Donderdag 12/12/2019

Reportage

Parijs bereidt zich voor op gele hesjes

Arbeiders barricaderen winkeletalages op de Champs-Élysées. Beeld AFP

‘Acte IV’ van het gelehesjesprotest vandaag zou weleens de gewelddadigste Franse opstand sinds mei ’68 kunnen worden. Winkels worden gebarricadeerd, extra politieagenten opgetrommeld. Frankrijk maakt zich op voor een nieuwe protestgolf.

Adrian Barbosa timmert houten schotten tegen de ramen van een bankgebouw in de Avenue d’Iéna, vlak bij de Arc de Triomphe. Als timmerman voert Barbosa allerhande klussen uit, maar dezer dagen is zijn werk nogal eentonig. Honderden winkeliers in het centrum van Parijs nemen het zekere voor het onzekere en laten hun ruiten dichttimmeren om te voorkomen dat ze door relschoppers aan diggelen worden geslagen. “Geef ze eens ongelijk”, vindt Barbosa. “Dit is geen protestbeweging meer, dit lijkt meer op een burgeroorlog.”

Parijs bereidt zich voor op het ergste. ‘Acte IV’ van het gelehesjesprotest zou weleens de gewelddadigste Franse opstand sinds mei ’68 kunnen worden, of zelfs nog gewelddadiger dan die befaamde studentenrevolte. Ondanks de aankondiging van de Franse regering dat de gewraakte brandstoftaks in 2019 niet wordt verhoogd, vrezen de autoriteiten voor een nieuwe veldslag in de hoofdstad. Als de trend van de afgelopen weken doorzet, valt te verwachten dat er vandaag minder demonstranten zullen zijn, maar meer geweld.

Binnen een deel van de gelehesjesbeweging leeft het gevoel dat men niets meer te verliezen heeft. De regering houdt rekening met een doemscenario waarin geradicaliseerde gele hesjes zij aan zij zullen optreden met door de wol geverfde extreemrechtse en links-anarchistische relschoppers die een kans ruiken om de republiek op haar grondvesten te doen daveren.

In de Avenue Kléber, een deftige straat nabij de Champs-Élysées, waar relschoppers vorige week flink huishielden, kregen winkeliers en restauranthouders de afgelopen week bezoek van politieagenten en vertegenwoordigers van de gemeente. “We moesten een brief ondertekenen waarin ons met klem werd aangeraden om zaterdag dicht te blijven”, zegt een verkoper in een luxekledingwinkel, die niet met zijn naam in de krant wil.

Beveiligers met honden

De winkel blijft dicht, al is dat volgens de verkoper “niet uit angst, maar omdat er toch geen klanten zullen komen”. Toch heeft de eigenaar verregaande maatregelen genomen. Alle kleding wordt naar de opslagruimte verplaatst, zodat er in het pand niets te halen valt. Eventuele plunderaars worden opgewacht door acht beveiligers en vier honden. “Als ze hier binnenkomen, sturen we de honden op hen af. Dat hebben we met de politie besproken.”

Minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner riep de ‘redelijke gele hesjes’ op om vandaag niet in Parijs te demonstreren. Hij is vooral ongerust over oproepen tot geweld die op sociale media circuleren. Kabinetswoordvoerder Benjamin Griveaux signaleerde bij sommige relschoppers “de wil om vertegenwoordigers van de publieke orde te doden”. Volgens Griveaux waren gele hesjes vorige week bewapend met ‘ijzeren staven, hamers en zelfs bijlen’. De autoriteiten houden er rekening mee dat sommige relschoppers dit keer vuurwapens dragen.

Voornaamste doelwit van de demonstranten is het Élysée, symbool van de uitvoerende macht in het algemeen en president Macron in het bijzonder. Éric Drouet, vrachtwagenchauffeur en een van de initiatiefnemers van het gelehesjesprotest, riep de demonstranten op televisie op om zaterdag het Élysée binnen te dringen. De politie zal alles op alles zetten om dat te verhinderen. De afgelopen weken lukte dat, maar verspreidde het geweld zich wel naar omliggende straten.

In een poging een nieuwe geweldsuitbarsting te voorkomen, is de politie-inzet flink opgeschroefd. Afgelopen zaterdag waren in Parijs vijfduizend agenten op de been. Nu zijn er dat achtduizend, die bovendien de beschikking hebben over twaalf pantservoertuigen. Veel musea blijven dicht, net als de Eiffeltoren. Voetbalwedstrijden zijn afgelast omdat de daarvoor benodigde politie-inzet niet kan worden gemist.

Op honderden plekken in het land wordt nog altijd vreedzaam gedemonstreerd, vooral bij rotondes en benzinepompen. Toch liep het afgelopen zaterdag voor het eerst ook in andere steden flink uit de hand. Zo staken gele hesjes in de provinciestad Le-Puy-en-Velay het gebouw van de prefectuur in brand. In heel Frankrijk zijn vandaag 89.000 agenten gemobiliseerd

Fysiek contact

Niet alle Parijzenaars zijn in de greep van de onheilspellende stilte-voor-de-stormsfeer in de stad. “Over een paar maanden hebben we het allemaal weer ergens anders over”, zegt Lionel Lorans, conciërge van vijfsterrenhotel Raphael in de Avenue Kléber. Het hotel blijft gewoon open. “De gemeente heeft ons gevraagd buiten geen plantenbakken of andere zware voorwerpen neer te zetten. Maar onze plantenbakken zijn vorige week toch al gesneuveld”, zegt Lorans laconiek.

De vorige protestdagen kregen agenten de instructie om directe confrontaties met demonstranten zo veel mogelijk uit de weg te gaan. De politie probeerde actievoerders op afstand te houden met traangas en waterkanonnen. Daarmee heeft men grootschalige gewelddadigheden niet weten te voorkomen. Dit keer hebben de ordetroepen wel de opdracht gekregen om relschoppers indien nodig met fysiek contact tegemoet te treden. Handhavingsdeskundigen waarschuwden in de Franse media dat die strategie het risico op gewonden en doden verhoogt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234