Zaterdag 15/08/2020

Pas overleden Henri Pousseur centrale figuur op 20ste editie festival voor nieuwe muziek

Ars Musica krijgt Vlaams luik

Toen de organisatoren van het Brusselse nieuwemuziekfestival Ars Musica de tachtigjarige componist Henri Pousseur aankondigden als een van de centrale figuren van dit jaar, konden ze niet weten dat de man enkele dagen voor de start van het festival zou overlijden. Pousseur, een van de belangrijkste figuren uit de Belgische muziekwereld van de tweede helft van de twintigste eeuw, schreef zijn laatste werk voor het festival, dat voor zijn twintigste editie de vleugels uitslaat.

door Stephan Moens

Jean-Luc Plouvier en Pierre Albert Castanet, artistiek adviseurs van Ars Musica, noemen Pousseur "de pionier van het polystilistische denken in de muziek, waarbij alle lagen van de muziek aangewend worden voor een utopische schriftuur. Open werk, mengvorm, vermenging en superpositie, het werk als een 'soort klankcohorte' (zijn terminologie) of het 'te maken werk' (Umberto Eco's terminologie): al te vaak vergeten we hoezeer deze begrippen aan Pousseur verschuldigd zijn."

Eentalig Frans imago

Vooral in de jaren 60 en 70 was Pousseur inderdaad een centrale figuur in het Belgische muziek- en kunstenleven. In zijn directeurswoning van het Luikse conservatorium verzamelde hij niet alleen musici rond zich, maar ook beeldend kunstenaars en schrijvers.

Die geest stond aan de wieg van Ars Musica. Dat is in twintig jaar uitgegroeid tot een van de grote festivals voor nieuwe muziek in Europa. Maar het leed lang onder zijn eentalig Franse imago en de dominantie van de 'Franse school'. Enkele jaren geleden beloofde het aantrekken van de Vlaming Tino Haenen als artistiek directeur die horizon open te trekken, maar ook hij kon zich niet doorzetten tegen dat Franstalige establishment.

Toch gaat de deur langzaam open. Flagey, het huis waar Ars Musica een onderkomen heeft gevonden, wordt zoals bekend op een de gemeenschappen overstijgende manier geleid door Hugo De Greef. En vanaf dit jaar gaat Ars Musica ook de hort op: er werden satellieten geschapen in Antwerpen, Luik, Brugge en Bergen. Volgens Jerry Aerts, die het Antwerpse luik in deSingel heeft ondergebracht, is Ars Musica een "natuurlijke partner". Vanaf nu wordt het elk jaar ingepast in de programmering van deSingel.

Aerts: "Ik geloof heel sterk in een artistieke canon. Welnu, de canon van de toekomst heeft een voorhoede nodig. Wat je bij Ars Musica hoort, is het erfgoed van de toekomst." Maar Aerts ziet zijn demarche ook als een politiek statement, een "voorbeeld voor de Vlaamse overheid". Ars Musica wordt nog te veel beschouwd als Franstalig Brussels; daartegenover wil deSingel een "symbolische daad" stellen. Artistiek directeur Laurent Langlois onderschrijft overigens ten volle het bicommunautaire karakter van Ars Musica.

Prestigieus Antwerps programma

Het Antwerpse programma van dit jaar loopt van 25 tot 28 maart en is erg prestigieus: het brengt niet alleen het vioolconcert van Ligeti met Frank-Peter Zimmermann met het Schönberg-Asko-ensemble onder Reinbert De Leeuw maar ook Pierre Boulez in eigen werk en als dirigent van het Ensemble InterContemporain in het klarinetconcerto van Elliott Carter. Verder een wereldpremière van Wim Henderickx met deFilharmonie en een van Joachim Brackx met Currende, en een laboratorium van Champ d'Action met studenten van het conservatorium.

In Brugge zijn er vier concerten van 7 tot 10 april, met onder meer cellist Arne Deforce en pianist Yutaka Oya, net nog goed voor vijf sterren in deze krant met hun laatste cd.

Het centrale Brusselse luik focust naast Henri Pousseur op twee componisten: Hugues Dufourt, de theoreticus van de 'spectrale muziek', en György Ligeti. Van die laatste zal in De Munt de opera Le Grand Macabre te zien zijn in een enscenering van het Catalaanse collectief La Fura dels Baus. Een ander bijzonder project is de nieuwe muziek die Peter Swinnen heeft geschreven bij de stille film The Fall of the House of Usher.

Artistiek directeur Langlois is zich ervan bewust dat dergelijke grote projecten de publiekstrekkers zijn. Maar hij blijft de utopie koesteren dat festivals als Ars Musica "de hedendaagse muziek weer midden in ons leven kunnen brengen". "Hoe het publiek overtuigen, dat is ook een artistiek project."

Van 10 maart tot 10 april.

Info: www.arsmusica.be

Artistiek directeur Laurent Langlois:

Festivals als Ars Musica moeten hedendaagse muziek weer midden in ons leven brengen

n György Ligeti: te horen in Antwerpen en in Brussel met zijn opera 'Le Grand Macabre'.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234