Zondag 18/04/2021

Parlement-FC De Politieke Kampioenen: 1-0

Op zichzelf is dit geen dramatische ontwikkeling. Waarom is een parlementaire behandeling van de splitsing van B-H-V noodzakelijkerwijs een niet-onderhandelde regeling?

Hugo Vandenberghe dringt aan op een snelle regeringsvorming

Hugo Vandenberghe is CD&V-senator.@4 DROP 2 OPINIE:Een regeringsformatie die al 150 dagen oud is, illustreert op zichzelf een institutioneel probleem. De tussenschotten die normaal bij een Belgische regeringsvorming worden ingezet, persoonlijke en organisatorische, zijn blijkbaar ondoelmatig geworden.

Het zou een grote vergissing zijn om de politieke analyse die gemaakt werd op 11 juni 2007, zonder meer als een blauwdruk van een dogmatisch ritueel te hernemen op 8 november 2007. Politiek is bijzonder contextgevoelig. De context van vandaag is anders dan de context van de dag na de verkiezingen.

Eén constante is natuurlijk overeind gebleven: de zetelverdeling in het parlement die maakt dat zonder CD&V geen stabiele en voor Vlaanderen representatieve regering mogelijk is, dat betekent onder leiding van Yves Leterme. Maar de gewijzigde politieke toestand vergt een andere analyse en nieuwe politieke conclusies.

Toch nog een voorafgaande opmerking. Een gekozen parlement dat gedurende vijf maanden zijn grondwettelijke taak niet kan vervullen waarvoor het verkozen is, illustreert onbetwistbaar een groot democratisch deficit. Het parlement dat, bombastisch uitgedrukt, "de natie vertegenwoordigt", is geroepen om vorm te geven aan een regering en meningsvorming te geven aan het politieke leven in binnen- en buitenland. Het is het noodzakelijke democratische kader waarbinnen een vrije samenleving moet functioneren.

Het parlementaire debat met zijn tegenstellingen en brede expressievrijheid geeft ruimte aan democratische meningsuitwisseling, dat het profiel van een effectief beleid kan schetsen. Wanneer het parlement al vijf maanden tussen haakjes wordt geplaatst wekt dat trouwens de illusie dat een land kan bestaan zonder regering en zonder politici. Natuurlijk zijn er de deelstaatregeringen die een deel van de problemen opvangen. Maar politiek is zoals de natuur, ze houdt niet van het vacuüm. Het is dus tijd dat het parlement kan functioneren en daartoe is onvermijdelijk de vorming van een regering, in welke vorm ook, noodzakelijk.

De uitermate lange onderhandelingstermijn heeft trouwens een eenzijdig beeld gegeven van het politieke leven in ons land. Sommige van de onderhandelaars hebben blijkbaar deskundig onderhandelen verward met een dagelijks optreden, in primetime, in een programma FC De Politieke Kampioenen. Dit was des te gemakkelijker omdat het parlement niet functioneerde, terwijl het parlement in essentie een tegenmacht vormt. Het getuigt van een gebrek aan ernst, op dat niveau, om mogelijke politieke oplossingen systematisch door bewuste mediapolitiek onderuit te halen. Wanneer verantwoordelijkheid wordt gegeven, moet men aantonen dat men in staat is die te nemen.

Terwijl in de andere maatschappelijke sectoren steeds grotere kwaliteitseisen bij het vervullen van de functie worden gesteld, lijkt dat voor sommige politici een onneembare hindernis te zijn. De zelfbeheersing en het geduld dat Yves Leterme en Jo Vandeurzen de afgelopen maanden aan de dag hebben gelegd, staat in schril contrast met sommige aria's van enkele prima donna's.

De stemming over de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde is een onvermijdelijke conclusie die in de lijn ligt van de historische ontwikkeling van ons land. In een federale, of confederale, staat worden verkiezingen voor het federale parlement altijd per deelstaat georganiseerd. Die rationele en universele logica zet zich dan ook onvermijdelijk door. Ze sluit echter niet uit dat, zoals het Constitutionele Hof het formuleert, dat bijzondere modaliteiten kunnen worden voorzien voor bijzondere situaties. Dat is het geval voor een electorale regeling voor Brussel en de rand. De stemming in de Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken verplaatst de oplossing van het probleem van de regeringsonderhandelingen naar het parlement.

Op zichzelf is dat geen dramatische ontwikkeling, integendeel. Waarom is een parlementaire behandeling van de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde noodzakelijkerwijs een niet-onderhandelde regeling? De parlementaire procedure sluit toch geen onderhandelingen uit? Wel duidt de parlementaire procedure aan, in materies die behandeld kunnen worden met gewone meerderheid, waar de grenzen liggen. Het gebruik van het belangenconflict en de alarmbelprocedure tonen trouwens aan dat het parlement wordt uitgenodigd tot een vergelijk. Maar op het einde van de rit zal altijd de meerderheid kunnen beslissen wat in het historische verlengde ligt van een federale opvatting van het land. Onvermijdelijk heeft de verplaatsing van het probleem Brussel-Halle-Vilvoorde naar het parlement een weerslag op de oplossing van de communautaire problemen.

De duiding van de verklaringen van minister Vandenbroucke, zondag in De zevende dag, is natuurlijk dat de sp.a. niet bereid is om een tweederde meerderheid te bezorgen aan de oranje-blauwe regering, in ieder geval niet voor de regionale verkiezingen van juni 2009. Dat betekent, gegeven de houding van de PS, dat er zeer moeilijk een tweederde meerderheid kan ontstaan om een ruime staatshervorming te realiseren voor die datum. Dat wordt immers aanzien als een steun aan de regering door oppositiepartijen die daartoe niet bereid zijn. Die situatie kan maar worden doorbroken indien er in het parlement een open ruimte wordt georganiseerd waar gezocht wordt naar oplossingen voor een nieuwe staatsvorming. Het parlement is trouwens de aangewezen plaats om die hervormingen door te voeren. Welke emotionele verklaringen men ook moge afleggen, het gaat om een rationaliseringsproces, namelijk de organisatie en de werking van de democratische instellingen.

Deze discussie is altijd iets anders dan een cerebraal verhaal. Het is de vertaling van opvattingen en gevoelens, van al het bepaalde en onbepaalde dat de dagelijkse publieke opinie van

een land vormt, maar dan met een vergezicht. In ieder geval heeft de Vlaamse kiezer aan een meerderheid van de Vlaamse gekozenen het mandaat gegeven om te zoeken naar een oplossing voor de deelstaatverhoudingen en een efficiënt federaal beleid. Het is een opdracht die kan tellen, waarop men kan aangesproken en waarop men kan afgerekend worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234