Dinsdag 24/11/2020

Passend eerbetoon aan Wannes van de velde

Een vriendelijke vraag om door te gaan

Antwerpen

Van onze medewerker

Wannes Van de Velde werd afgelopen zondag uitgebreid gevierd in de Bourla. Veel volk, veel huldeblijken, maar toch vooral muziek. Ook Antwerps stadsdichter Ramsey Nasr liet zich niet onbetuigd: zijn vijfde stadsgedicht 'De changeur' is een hommage aan de schrijver, theatermens, picturale kunstenaar en muzikant.

Wie of wat precies is Wannes Van de Velde? We kiezen voor muzikant, al zou 'dat alles in één' een veiliger antwoord zijn. Het is in zijn liederen dat zijn gave voor melodiebouw, zijn nog steeds onderschatte vocale talent, zijn beschaafde, maar daarom niet minder zalvende of bijtende commentaren en zijn vermogen om soms archaïsch en vaak bijzonder doortimmerd Nederlands probleemloos te doen vloeien het best uitkomen. Het is in zijn flamencospel - en, toegegeven, in de verhalen die hij daarbij ooit vertelde - dat zijn favoriete thema het meest afgetekend tot uiting komt: de duende, de niet onverdeeld kwade demon die de tijd en de donkerte als favoriete terreinen heeft, en waarvan 'de stad', het thema dat het vaakst met Wannes wordt geassocieerd, alleen maar een afspiegeling is. Het is tenslotte in zijn muziek dat de ruime geest, de milde idealist, de verontwaardigde ambachtsman, de humanist en de onverdeelde estheet in Wannes elkaar kunnen ontmoeten zonder ruzie te maken.

Niet toevallig dus, dat muziek - zijn muziek - de belangrijkste toedracht was van de hommage die tal van bevriende artiesten zondagavond in de Antwerpse Bourlaschouwburg aan hem brachten. Zonder daarmee blind of doof te zijn voor drie van de meest beklijvende, nochtans louter tekstuele bijdragen: een satirische Gentse tekst uit begin jaren dertig door Bob De Moor, een eerbetoon door Gentenaar Pjeroo Roobjee, wiens uitzinnige declamatie zijn schitterende tekst niet kon verdoezelen, en een biografische terugblik door Karel Vingerhoets.

De directe aanleidingen voor het feestje waren de theaterprijs van de vzw Voorplan die dit jaar aan Wannes werd toegekend én zijn voordracht voor de Prix International CIM-Unesco pour la Musique 2005.

Voor de gelegenheid was het podium van de Bourla omgebouwd tot Gounod, de kroeg naast het theater waar Wannes en co. al menige koffie of jenever nuttigden, compleet met originele personeelsbezetting. Een goed idee, al had brother in arms Walter De Buck het met wat minder ook kunnen stellen. Eer betonen? Al lallend en pinda's over de eerste rijen spuwend? Een ietwat belegen concept van rebellie. En een schril contrast met de dankbare bescheidenheid van onder anderen Lucas Van den Eynde (een rebetiko-versie van 'Macrobiotisch'), Koen De Cauter (onder meer een erg mooi 'Café Breughel') en flamencodame Amparo Cortés, die als enige Wannes rechtstreeks wist aan te spreken, met het publiek niet als medegeadresseerde, maar als louter bevoorrechte getuige. Met excuses aan wie we nochtans niet, of tegen wil en dank vergeten zijn.

In zijn dankwoord zei Wannes dat hij de avond zag als een vriendelijke vraag om nog wat door te gaan met zingen. Alstublieft, Wannes. Alstublieft. (RT)

De changeur

Van de nacht emmekik ne ketter gezien.

Schoon en stil stond em onder de maan

te zingen tegen het steen, tegen het water

en wijl dat em zong dan changeerden em

langzaamaan zelfst in een magere zee.

In deze nacht zong em om schepen,

tintelend lichaam wacht op regen.

En bij zonsopgang stond em nog altijd

lijk ne schemer tussen riool en jasmijn.

Hij kost maar niet kiezen tussen felrooie liefde

en razernij om zijn vermassakreerde stad

en changeerde vaneigens in twee kapiteinen.

En éne kapitein hield em schuil in den dag

onder krulvarens, mos en het laag kreupelhout;

en dien andere kapitein liet em varen: omhoog,

steil omhoog naar de zon, naar stille mansardes.

Daar zitten ze nu op malkander te wachten.

En gij changeert in dromen lijk het water.

En gij changeert, ge duizelt over de aarde.

Gij ga

van bolbliksem tot blinkvloeker,

van juke-boxer tot druivenplukker,

van minnelonk zonder stoef of palatie

tot poesjepoppen met schelige gratie,

van wappers en geuzen en waterratten,

van breugels en van de zatte gordijnen,

van stalen boren en Sanderjon

en van eenzame, eenzame Vlaamse

zakken vol spijt en beton.

Antwerpia staat in uw hart geplant,

laat deze stad u nooit doen wijken.

Op klaarlichte dag staat ne zanger lijk een groep

en hij kost er de zwarte botten niet stoppen

of de bruin enveloppen die dat em vervloekt,

maar hier op zijn eentje omhelst em het steen.

Zijn gitaar is een lief voor de magere zee.

Gij schoon, schoon stamp in 't gat

van modelprovincialen,

van jezuietenklap,

van politiek ajuinen

en van 't weldenkerschap.

Gij schoon, schoon toeffeling gij

van de malkontenten,

van sentimentele generaals,

van blazen en cenakels

en van soi-disante flaminganten.

Gij schoon, schoon Wannes gij.

En a ge dan wilt varen gij Wannes: doeget niet.

Changeert liever zelfst in 't Scheld met een lied.

Gaat niet varen, blijft hier, bezingt uw rivieren,

uw verrenuweerde straten en uw jeugd.

Er steekt een bitterschone deugd in u.

Blijft hier.

Antwerpia staat in uw hart geplant,

laat deze stad u nooit doen wijken.

Ge vindt er in verre zeeën geen gelijke.

Verdwaalt met ons nog éne keer,

vervloekt ons - maar blijft hier.

Blijft bij ons.

Ramsey Nasr

Het gedicht is ook te beluisteren via www.stadsdichterpodcast.be, op muziek van Roland en Pieter-Jan De Smet. Nasr zal 'De changeur' opvoeren op het podium van ZuiderZinnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234