Dinsdag 20/04/2021

Passie voor kunst 3x anders

Terwijl er almaar nieuwe, internationale kunstgaleries de deuren openen, zeker in Brussel, steken in de marge interessante alternatieven de kop op. Zo zijn er in Antwerpen recent initiatieven bijgekomen als kunstenaarscollectief Workplace, huisgalerie DEVIATIONS en kunstenaarscoach Sofie Van de Velde / G262. Alledrie vullen ze het begrip 'galerie' eigenzinnig in.

De huisgalerie

In een rijhuis in een stille straat tussen Zurenborg en Berchem heeft Eva Steynen sinds een jaar 'huisgalerie' DEVIATION(S). Ze stelt werk van een of meer kunstenaars tentoon of nodigt een gastcurator uit in de gelijkvloerse woonkamers van haar typische herenhuis van rond 1900. Ze maakt één tentoonstelling per seizoen, veelal met weinig bekende artiesten die voor het eerst samengebracht worden. Haar aanpak als gastvrouw is een combinatie van de salons van vroeger en Chambres d'Amis, de spraakmakende tentoonstelling die Jan Hoet in 1986 in Gentse woonhuizen opzette.

"De kunstenaars zijn bij mij te gast", zegt Eva Steynen. "En ik ontvang hier ook het publiek. Bij nocturnes en vernissages staat de deur open, op andere momenten moeten de mensen aanbellen. Men komt hier op bezoek en kijkt in een rustige, persoonlijke sfeer naar kunst."

"Ik ben in dit huis opgegroeid", vertelt ze. "Mijn ouders hebben hier vijftig jaar gewoond en toen mijn moeder twee jaar geleden overleed, ben ik hier weer komen wonen. In het verleden heb ik tentoonstellingen gemaakt in wat men nu pop-upgaleries noemt. Maar nu heb ik een ruimte die zich prima leent voor exposities."

"Ik ben geen no-budget galerie en ik ben ook geen verkoopsgalerie", benadrukt onze gastvrouw. "Alle kunstwerken zijn te koop en ik heb het geluk dat enkele kleine collectioneurs mij volgen. Maar ik leg andere accenten: in gewone galeries wordt alles al gauw anoniem en onpersoonlijk. Kunstenaars zijn geen handelswaar, er wordt te weinig uit liefde voor de kunst gekocht. Ik wil mijn kunstenaars soigneren, dat is ook de basis van het woord 'curator'. En het publiek ontvang ik graag zo'n beetje in de salonsfeer van vroeger. Dit is geen platform of podium, maar een ontmoetingsplek."

"Ik heb er bewust voor gekozen om geen vaste kern van kunstenaars te vertegenwoordigen. Maar wanneer een kunstenaar hier exposeert, is er wel een intense samenwerking en promotie." Ook in de aanloop naar een tentoonstelling is de samenwerking zeer persoonlijk. "Roeland Tweelinckx is vooraf uren komen kijken en nadenken over zijn ingrepen in de ruimte. Kunstenaars gedragen zich hier helemaal anders dan in een galerie. Dat geldt ook voor de bezoekers."

De lopende tentoonstelling gaat over kijken, een thema dat Eva Steynen na aan het hart ligt. "Mensen kijken te snel, nemen te weinig tijd. Die wil ik hen hier wel bieden." De Naamse kunstenaar Benoît Félix heeft een speciaal werk in situ gemaakt: een grote sculptuur die lijkt te zijn gemaakt van metaal, maar bij nader inzien van papier is. Zijn werk, net als dat van Christian Van Haesendock en Roeland Tweelinckx, gaat over kijken en de verraderlijkheid ervan.

"De naam DEVIATION(S) heb ik uit een filosofisch woordenboek. Ik wilde wat dwars zijn in deze stad met een N-VA-burgemeester, daarom heb ik een Franse naam gekozen. Ik haal ook graag Franstalige kunstenaars naar Antwerpen en heb bezoekers uit Brussel en Luik. De naam verwijst naar de omweg: daar hou ik van. Dat heb ik geleerd bij filosoof Erik Oger: de schuine blik is belangrijk, niet de focus maar wat in de periferie zit. Met deze huisgalerie zit ik ook letterlijk in de periferie."

Not all I see is there tot 25 mei in EVA STEYNEN. DEVIATION(S), Zurenborgstraat 28, Antwerpen. Za-zo 14-18u en na afspraak. Nocturne Borger op 2 mei: 18-22u. www.deviations.be

De coach

k ben pedagoge van opleiding en heb altijd al coaching gedaan, van kansarmen tot bedrijven", zegt Sofie Van de Velde. "Tegelijk heb ik kunst met de paplepel binnengekregen." Haar vader is de kunstverzamelaar, handelaar en galeriehouder Ronny Van de Velde. Sofie wilde al lang kunst en coaching samenbrengen. "Ik wil met de kunstenaar mee nadenken over nieuwe mogelijkheden en een klankbord zijn." Zo is G262 geboren, in een indrukwekkende meesterwoning in de Antwerpse Lange Leemstraat. "Verkoop van kunst is voor mij geen doel op zich. Al was mijn laatste jaar financieel niet zo makkelijk: het is vaak een evenwichtsoefening met de galeries waar de kunstenaars aan verbonden zijn. Maar ik heb nog altijd een baan als lesgever en ik werk ook als artconsultant voor bedrijven."

Sofie Van de Velde wil dat er uit haar intense samenwerking met de kunstenaar een meerwaarde ontstaat. "Ik wil hen mogelijkheden aanreiken die ze anders niet krijgen. Maar ik wil ze niet aan mij binden: er zijn altijd duidelijke afspraken met de vaste galerie. Ik denk niet vanuit de idee dat het 'mijn'kunstenaar is.

