Maandag 16/12/2019

Frankrijk

Parijse messentrekker kon bij politie jarenlang ongestoord radicaliseren

Veiligheidstroepen schermen donderdag het hoofdkantoor van de Parijse politie af na de aanslag. Beeld EPA

De dodelijke steekpartij door een Franse politiemedewerker blijkt geen uit de hand gelopen arbeidsconflict te zijn, maar een terreurdaad. Ondanks signalen van radicalisering die teruggaan tot 2015, kon de man op zijn positie blijven zitten.

Mickaël H., de 45-jarige politiemedewerker die donderdag vier collega’s met messteken om het leven bracht en daarna werd doodgeschoten, had tijdens zijn loopbaan “nooit gedragsproblemen vertoond”, zei minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner enkele uren na de steekpartij. Een woordvoerder van een politievakbond noemde hem “een modelmedewerker”.

Dat bleek een voorbarige en onjuiste conclusie. Al snel werd duidelijk dat H., die zich anderhalf jaar geleden tot de islam bekeerde, “een radicale versie van de islam” aanhing. Maandag werd bovendien bekend dat op H.’s werkplek een usb-stick is aangetroffen met propagandavideo’s van IS, én met de personalia van vele tientallen collega’s. De Franse antiterrorisme-eenheid, die het onderzoek naar de steekpartij leidt, onderzoekt of H. die gegevens met derden heeft gedeeld.

Als ict-medewerker van de inlichtingenafdeling van de Parijse politie had de uit Martinique afkomstige H. toegang tot een groot aantal confidentiële bestanden. Veel Fransen vragen zich af hoe het mogelijk is dat een geradicaliseerde moslim ogenschijnlijk ongestoord kon werken in het hart van de hoofdstedelijke politie, bij de inlichtingenafdeling nota bene. “Als we dit al zo vroeg in het onderzoek aantreffen, houd ik mijn hart vast voor wat we verder nog op zijn computers gaan vinden”, zei Patrice Ribeiro, voorzitter van politievakbond Synergie-Officiers, tegen radiozender RTL.

Charlie Hebdo

Twee collega’s van H. maakten zich in 2015 al zorgen over diens radicalisering, en kaartten dat aan bij een onderdirecteur die belast was met het signaleren van geradicaliseerde medewerkers. Aanleiding waren uitspraken die H. deed na de aanslag op Charlie Hebdo. “Dat hebben ze goed gedaan”, zou de ict-medewerker hebben gezegd. Sinds 2014 zou H. bovendien vrouwelijke collega’s niet meer begroeten.

H.’s collega’s besluiten de kwestie niet formeel te melden, ondanks aansporingen van de onderdirecteur. Het incident is daardoor niet in H.’s dossier terug te vinden. Vermoed wordt dat zijn collega’s niet op hun geweten wilden hebben dat H. zijn baan zou verliezen. De inlichtingendienst van de Parijse politie is een ‘kleine afdeling’ met “een zeer beschermende sfeer”, zei een anonieme medewerker tegen dagblad Le Figaro. “Zeker tegenover een gehandicapte.” H., die sinds 2003 op de inlichtingenafdeling werkte, was doofstom.

Volgens de Parijse politie vertoonde H. “enkele frustraties over zijn handicap” en had hij het gevoel “niet door te kunnen groeien in zijn carrière”. Volgens een collega leed H. aan een minderwaardigheidscomplex. H.’s vrouw verklaarde tegen de politie dat hij ongelukkig was op zijn werk. In de eerste uren na de steekpartij gingen de autoriteiten dan ook uit van een uit de hand gelopen conflict op de werkvloer.

Salafistische moskee

Nog altijd wijst veel erop dat persoonlijke frustraties over H.’s beperking en zijn werksituatie een rol hebben gespeeld, maar inmiddels is ontegenzeggelijk duidelijk geworden dat dit niet het hele verhaal is. H. frequenteerde regelmatig een salafistische moskee. De jonge Marokkaanse imam die daar predikt, staat bekend als controversieel. Volgens dagblad Le Monde heeft de Franse overheid in het verleden tevergeefs geprobeerd de imam het land uit te zetten.

De vondst van de usb-stick past in de reeks aanwijzingen die erop duiden dat de steekpartij van H. op zijn minst ten dele een terreurdaad was, uit naam van de radicale islam. Alarmerend zijn ook de berichten die H. op de dag van de aanslag naar zijn vrouw stuurde. “Allah heeft me een teken gegeven, bescherm de kinderen”, schreef de 45-jarige dader onder meer.

President Macron, die dinsdag een herdenkingstoespraak hield op het politiebureau, vergeleek het radicaal-islamitisch terrorisme met een veelkoppig monster. De president riep “de hele natie” op “zich te verenigen tegen de islamistische hydra”.  “Dit is geen strijd tegen een religie”, benadrukte Macron. “Maar tegen de ontsporingen daarvan, die leiden tot terrorisme.”

Marine le Pen

Oppositiepartijen richten hun pijlen ondertussen op minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner. Onder meer de rechtse partij Les Républicains en het extreem-rechtse Rassemblement National van Marine Le Pen riepen hem op af te treden. Zij beschuldigen Castaner ervan informatie over de dader te hebben achtergehouden. De minister zelf gaf toe dat er fouten zijn gemaakt, maar denkt naar eigen zeggen niet aan opstappen. Dinsdagmiddag werd hij ondervraagd door een commissie van de Assemblée Nationale, de Franse Tweede Kamer.

Castaner, een Macron-vertrouweling van het eerste uur, wordt voorlopig gesteund door de president en premier Édouard Philippe. Die laatste kondigde twee onderzoeken aan die opheldering moeten geven over de aanloop naar de steekpartij. Eén onderzoek richt zich op de gang van zaken bij de inlichtingenafdeling van de Parijse politie, het andere moet nagaan of de nationale inlichtingendiensten en antiterreureenheden juist hebben gehandeld. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234