Vrijdag 03/02/2023

parlementsbezoek in Edinburgh

Inpakken en wegwezen. Metro weet wat het betekent plots door hevige vakantiekriebels overmand te worden. Om u te dienen, hebben we een aantal minder voor de hand liggende vakantiebestemmingen uitgezocht en met zevenmijlslaarzen bezocht. U hoeft nu alleen nog het voetspoor te volgen. Vandaag: Edinburgh.

Op 1 juli opent her majesty the queen het eerste autonome Schotse parlement in driehonderd jaar in Edinburgh. Van veel Britse pump and circumstance zal echter geen sprake zijn. De kroon en het ceremoniële gewaad waarin de Britse koningin traditiegetrouw Westminster Parliament opent, blijven die historische dag netjes tussen de koninklijke mottenballen hangen. Dat werd zo voor haar beslist. Een ritje in de staatsiekoets wordt haar al evenmin gegund. Samen met de duke of Edinburgh en zijn evenknie uit York rijdt het gezelschap in een ordinaire koets naar de Church of Scotland Assembly Hall, het tijdelijke parlementsgebouw aan de Mound, waar de openingsspeeches worden gehouden. En dat zijn niet de enige verrassingen die her royal highness begin juli in Edinburgh te wachten staan.

Vertrekpunt van de koetsrit op 1 juli is het paleis Holyroodhouse, de officiële residentie van de Britse koningin in Schotland en de voormalige verblijfplaats van enkele Schotse koningen. Recht tegenover deze symbolische plek, tussen Canongate en Holyrood Road, wordt met de slopershamer plaatsgemaakt voor het permanente Schotse parlement. Met de bouw ervan wordt pas volgend jaar begonnen. De Schotse MP's worden echter niet de enige nieuwe buren van Elizabeth. Schuin tegenover Holyroodhouse wordt de laatste hand gelegd aan Dynamic Earth, Edinburghs toekomstige toeristische en technologische trekpleister; op 3 juli gaan de deuren open van dit 34 miljoen pond kostende millenniumproject. Indien gewenst, zul je van op de bovenste verdieping Elizabeths vorderingen bij het croquetspel in de tuin kunnen gadeslaan. Wat er binnenin precies te beleven valt, vertelt Dynamic Earth-medewerkster Janice Jack: "Dynamic Earth stelt de ontstaansgeschiedenis van de aarde voor aan de hand van state-of-the-art-decors, interactieve displays en 3D-beelden. In de StratoSphere op de bovenverdieping neem je de lift terwijl 3D-beelden van de Spice Girls, queen Victoria, Egyptische koningen en dinosaurussen worden geprojecteerd. Na een reis in de tijd beland je beneden in het donker waar je getuige bent van de big bang. Vanaf de brug van een futuristisch ruimtetuig kijk je naar beelden van de creatie van planeten. In de Earth Galleries kom je meer te weten over de dynamische processen die door de eeuwen heen de aarde hebben gevormd. Het is de bedoeling dat je die vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, ijstijden en tropische stormen 'aan den lijve' ondervindt. Het gebruikte beeldmateriaal is afkomstig van de Hubble-telescoop, National Geographic, BBC en Reuters. In de Showdome wordt getracht de toekomst van de aarde in beeld te brengen." Volgens Janice was het niet de nabijheid van het koninklijk paleis dan wel die van Arthur's Seat, de uitgedoofde vulkaan achter dit door Sir Michael Hopkins ontworpen Dome-achtige gebouw, die bepalend was bij de keuze van een locatie voor Dynamic Earth.

Sean Connery - bekende Schot en ooit een bekend James Bond-gezicht - kent zijn vaderlandse geschiedenis. Dat werd duidelijk toen hij in 1997 tijdens de campagne voor het zogenaamde devolution referendum op een bijeenkomst voorlas uit de Declaration of Arbroath, en tegelijk de hoop uitsprak dat de verklaring ook zou worden voorgelezen tijdens de opening van het eerste Schotse parlement sinds 1707. Na de overwinning van Robert the Bruce over de Engelsen in de Battle of Bannockburn in 1314 stuurden de Schotten deze revolutionaire verklaring naar de paus. Een uittreksel uit die 14de-eeuwse onafhankelijkheidsverklaring hangt nu in de Kingdom of Scots-afdeling van het Museum of Scotland: "As long as one hundred of us remain alive, we will never on any condition be brought under English rule for we fight not for glory, nor richess nor honours but for freedom alone." Het is weinig waarschijnlijk dat de Britse koningin die woorden op 1 juli over haar lippen krijgt.

Straffe uitspraak, dat vindt ook Ronnie Kerr van het Museum of Scotland. Hij benadrukt dat de Kingdom of Scots slechts een van de vijf afdelingen is in het museum (ontwerp van Benson & Forsyth), en dat de twaalfduizend museumstukken pas vorig jaar voor het eerst allemaal konden worden tentoongesteld. Ronnie Kerr merkt ook nog op dat dankzij dit museum de schoolgaande jeugd eindelijk wat kennis over de Schotse geschiedenis meekrijgt. Een stelling die door een aanwezige Ierse journaliste wordt beaamd. Zij weet te melden dat tot nu toe in Ierland en Schotland in de eerste plaats Britse en niet Ierse of Schotse geschiedenis op het curriculum staat, en dat musea zoals dit daarom zo belangrijk zijn.

Wat je in het Museum of Scotland onder meer verneemt, is dat Schotland tot 1707, toen de Act of Union de Schotse en Engelse parlementen samenvoegde, over een autonoom parlement beschikte. En je leert ook waarom Holyrood aan het einde van Royal Mile zo'n belangrijke historische site is. De Royal Mile, die Edinburgh Castle met Holyrood House verbindt, is sinds 1128, toen koning David I er een abdij stichtte, een koninklijke route. In 1326 zou Robert the Bruce een parlement in Holyrood hebben samengeroepen. Diverse Schotse koningen verbleven in Holyrood House. Bovendien vergaderden Schotse parlementsleden voor de laatste keer in 1707 op diezelfde Royal Mile, meer bepaald in Parliament House, dat nu deel uitmaakt van het gerechtshof. Het huidige tijdelijke parlementsgebouw, de Church of Scotland Assembly Hall op de Mound, is evenmin ver van de Royal Mile verwijderd. Toen Donald Dewar, voormalig Scottish secretary en huidig premier van Schotland, begin januari resoluut voor Holyrood als site voor het nog te bouwen permanente parlement koos, motiveerde hij zijn beslissing aldus: "Holyrood has the most to offer, combining the opportunity to construct a new especially designed building right for Scotland's needs in the next century with a unique historic setting." Een reden te meer om er eens naartoe te trekken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234