"Joris Van de Moortel (30) maakt normaal grote installaties. Hier was het zijn uitdaging om iets intiemers te doen. Hij heeft bronzen voorwerpen gegoten en er een installatie mee gemaakt. Liefhebbers konden die objecten kopen per kilo, veel mensen gingen met één voorwerp naar huis dat hen weinig heeft gekost. Joris zit intussen bij de grote galerie Nathalie Obadia, in Brussel en Parijs, en dat is goed.

"Graag presenteer ik onbekende of vergeten kunstenaars of bied ik een nieuwe setting aan. Stef Driesen heb ik de mogelijkheid geboden om nog eens in België tentoon te stellen. Hij is hier op zoek naar een galerie en daar begeleid ik hem in."

Dat is ook de bedoeling met Ilse D'Hollander, een kunstenares die in 1997 op haar 29ste uit het leven stapte. Op dit moment loopt bij G262 een ruime expositie van haar kleine, fragiele maar indrukwekkende schilderijen op papier. "We bereiden een boek voor en nu bieden we al een editie aan van een werk in een oplage van vijftig exemplaren voor 300 euro."

Van de Velde heeft een project op stapel staan met Germaine Kruip, een Nederlandse die in Amsterdam en Brussel woont. "Ze heeft twee galeries, in Londen en Madrid, maar mist de dialoog. Daarvoor heeft ze me aangesproken. Germaine maakt dure installaties. Met haar wil ik de denkoefening maken of we hier een expo met goedkoper materiaal kunnen maken.

"Iedereen is hier welkom. Op de vernissage van Ilse D'Hollander waren tweehonderd mensen: collectioneurs, kunstenaars, studenten, mensen uit de modewereld, kunstliefhebbers. Ook de mensen van de supermarkt naast de deur."

Ilse D'Hollander tot 18 mei in G262, Lange Leemstraat 262, Antwerpen. Nocturne Borger op 2 mei: 18-22u, finissage 18 mei 15-18u. en na afspraak. 0486/79.19.93. www.sofievandevelde.be

Het collectief

In de Antwerpse Schuttershofstraat, een poepsjieke winkelstraat in het centrum, zit Workplace boven een notariskantoor. Workplace is een collectief van vijf kunstenaars, drie mannen en twee vrouwen, die daar sinds twee jaar zelf tentoonstellingen opzetten.

Kunstenaars Filip Van Kerckhoven, Agnes Nagygyörgy, Philippe Robeyns, Bert Timmermans en Freya Van Esbroeck spreken uit één mond. "Wij zijn vijf vrienden die elkaar al lang kennen en veel verwantschap voelen. We zien elkaar regelmatig en praten graag over ons werk. Maar we hadden nood aan feedback. Dat hebben we gecombineerd met een tentoonstellingsruimte.

"Ieder van ons maakt om de beurt een tentoonstelling en nodigt als curator diverse kunstenaars uit rond één thema: oud en jong, bekend en onbekend. Die exposeren samen met een of twee leden van ons collectief. Het is prikkelend om samen te werken en met elkaar in dialoog te gaan. Iedere keer is de aanpak anders: soms debuteert een kunstenaar bij ons, dan weer wordt er werk ter plaatse gemaakt. Workplace is een werkplaats, er mag al eens iets mislukken. Maar door zo intensief met andere kunstenaars samen te werken, leer je nieuwe mensen kennen en verwerf je nieuwe inzichten. Noem Workplace maar een openbaar kunstlaboratorium."

Workplace wil vooral ontmoetingen en gesprekken stimuleren. Tussen kunstenaars onderling en uiteraard tussen liefhebbers en kunstenaars. "Onze vernissages worden druk bijgewoond, we geven hier ook lezingen en we willen wat met muziek gaan doen."

De leden van Workplace bezoeken veel tentoonstellingen, galeries en ateliers. Of ze gaan op zoek via Facebook. "We staan open voor alles en laten ons niet alleen leiden door onze eigen smaak. We blijven wel kritisch, natuurlijk."

Alle genres komen aan bod. Zo zijn momenteel, verspreid over drie verdiepingen, video's te zien van Marie Julia Bollansée, schilderijen van Philippe Robeyns, collages van Bert Timmermans, sculpturen van Peter Geebelen en licht surrealistisch borduurwerk van Pirò Pallaghy. Een boeiende verkenning van het thema 'huid' in alle betekenissen van het woord: van het menselijke vel tot het verfoppervlak.

Workplace heeft niets tegen de huidige kunstgaleries. "Zeker niet. Bert Timmermans zit bij Roberto Polo in Brussel en Agnes Nagygyörgy bij Light Cube in Ronse. Maar Workplace werkt wel helemaal anders. Wij staan ook los van het commerciële circuit - dat is best grappig in zo'n winkelstraat, natuurlijk. Toch kan er bij ons gekocht worden, als is dat niet onze eerste bedoeling. Wij zijn een vzw. Elke kunstenaar van het collectief heeft bij het begin 500 euro in het project gestoken. Aan deelnemende kunstenaars vragen we een kleine bijdrage. Wij worden niet gesubsidieerd en voorlopig willen we dat ook zo houden."

Expositie Skins tot 27 april in Workplace, Schuttershofstraat 45, Antwerpen. Za-zo 14-18u. en na afspraak op 0474/65.85.28. www.facebook.com/ WorkPlaceAntwerp

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234