Zondag 05/07/2020

Parket start onderzoek naar liederlijk Leven in de Brouwerij

Luc Versteylen stond voor een zachtere benadering van de seksualiteit. Soms werden bezoekers aangespoord tot lichamelijk contact. Versteylen heeft inmiddels ontslag genomen uit de raad van bestuur van de vzw.

Stilte, soberheid en samenhorigheid zijn de ordewoorden in Leven in de Brouwerij, het bezinningscentrum dat Versteylen eind de jaren zestig oprichtte. “Jongeren, maar soms ook wat oudere mensen, komen er om zich even te onttrekken aan de maatschappij en samen te leven”, vertelt Walter Lever, woordvoerder van de vzw van de Brouwerij. “Een verblijf duurt niet langer dan drie, vier dagen. De bezoekers nemen samen de huishoudelijke taken op zich. Iedereen is vrij om te doen en te laten wat hij of zij wil, maar het is wel de bedoeling om samen te leven met andere bezoekers. Er is ook het bakhuis, waar enkel met papier gecommuniceerd wordt. Televisie, radio of andere elektrisch toestellen hebben we niet.”

Dit weekend raakte bekend dat het Antwerpse parket een onderzoek is gestart naar mogelijk seksueel misbruik van drie jongens, destijds ouder dan vijftien, door de bekende pater. De feiten speelden zich af tussen 1985 en 1995, en kwamen voor het eerst aan het licht na een anonieme brief aan Versteylen, in april. Versteylen ontkende de aantijgingen in eerste instantie, maar iets voor kerst doken nog twee mannen op met soortgelijke klachten, waarop de vzw het parket inlichtte.

In een van de meldingen wordt gesproken over gedwongen masturbatie. Ook de commissie-Adriaenssens ontving een klacht die het opvoedingsmodel van de pater op de korrel nam. Afgelopen vrijdag vond alvast een ontmoeting plaats tussen Versteylen, Peter Adriaenssens en jezuïetenoverste Fons Swinnen.

Naakt zwemmen

De opvoedingsstijl waarover geklaagd wordt, refereert aan Versteylens enigszins omstreden visie op seksualiteit, zoals hij die ook te boek stelde in De paradijservaring. Daarin verzette Versteylen zich tegen een al te wetenschappelijke, agressieve of prestatiegerichte benadering van seks, en pleitte hij voor meer tederheid. Ook naaktheid en elkaars lichaam verkennen werden als positief omschreven.

“Het concept was omstreden, en we zijn daar destijds zwaar over aangepakt”, zegt ook Lever. “Ik moet toegeven dat ook hier niet iedereen zich schaarde achter zijn benadering.”

Lever benadrukt wel dat die filosofie zich nooit vertaald heeft in fysieke daden. “Meisjes en jongens slapen en douchen apart. Al klopt het wel dat er op warme dagen wel eens naakt in de zwemvijver gesprongen wordt. Mogelijk waren daar ook vijftien- en zestienjarigen bij. Kinderen werden uiteraard wel geweerd.”

Nochtans roept de Brouwerij bij velen verhalen op over naakte zwempartijen of sessies waarbij jongens en meisjes gestimuleerd worden om toenadering te zoeken en elkaar seksueel te ontdekken.

Ben* was 21 toen hij halverwege de jaren tachtig voor het eerst naar de Brouwerij ging, later zou hij het oord nog regelmatig bezoeken. “Ik worstelde destijds met complexen tegenover het andere geslacht. Tijdens een van mijn verblijven ontmoette ik een jonge vrouw. Ze was twee keer nipt ontsnapt aan een verkrachting en kon geen aanraking van mannen verdragen. Zeker twee dagen hebben we per brief gecommuniceerd. Uiteindelijk hebben we elkaar gewassen met een washandje. Een heel bevrijdende ervaring voor ons beiden. Pater Versteylen stuurde zelf aan op die lange briefwisseling en het lichamelijk contract, en ik ben daar heel blij om.”

“De mens bestaat uit lichaam en geest”, legt Ben uit. “Maar gaandeweg hebben we die verbinding verloren. Versteylen heeft ons weer heel willen maken, vanuit het geloof heeft hij gezocht naar manieren om om te gaan met lichamelijkheid. De fysieke ervaringen in de Brouwerij kwamen evenwel veel minder frequent voor dan de verhalen die daarover de ronde doen, en ze waren zeker niet gratuit. Ze gebeurden in een context van genezing, in plaats van schending, en iedereen besliste zelf hoever hij ging. Nooit heeft Versteylen iets willen opdringen. Maar als ik lees over de klachten die nu geuit worden, dan sluit ik zeker niet uit dat niet iedereen dat zo ervaren heeft. Sommige mensen voelen zich daar nu eenmaal minder comfortabel bij.”

Nooit grensoverschrijdend

Versteylen reageerde zaterdag in een brief. “Het zoeken in de jaren zeventig naar een nieuwe lichaamsbeleving was zeker wel grensverleggend, maar nooit grensoverschrijdend”, schreef hij. “Niettemin kan het niet anders dan dat ik, na veertig jaar het leven in de brouwerij te hebben meegemaakt, sommige mensen ongewild ontgoocheld en zelfs gekwetst heb, vaak door het tegendeel met hen bedoeld te hebben. Ik vraag niets liever dan de kans te krijgen dit goed te maken en met elkeen in goede verstandhouding verder te leven. Ik hoop dat er mensen genoeg zijn die kunnen getuigen dat ik al jaren voor kinderen het tegendeel tracht te zijn van een misbruiker en dat de Oude Brouwerij juist de plaats is waar aan het tegendeel daarvan wordt gedaan”, besluit de brief. De man heeft inmiddels ontslag genomen uit de raad van bestuur van de vzw. Volgens zijn partner Mieke Van Hoof zal hij communiceren op een geschikter moment.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234