Zaterdag 17/04/2021

Papegaaien spreken verdwenen taal uit Zuid-Amerikaans regenwoud

undefined

Mensen die vanaf vandaag een bezoek brengen aan de tentoonstelling The Greenhouse Effect in de Serpentine Gallery in Londen, zullen er iets erg ongewoons kunnen meemaken. Twee papegaaien zullen er opnieuw de taal van de Maypure spelen, een indiaanse stam uit het gebied van de Orinoco (nu Venezuela) die op het eind van de 17de eeuw verdween na een moordende confrontatie met een rivaliserende groep indianen uit het Caribische gebied. Met de Maypure verdween ook hun taal, of toch zo goed als.

De twee pratende papegaaien in Londen kregen de woordjes aangeleerd van de Amerikaanse kunstenares Rachel Berwick. Zij stootte enkele jaren geleden op een verhaal over de 18de-eeuwse ontdekkingsreiziger Alexander von Humboldt, die kort na de gevechten tussen de twee indianenstammen in het gebied rondtrok. Hij verbaasde er zich over dat hij bij de concurrerende indianenstam papegaaien aantrof die een andere taal spraken dan hun huidige eigenaars. Na een tijdje besefte Von Humboldt dat ze de woordjes hadden geleerd van de Maypure, hun vorige eigenaars, en dat de dieren de enigen waren die nog iets van de taal van de Maypure spraken. Niet veel natuurlijk, want papegaaien hebben nu eenmaal een beperkte woordenschat. Von Humboldt bracht een van de papegaaien mee naar Europa en slaagde er in een fonetische weergave te maken van de woorden die de papegaai uitsprak.

Tweehonderd jaar later las kunstenares Rachel Berwick het verhaal over Von Humboldt en de papegaaien. Het was immers neergeschreven door de Engelse schrijver W.H. Hudson, zestig jaar nadat Von Humboldt Zuid-Amerika verkende. Ze geraakte er zo door geïntrigeerd dat ze besloot de dode taal weer tot leven te brengen, met de juiste ornitologische hulp van... opnieuw papegaaien. Twee jaar lang bestudeerde ze de fonetische transcriptie van Von Humboldt en leerde ze de woordjes aan twee papegaaien die uit het stroomgebied van de Amazone werden overgevlogen.

Berwick heeft al vaker gewerkt rond thema's als verlies en uitsterven. Voor The Greenhouse Effect in de Serpentine Gallery werd aan hedendaagse kunstenaars gevraagd om het klassieke thema van de natuur in de kunst te herdefiniëren. Een recente biograaf van Von Humboldt, Douglas Botting, verklaarde dat hij het verhaal over de papegaaien nog nooit had gehoord, maar dat het hem aanneembaar leek.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234