Woensdag 25/05/2022

'Papa, kom ons hier weghalen'

'Mijn dochter is tweeënhalf. Aan de telefoon heeft ze het over schieten, vliegtuigen, ontploffingen. Vindt u dat normaal? Mijn lichaam is in België, mijn gedachten zijn in Gaza.' Eigenlijk horen ze met hun neuzen in de boeken te zitten, Hakeem, Mustafa, Maher en Wisam, vier mannen uit Gaza die aan de VUB hun PhD hopen te behalen. Maar studeren, dat lukt nu even niet. De oorlog in Gaza door de bril (en de gsm) van vier wanhopige Palestijnen.

Maher Albaisi (30, PhD hydrologie)

Onze kinderen groeien op tot gefrustreerde wezens, belust op wraak

"Mijn vrouw en twee dochters zijn mee naar België gekomen. Gelukkig maar, want mijn ouders, broers en zussen zitten er midden in. Met 34 wonen ze in één appartementsblok in Gaza City, al een hele week zonder elektriciteit of water. Ik heb er vaak nachtmerries over. Stel dat er een bom op ons huis valt, dan ben ik mijn hele familie kwijt. Het risico is allesbehalve denkbeeldig. Ons huis ligt vlak bij de universiteit, in de ogen van de Israëli's een bolwerk van Hamas. Erger nog, het Hamas Media Center is tien meter van onze deur verwijderd. Mijn vrouw heeft een collega aan de universiteit verloren. Getroffen door een granaatscherf, terwijl ze in bed lag, met haar armen beschermend om haar dochter geslagen. Het arme kind was compleet in de war toen ze haar aantroffen. Laat me los, mama, huilde ze, ik wil nu niet spelen. Ze had nog niet begrepen dat haar moeder dood was. Begrijp je dat ik al twee weken geen studieboek heb aangeraakt? Ik kan aan niets anders denken dan aan mijn familie en vrienden in Gaza.

Het is geen toeval dat dit nu gebeurt. Telkens wanneer er in Israël verkiezingen zijn, bloeden de Palestijnen. De regeringspartijen weten dat ze op die manier kunnen scoren. Zeker dit keer, want de oorlog in Gaza moet het fiasco in Libanon doen vergeten. Ik snap de Israëli's niet. Wat willen ze hiermee op korte termijn bereiken? Ze kunnen Hamas een zware slag toebrengen, maar het extremisme zal alleen maar toenemen. Gaza heeft een heel jonge bevolking, de gemiddelde leeftijd is 17. Wat moet er worden van al die kinderen die nu zien hoe de Israëli's hun ouders, broers en zussen vermoorden en hun huizen in rokende puinhopen veranderen? Die zullen opgroeien tot gefrustreerde, agressieve volwassenen die maar op één ding belust zijn: wraak. Ik ken dat gevoel maar al te goed. Ik was in de Verenigde Arabische Emiraten toen de eerste intifada uitbrak en jonge Palestijnen aan de lopende band werden neergeschoten. Ver weg, maar de haat was er niet minder om. Je kunt die gevoelens wel een tijdlang onderdrukken, maar verdwijnen doen ze nooit. Met iedere bom zaaien ze meer haat in de harten van de mensen. Om het cru te stellen: Israël is de volgende generatie martelaren aan het rekruteren.

Dit is geen oorlog tussen gelijkwaardige partijen, zoals de Israëli's het willen voorstellen. Vergelijk het aantal slachtoffers, vergelijk het wapentuig, dat zegt genoeg. Alleen al die 43 doden in een VN-school, dat is totaal buitensporig. Waren die kinderen Hamasmilitanten? Israël heeft zichzelf een vrijbrief gegeven om heel Gaza in de as te leggen. Want Hamas is niet alleen een strijdmacht, het is vooral een politieke organisatie die de verkiezingen heeft gewonnen en daardoor het hele openbare leven in Gaza controleert. Zo bekeken is ieder gemeentehuis of politiekantoor en zelfs ieder marktplein een doelwit voor de Israëli's.

Wat we nu meemaken, is de hel. Maar ook de voorbije jaren leefden we al aan de rand van een humanitaire catastrofe. Israël heeft Gaza nooit echt ontruimd. Zeker, ze hebben in 2005 een paar nederzettingen ontmanteld en hun troepen teruggetrokken. Maar in de plaats daarvan belegeren ze Gaza, ze houden ons van alle kanten onder schot. Neem nu onze situatie. We hebben alle vier een half jaar van onze studiebeurs verloren omdat Israël ons niet buiten liet, zelfs niet toen er een bestand met Hamas was. Zonder de tussenkomst van de Belgische diplomatie waren we hier nooit geraakt. Maar wat met gewone mensen die niemand hebben om hen te helpen? Zolang de Israëli's Gaza afgrendelen, houdt ook Egypte de grensovergang in Rafah gesloten. Ze willen niet als enige opdraaien voor de humanitaire nood in Gaza. Dat is politiek, maar het zijn de gewonen mensen die de prijs betalen. Ik heb meer dan eens doodzieke mensen zien sterven bij de grensovergang in Rafah, op weg naar Egypte voor verzorging."

