Zaterdag 21/05/2022

Parket vervolgt enkel klein grut in zaak tegen afvalbaronnen, politieke kopstukken buiten schot

Drie milieuambtenaren zouden allerlei cadeautjes hebben aangenomen, gaande van vloertegels over nieuwe autobanden tot gratis tankbeurten

Omkoopaffaire Falkenberg rijp voor de rechtbank

Na zeven jaar onderzoek zijn de parketten van Hoei en Eupen klaar met hun eindvordering in de zaak tegen de afvalbaronnen Günther en Matthias Falkenberg. Die worden beschuldigd van fraude, corruptie en illegale trafiek in gevaarlijk afval. De gewezen ministers Melchior Wathelet (cdH) en Guy Mathot (PS) gaan volledig vrijuit. Voor drie voormalige milieuambtenaren van het Waalse Gewest en de vroegere privé-secretaris van Wathelet daarentegen vraagt het parket de verwijzing naar de correctionele rechtbank wegens het aanvaarden van smeergeld.

Brussel

Eigen berichtgeving

Georges Timmerman

Het milieuvakblad Incidences meldt in zijn jongste nummer dat er nog een paar bijkomende onderzoeksdaden moeten gebeuren, maar dat het parket denkt dat die nog voor het einde van de zomervakantie kunnen worden afgerond. De zaak-Falkenberg zou dan in het najaar voor de raadkamer komen, waarna het proces nog voor het eind van dit jaar voor de correctionele rechtbank van Hoei van start kan gaan.

Op 10 maart 1997 veroorzaakte de aanhouding van de broers Günther en Matthias Falkenberg uit Kettenis grote opschudding in het Duitstalige landsgedeelte. De affaire was een uitloper van het onderzoek naar de Luikse advocaat-generaal Franz-Joseph Schmitz, een hoge magistraat die inmiddels door het Brusselse hof van beroep veroordeeld is tot vijf jaar cel wegens corruptie, oplichting, schending van het beroepsgeheim, heling en schriftvervalsing. Vanuit zijn sleutelpositie als nummer twee van het Luikse justitiepaleis kon Schmitz, tegen forse betaling, de Falkenbergs jarenlang beschermen tegen gerechtelijke onderzoeken. De val van hun beschermheer veroorzaakte ook de ondergang van de Falkenbergs.

Op de dag van zijn arrestatie legde Matthias, de oudste van de twee broers, zeer bezwarende verklaringen af aan het adres van Schmitz, Wathelet en Mathot. Alledrie zouden ze smeergeld aangenomen hebben van de Falkenbergs, in ruil voor bewezen diensten. Omdat de afvalondernemer meteen ook zichzelf incrimineerde, leek de vrij precieze beschuldiging aanvankelijk geloofwaardig. "Mathot zou, voor zover ik weet, tussen de 200.000 en 500.000 frank in contanten gekregen hebben, tussen 1985 en 1986, toen hij burgemeester van Seraing was. Hij kreeg dat geld omdat hij ons gebruik liet maken van een hangar van Cockerill Sambre, om er gevaarlijke producten in op te slaan", verklaarde de zakenman.

De toenmalig minister-president van het Waalse Gewest Wathelet had volgens Falkenberg in totaal meer dan een miljoen frank opgestreken, en dit via twee kanalen en twee tussenpersonen: Franz-Joseph Schmitz en Alain Mager, de privésecretaris van Wathelet. In ruil voor een vergunning voor de invoer van Duits afval waar het Waals gewest zich had tegen verzet, zou Wathelet in 1991 ongeveer 500.000 frank gekregen hebben. Daarnaast gaf de ondernemer naar eigen zeggen voor eenzelfde bedrag aandelen van voetbalclub CS Verviers, waarvan de minister erevoorzitter was.

De betrokken politici ontkenden het verhaal bij hoog en bij laag. Bovendien besloot Matthias Falkenberg enkele weken later zijn beschuldigingen grotendeels in te slikken. Alain Mager, de privé-secretaris van Wathelet, bevestigde weliswaar dat Falkenberg hem 1 miljoen frank had gegeven, maar het ging volgens Mager om een legale gift voor de PSC en van corruptie was geen sprake. Destijds waren giften van bedrijven aan politieke partijen nog niet verboden. Uit de eindvordering van het parket blijkt nu dat de aantijgingen tegen Wathelet (momenteel cdH-senator) geseponeerd werden en dat Mathot (momenteel voorzitter van de Luikse PS-federatie) kan genieten van opschorting van strafvervolging.

