Woensdag 20/01/2021

Mede-ontdekker DNA

Paria met een Nobelprijs

Beeld © IMAGEGLOBE

Sinds James Watson in 2007 zei dat zwarten minder intelligent waren dan blanken, weerde de academische wereld de mede-ontdekker van het DNA. Nu verkoopt hij zijn Nobelprijsmedaille.

James Watson werd geboren in Chicago en blonk al snel uit op school. Hij ging biologie studeren in een periode dat de genetica opgang maakte. De vraag hoe erfelijk materiaal is vastgelegd in ons lichaam, werd een obsessie voor hem. Watson was amper 24 toen hij in 1953 - samen met anderen - de intussen bekende dubbele helix die ons DNA maakt, beschreef. Dat was toen, en nu nog steeds, een van de belangrijkste wetenschappelijke ontdekkingen van de twintigste eeuw. Roem en eer vielen hem te beurt in 1962 toen hij, samen met Francis Crick en Maurice Wilkins, de Nobelprijs voor de Geneeskunde kreeg. Volgens zijn autobiografie Avoid Boring People genoot hij ook met volle teugen van die wereldroem.

Maar in 2007 was het uit met de pret. James Watson werd persona non grata in wetenschappelijke kringen nadat hij in een interview met de Britse krant The Sunday Times intelligentie had gekoppeld aan ras. Hij zei dat hij somber was over de toekomst van Afrika "omdat ons beleid gebaseerd is op de veronderstelling dat de intelligentie van Afrikanen gelijk is aan de onze, terwijl uit tests blijkt dat dat niet zo is". Hij zei ook dat mensen wel willen geloven dat iedereen met eenzelfde IQ is geboren, maar dat "degenen die met een zwarte werknemer moeten samenwerken, weten dat dat niet waar is".

De uitspraken maakten een einde aan zijn carrière: Watson ging op pensioen als directeur van het Cold Spring Harbor Laboratory in New York. In de Financial Times zegt hij dat hij een 'onpersoon' werd nadat hij ook werd ontslagen uit verschillende raden van bestuur van bedrijven en dat hij tegenwoordig met financiële problemen kampt. Watson, die benadrukt dat hij geen 'conventionele racist' is, geeft toe dat het destijds 'dom' was van hem om te denken dat zijn uitspraken niet in een artikel zouden terechtkomen. "De journalist schreef dat ik bezorgd was over de bevolking in Afrika omwille van hun laag IQ - en dat is iets wat je niet verondersteld wordt te zeggen", aldus Watson.

Beeld Imageglobe

Publiciteit

Watsons Nobelprijs zal donderdag door het veilinghuis Christie's worden verkocht. Volgens Francis Wahlgren, de persoon die verantwoordelijk is voor de veiling van de medaille, zou de prijs wel eens voor meer dan twee miljoen euro van de hand kunnen gaan. De vraag naar memorabilia die te maken hebben met genetische ontdekkingen steeg enorm in de afgelopen jaren, aldus Wahlgren aan de Financial Times. De opmerkingen van James Watson, die de wetenschapper in diskrediet brachten, zouden amper een rol spelen in de verkoop van zijn Nobelprijs, meent Wahlgren. "Ik denk dat de man de grootste nog levende wetenschapper is. Er zijn een pak mensen in de geschiedenis die we gebreken toedichten, maar hun ontdekkingen overstijgen menselijke zwakheden." De medaille van Francis Crick, die de Nobelprijs deelde met James Watson en Maurice Wilkins, werd in 2013 voor zowat 1,8 miljoen euro verkocht.

De veiling van Watsons medaille zou de eerste keer zijn dat een Nobelprijs wordt verkocht door een nog levende winnaar. Maar behalve het geld moet de publiciteit van de verkoop van zijn Nobelprijs de gelegenheid bieden aan hem om opnieuw te kunnen deelnemen aan het openbaar leven, zo hoopt Watson. De man heeft sinds 2007 geen enkele publieke lezing meer gegeven. Watson: "Ik had een uniek leven dat me toestond om dingen te doen. Ik had een terugslag. Dat was dom van mijn kant. Je kan niets doen, alleen maar hopen dat mensen ontdekken wie je echt bent."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234