Wiesam Essa (34, PhD geologie)

Ze hebben pamfletten gestrooid in onze buurt: verlaat uw huizen

"Ik kom uit Rafah, een van de brandhaarden van de oorlog. De Israëlische luchtmacht gebruikt speciale bommen om de tunnels naar Egypte te vernietigen. Mijn vrouw heeft het ondervonden: ons huis, nochtans meer dan twee kilometer ver van de tunnels, davert op zijn grondvesten. Dit is nu al twee weken aan de gang, ik hang constant aan de telefoon. Bij zes van de tien gesprekken hoor ik ontploffingen op de achtergrond. Het moet daar verschrikkelijk zijn.

Ze hebben intussen van die pamfletten gestrooid in onze buurt. Verlaat uw huizen, we gaan de moskee bombarderen. Mijn vrouw belde in paniek. Waar moest ze naartoe? We hebben drie kinderen, de oudste is pas vier. Mijn ouders zouden hen met plezier opvangen, maar ze kunnen niet. De eerste verdieping, waar mijn twee broers met hun gezin woonden, is bij een bombardement compleet verwoest. Ze hokken nu samen met mijn ouders en grootouders op de benedenverdieping, eigenlijk een winkelruimte die niet berekend is op zo veel volk. Uiteindelijk is mijn vrouw met de kinderen bij vrienden in de buurt ingetrokken. Tweehonderd meter van de moskee, dat is toch al iets veiliger. Hoewel, wat heet veilig? Naast het huis van die vrienden staat een openbaar gebouw dat door de Israëli's als een Hamasdoelwit kan worden beschouwd.

Hoe is het zover kunnen komen? Na de Osloakkoorden was er nochtans uitzicht op vrede. Ik heb toen zelfs een jaar aan de Ben Gourion Universiteit in Beersheba gestudeerd. Vandaag zou ik er zelfs niet aan denken. Meer dan 60 procent van de Israëli's steunt de partijen die op dit ogenblik een bloedbad onder mijn volk aan het aanrichten zijn.

Ken je het gezegde 'Penny count, dollar lost'? Israël hoopt met deze actie op korte termijn te winnen, maar op de lange termijn zullen ze er een zware prijs voor betalen. Geloof me, voor elk slachtoffer zal er vroeg of laat een rekening worden gepresenteerd. Hamas kan hier alleen maar sterker uit komen. Al jaren proberen ze de wereld ervan te overtuigen dat er met Israël niet te praten valt. Na dit bloedbad hoeven ze geen moeite meer te doen, Israël is hun gelijk punt voor punt aan het bewijzen. Behalve de westerse wereld gelooft niemand nog dat Israël geïnteresseerd is in een vreedzame oplossing."

Hakeem Talla (45, PhD economie)

's Avonds weten de mensen niet of ze 's ochtends nog zullen opstaan

"Mijn dochter is tweeënhalf jaar oud. Aan de telefoon brabbelt ze over schieten, vliegtuigen, ontploffingen. Vind jij het normaal dat een peuter dat soort woorden kent? Natuurlijk snapt ze niets van wat er rondom haar allemaal gebeurt, maar ze weet nu al hoe doodsangst aanvoelt. Geloof me, een F-16 die vlak over de huizen scheert, dat maakt een onuitwisbare indruk, ook op volwassenen.

Zelf voel ik me machteloos. Mijn lichaam is wel in België, maar mijn gedachten zijn bij mijn dierbaren in Gaza. Eigenlijk zou ik op dit moment wetenschappelijk onderzoek moeten doen, maar het gaat me niet af. Ik zit dag en nacht naar de televisie te kijken en te surfen, op zoek naar informatie. Minstens vijf keer per dag bel ik naar huis, godzijdank werkt de gsm nog. Vanmorgen was mijn vrouw in paniek. We wonen in al-Maghazi, een vluchtelingenkamp in het centrum van de Gazastrook. Gisteren, woensdag, hebben de Israëli's het gemeentehuis gebombardeerd. Ik weet niet hoeveel slachtoffers er zijn gevallen, maar de schade is enorm. Al onze ruiten zijn kapot, maar mijn familie is gelukkig gespaard gebleven. Maar hoe lang nog? Mensen leven van dag tot dag, van minuut tot minuut. Ze gaan 's avonds slapen en weten niet of ze 's anderendaags nog zullen opstaan. In Elmaghazi wonen vierduizend mensen per vierkante kilometer, het moet een van de dichtstbevolkte plaatsen op aarde zijn. In zo'n omgeving kan elke granaatscherf voor iemand de dood betekenen.

