Zaterdag 04/12/2021

Passend requiem voor De Volder

Zelden was een herdenkingsplechtigheid zo weinig plechtig. Het ging om het Requiem van den Verloren IJzerdraad, een hommage aan de Gentse kunstenaar Eric De Volder, met vrolijke sérieux opgezet door zijn oude vriend en buurman William Phlips.

Geloof het of niet: het was de geest van Eric De Volder die in hoogsteigen persoon de ceremonie voorging. Vijf maanden eerder was Phlips zijn compagnon de route gaan oppikken. Uit zijn graf op de Westerbegraafplaats, wel te verstaan. William Phlips: "Ik heb een bol gemaakt, bekleed met stukken tapijt uit Erics theatervoorstellingen. Ik ben die op zijn graf gaan leggen en heb hem gevraagd of hij erin wou kruipen. De volgende dag ben ik de bol gaan halen, ik heb hem langs alle Gentse theaters gerold en vervolgens in de Vooruit op een sokkel gezet." Daar bleef de geest van De Volder vijf maanden de ruimte beheersen. Phlips werkte aan een plastisch requiem, bezoekers konden zich aan de oude typemachine van De Volder laten inspireren tot een laatste, postume theatertekst.

Gisteren werd de geest van De Volder naar het Museum Dr. Guislain gerold, waar een deel van zijn werk onderdak zal krijgen. In dat oeuvre ook de collectie 'platgereden ijzerdraadjes', die berucht werd toen De Volder, decennia terug, voor het eerst een opdracht kreeg bij het toenmalige NTG. Phlips: "Hij kwam aan in de schouwburg met zijn versleten lederen malletje, en hij gaf aan iedere beroepsacteur een ijzerdraadje en zei: 'Dit is uw personage, ga er maar mee aan de slag.' Die productie is er nooit

gekomen, geloof ik."

Een verloren ijzerdraadje, de dagboeken van een vereenzaamde duivenmelker - zowel in zijn beeldend werk als in zijn theater kende De Volder het kleine en vertrapte een grote rol toe. Tegelijkertijd ging de tragiek steeds gepaard met een absurde kwinkslag. Net als Phlips was De Volder een kind van dada. Ze leerden elkaar kennen aan het eind van de woelige jaren zestig, in Walter De Bucks Fanfare van de Lochte Genteneirs. Er ontwikkelde zich een diepe vriendschap, nog bestendigd doordat de mannen naast elkaar woonden.

'Ceremoniële werkstoet'

De 'zolder van De Volder', op de bovenste verdieping van een pand in Oudburg, bleef voor veel mensen een bijzondere plek. Claudine Grinwis, 25 jaar costumière bij De Volders gezelschap Ceremonia, heeft het moeilijk om er vandaag nog te komen. Grinwis: "Er hangt daar nog te veel van hem, ik vind dat lastig. Eric is twee jaar weg, maar hij is niet weg." Phlips: "Er zijn veel mensen op die zolder gepasseerd. Ze kwamen zich opladen aan Erics levenswijsheid, zijn precieuze manier van kijken. Daarin schuilde zijn kracht."

Eric De Volder is weg, maar niet écht weg - het was de bijna vrolijke stemming die overheerste in deze 'ceremoniële werkstoet'. Voorop: De Volder zelf, voortgerold door Phlips en gevolgd door een bonte stoet vrienden, sympathisanten, ex-collega's, zielsverwanten en nieuwsgierigen. Sommigen dragen balken, een verwijzing naar het allereerste plastische werk van De Volder, dat uit 'stapelingen' bestond. Ineke Nijssen en Johan Knuts, Ceremonia-acteurs van het eerste uur, puffen een beetje onder hun last, maar wimpelen toch beslist het aanbod af om de balk over te nemen. De stoet rolt met veel bekijks voort langs de Coupure. Tania Desmet, levensgezellin van De Volder, volgt met de fiets. Desmet: "In het begin had ik het wat moeilijk met dit plan. Ik dacht 'Laat hem toch gerust'. Maar het is een bijzondere gebeurtenis geworden."

In het Museum Dr. Guislain staat Sonja, een van de drie reuzen van Ceremonia, haar schepper op te wachten. Balken, balkendragers, bol en publiek: ze verdwijnen allemaal in een ceremoniezaaltje, waar componist Hans Muller voorziet in een muzikaal requiem. Daarna volgt een laatste, plechtige 'stapeling' der balken en is de cirkel rond. Straks zal Phlips in zijn eentje de bol terugrollen naar de Westerbegraafplaats. Phlips: "Morgen (vandaag, ec) ga ik de bol terug oppikken, ik vermoed dat Eric dan weer weg is. Enfin, ik hoop het. Anders zit ik voor de rest van mijn leven opgescheept met zijn geest." Er volgt een bulderende lach, waarin Eric De Volder wellicht smakelijk zou gedeeld hebben.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234