Toch illustreert het document duidelijk dat de Falkenbergs systematisch gebruik hebben gemaakt van smeergeld om hun doel te bereiken. Volgens het parket hebben niet minder dan acht ambtenaren van het Waalse Gewest zich in dit dossier laten omkopen. Twee van hen zijn ondertussen overleden (Bernard Sombreffe en Robert Devroede, zij kregen aanzienlijke bedragen van de afvalbaronnen in ruil voor lobbywerk), voor een derde zijn de feiten verjaard en voor nummer vier en vijf vraagt het parket opschorting van straf. Dat is het geval voor Claude Delbeuck, de vroegere kabinetschef van de Waalse minister van Leefmilieu Guy Lutgen (cdH) die momenteel directeur-generaal is van de Waalse milieuadministratie. De drie overblijvende ambtenaren die het parket voor de rechtbank wil brengen zijn Frans Vandergheynst, Oscar Médart en Robert Hertoghs. Zij zouden van de Falkenbergs allerlei cadeautjes hebben aangenomen, gaande van vloertegels, nieuwe autobanden, logement in het appartement van Falkenberg in Spanje, een gsm, gratis tankbeurten, dure etentjes en geldsommen van 50.000 tot 800.000 frank. In ruil verleenden ze hand- en spandiensten, zoals het afleveren van invoervergunningen voor afvalstoffen, het verschaffen van blanco briefpapier met de hoofding van het Waalse Gewest aan de Falkenbergs en andere bevriende afvalondernemers, en het steunen van subsidieaanvragen.

Vandergheynst kreeg volgens het gerecht in totaal 800.000 frank, drie stellen nieuwe banden voor zijn auto, een gsm, diverse tankbeurten en een partij vloertegels. In ruil zorgde deze vroegere ambtenaar, die bevoegd was voor de afvaldossiers van het Waalse Gewest, voor het versnellen of bevoordelen van invoervergunningen. Hij ontkent alle beschuldigingen.

Médart zou ten minste 150.000 frank hebben aangepakt voor zichzelf, naast een gift van ten minste 100.000 frank bestemd voor de PS. In ruil zou hij blanco briefpapier van het Waalse Gewest hebben gegeven aan de Falkenbergs, meegewerkt hebben aan vervalsingen en de subsidieaanvragen van de afvalondernemers hebben gesteund. Hij ontkent elke zelfverrijking en laat verstaan dat al het geld naar de PS-partijkas is gevloeid. Zijn advocaat mikt op de verjaring van de ten laste gelegde feiten.

Hertoghs tenslotte kreeg volgens het parket een lening zonder intrest van 200.000 frank, nieuwe autobanden, gratis tankbeurten, etentjes in restaurants, een gratis verblijf in het appartement in Spanje van Falkenberg en tussen de 20.000 en de 400.000 frank in cash. Daar stond tegenover dat Hertoghs contacten legde met andere firma's en advies gaf bij het indienen van subsidieaanvragen. Hij geeft toe dat hij bevriend was met de Falkenbergs en hen af en toe een handje hielp, maar dat was niet abnormaal: het was precies zijn job bij het Waalse Gewest om innoverende bedrijven te steunen, argumenteert hij.

Naast deze drie ambtenaren krijgt vooral Alain Mager, de vroegere secretaris van Wathelet, de zwarte piet toegespeeld. Hij wordt beschuldigd van passieve corruptie wegens het aannemen van 500.000 frank bestemd voor voetbalclub CS Verviers, plus een bedrag tussen 250.000 en 500.000 frank in contanten en een gift van een onbekend bedrag bestemd voor de partijkas van de toenmalige PSC. In ruil heeft Mager volgens het parket de Falkenbergs "meerdere voordelen" bezorgd van de Waalse overheid, "gebruik makend van de invloed waarover hij beschikte als gevolg van zijn functie, bijvoorbeeld indien een vergunning voor de invoer of export van afvalstoffen zou worden geweigerd". De gebroeders Falkenberg hebben zich volgens het parket ook schuldig gemaakt aan een reeks mislukte pogingen tot omkoping. Zo zouden ze via een tussenpersoon geprobeerd hebben om een miljoen frank te geven aan een rijkswachter van de brigade van Luik. Eveneens met een miljoen frank deden ze een poging om de griffier van een onderzoeksrechter in Hoei om te kopen. Dominique Streel, adviseur en afvalexpert op het Waals milieuministerie, kreeg dan weer het voorstel van de Falkenbergs om een bijverdienste aan te nemen die hem 50.000 frank per maand zou opleveren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234