." Daarnaast benadrukte het ziekenhuis dat zo'n apparatuur niet eens aanwezig is. 

De Zorginspectie spreekt die claim nu tegen. De zorgverleners die zij hebben gesproken tijdens hun bezoek bevestigen dat geluidstransmissie steeds gebruikt wordt in de bezoekersruimte "omwille van de veiligheid". "Het beluisteren van gesprekken tussen de patiënt en de bezoeker is dus mogelijk en behoort in de praktijk tot de routine", zo staat in het verslag te lezen. "De audio, en desgevallend ook de camera, wordt alleen uitgezet op uitdrukkelijke vraag van een advocaat en indien er geen veiligheidsrisico bestaat."

Verder benadrukt de Zorginspectie dat de audio op haar vraag wel werd uitgezet tijdens gesprekken met patiënten. Al maken de inspecteurs zich wel de bedenking dat vanuit de bezoekersruimte niet is vast te stellen of de geluidsopnames al dan niet zijn uitgeschakeld. 

In het psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist wil voorlopig niemand reageren. "Op 4 september is er een directiecomité en daar zullen wij ons antwoord op dit inspectieverslag formuleren", zegt algemeen directeur Eddy Impens. "Tot die tijd gaan wij geen commentaar geven."

Respect voor de intimiteit

Voor Kati Verstrepen van de Liga voor de Mensenrechten is het duidelijk. "Dit kan niet. Dit druist in tegen alle privacyregels. Dit is een bijzonder zware schending. Niet alleen van de patiënten, maar ook van de bezoekers."

Verstrepen verwijst naar de wet op de patiëntenrechten. "Daarin staat het recht op respect voor de intimiteit. Een recht dat enkel beknot kan worden als dat bij wet is voorzien en als dat nodig zou zijn ter bescherming van de volksgezondheid. Een uitzondering die hier zeker niet van toepassing kan zijn."

Toch gaan er ook stemmen op dat de wet op de patiëntenrechten hier niet geldt, omdat het gaat om patiënten die criminele feiten hebben gepleegd en tegen wie dus een justitiële maatregel loopt. "Nonsens", vindt Verstrepen. "Maar zelfs als dat zou kloppen, dan nog gaat dit argument niet op. Er is een arrest van het Europees Hof waarin opnames in de bezoekersruimte van de gevangenis verboden worden wegens strijdig met privacyregels."

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil pas reageren als ze het verslag van de Zorginspectie officieel in handen heeft. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden