Zondag 19/01/2020

PASSAGE

Schrijvers duiken in hun boekenkast om een fragment uit de Nederlandstalige literatuur te selecteren dat een bijzondere waarde voor hen heeft. Deze week leest Marja Pruis een fragment uit de roman Zee-Binnen (1999) van Margriet de Moor.

'"Blijf wakker!" fluisterde Quirine toen ze haar instopte in het grote bed op de meisjeskamer. Ze knikte en viel in slaap. Echt wegzinken deed ze pas toen ze voelde dat er een groot, zusterlijk gloeiend lichaam tegen haar aan schoof. Een voorzichtige hand vouwde zich om haar schouder. Er zijn momenten waarop je bent waar je zijn moet, waarop er geen enkel verschil meer is tussen jou en de wereld, tussen jou en de dingen die allemaal zijn veranderd in geduldige, alleraardigste beschermengelen en je raakt aan het peinzen, het vergeten, het zuchten.'



"Mijn denken is gevormd door muziek en muziektheorie", verklaart de schrijfster zelf haar schrijfstijl, die beheerst is en zich tegelijkertijd lijkt te onttrekken aan de gewone, prozaïsche wetten. Zij denkt in stem en toonsoort, en in de beoogde stemming van een passage, of die levendig moet zijn of juist bezonken. Ik hou heel erg van haar lichtheid, die ernstig en nadenkend is.

Dat ik een passage heb gekozen uit Zee-Binnen, is toeval. Ik had ook iets uit haar debuutroman kunnen halen, Eerst grijs dan wit dan blauw, of uit haar laatste, sublieme, roman, Mélodie d'amour.

Zee-Binnen is een kleinood, met een archaïsche, alwetende verteller die op onnavolgbare, lucide manier verslag doet van een dorps debacle, een noodlotstragedie. Ik ben op zich wars van zogenaamd poëtisch schrijven, maar van Margriet de Moor kan ik het hebben. Zij werkt op een effectieve manier aan het voelbaar maken van de spanning tussen de kenbare wereld en het onzichtbare daarachter. Zoveel dagelijksheid waaruit de mens bestaat, beslommeringen, toestanden, gedachtes, en zoveel waar de ander nooit weet van heeft, aan voorbijraast. Mensen zijn raadsels, we moeten het ermee doen.

Iets hort altijd in het proza van De Moor, in het begin moet je even een sprongetje maken om vervolgens op haar voorwaarden verder te kunnen gaan. Er zijn veel gaten, maar ook veel grote woorden waarmee schijnbaar achteloos wordt gestrooid. Zowel haar schrijfstijl als haar verhaalopbouw is tastend, omzichtig en licht etherisch. Zodra je in de juiste stand bent gekneed, ben je verloren. 'Steelse literatuur' noemde criticus Anthony Mertens het. Dat is het ja, steelse literatuur.

Marja Pruis

► Amsterdam, °1959 ► Nederlandse schrijfster en journaliste, redactielid De Groene Amsterdammer ► publiceerde in 2011 het literatuurkritische Kus me, straf me, dat de shortlist van AKO Literatuurprijs haalde. ► schreef in 2013 Als je weg bent, een persoonlijke zoektocht naar leven en werk van Patricia De Martelaere

Margriet de Moor

► Noordwijk, °1941 ► Nederlandse schrijfster ► haar debuut Op de rug gezien (1988) werd geno- mineerd voor de AKO Literatuurprijs en won Het Gouden Ezelsoor ► won de AKO Litera- tuurprijs met Eerst grijs dan wit dan blauw ('91) ► recentste roman: Mélodie d'amour (2013)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234