Mijn vrouw wil vluchten, het wordt onhoudbaar in het kamp. Maar waar moet ze naartoe? Ze kan bij haar ouders intrekken, maar die wonen dicht bij een moskee. Dat is riskant, want de Israëli's hebben al heel wat moskees gebombardeerd. De enige andere optie is mijn familie, maar die woont al even dicht bij een andere moskee. 'Wat moet ik doen?', vraagt ze huilend aan de telefoon. Ik weet echt niet wat ik daar moet op antwoorden. Hoe kan ik in hemelsnaam raad geven? Er zijn geen veilige plaatsen in Gaza. Stel dat ik adviseer om naar mijn ouders te vluchten en er valt een bom. Ik mag er niet aan denken. Volg je hart, heb ik haar gezegd, we kunnen alleen hopen dat het goed afloopt."

Moustafa Elbaba (42, PhD hydrologie)

Bij iedere oproep op mijn gsm slaat de schrik me om het hart

"Hoe durven de Israëli's te beweren dat ze alleen Hamas viseren en de burgers ontzien? Ik heb gisteravond het dagelijkse rapport van de Verenigde Naties (hij bedoelt OCHA, de in Oost-Jeruzalem gevestigde VN-cel voor humanitaire hulp aan Palestijnen, ER) gedownload en geprint. Lees zelf maar: 640 Palestijnen dood en 2.850 gewond. Dat was gisteren, intussen staat de teller al op 710 doden en 3.200 gewonden. Er zijn al 220 kinderen en 90 vrouwen gesneuveld. Iedereen heeft de foto's gezien. Verpletterde baby's, kinderlijkjes met afgerukte ledematen..., zijn dat allemaal Hamasstrijders?

Mijn vrouw en vijf kinderen wonen in Zawaidar, een dorp op tien minuten lopen van de kust. Het gevaar komt niet alleen uit de lucht, ze worden ook door de Israëlische marine beschoten. Vlakbij ligt het vluchtelingenkamp waar ik zelf ben opgegroeid. Bij een van de bombardementen is mijn vroegere turnleraar omgekomen, samen met drie van zijn kinderen. Ze waren buiten toen de F-16's kwamen. Maar binnen of buiten, veel verschil maakt het niet, de huizen bieden nauwelijks bescherming. Het zijn geen stevige bouwsels, één voltreffer volstaat om een volledig blok weg te vegen.

Gisteren was ik jarig. Mijn collega's in de vakgroep kwamen me feliciteren, maar mijn hoofd stond absoluut niet naar feesten. Naar werken al evenmin, ik word volledig opgeslorpt door de oorlog. Mijn gsm gaat constant over, bij iedere oproep slaat de schrik me om het hart. Het zal toch geen slecht nieuws zijn? Mijn collega's hebben begrip voor mijn situatie, ze tonen zich bezorgd en vragen voortdurend naar nieuws. Toch kunnen jullie zich niet inbeelden hoe het voelt, machteloos toekijken terwijl je land naar het stenen tijdperk wordt gebombardeerd. Kijk, ik krijg alweer tranen in mijn ogen als ik eraan denk. Hoe mijn vijfjarige dochter aan de telefoon smeekte: papa, kom ons hier weghalen, ik ben bang. Terwijl ze sprak, hoorde ik op de achtergrond een F-16 overvliegen. Het is ondraaglijk om dat als vader te moeten horen. Ik heb de voorbije jaren vooral in het buitenland gewoond. De Filippijnen, Duitsland, Nederland, altijd keek ik er naar uit om de zomervakantie met mijn familie in Gaza door te brengen. Maar nu is dat perspectief verdwenen. Ik wil mijn familie zo snel mogelijk naar België overbrengen.

In Gaza werk ik voor de Al-Azhar University, een seculiere universiteit in Gaza die van de Palestijnse Autoriteit afhangt. Maar dat betekent niet dat ik tegen Hamas ben. Wij academici moeten boven het politieke gekrakeel staan, we moeten werken voor de vrijheid en ontwikkeling van ons volk. Toch schaam ik me nu voor de Palestijnse Autoriteit. Hoe kun je handen schudden met dezelfde Israëlische leiders die Gaza in een bloedbad hebben veranderd?

Het vredesproces is intussen twintig jaar aan de gang, en wat heeft het Palestijnen opgeleverd? Een muur, extra nederzettingen en kolonisten op de Westbank. Gaza is dan weer een openluchtgevangenis, de Israëli's houden alle grensovergangen dicht. Ook het voorbije jaar, ondanks de afspraken in het wapenbestand met Hamas. Daarvoor dienen die tunnels. Niet om wapens te smokkelen, maar om voedsel en basisproducten aan te voeren die tegen woekerprijzen worden verkocht. In december, vlak voor de oorlog, kostte een doos van 24 pampers liefst 16 euro.

"Ik wil het afvuren van handgemaakte raketten op Israëlische steden niet goedkeuren. Maar als je een volk in een wurggreep houdt, dan moet dat volk zich verzetten. Dat is geen terrorisme, we komen op voor onze vrijheid en ons recht op een menswaardig bestaan. Echte vrede is nochtans mogelijk. Verdeel het land in twee staten volgens de grenzen van 1967, en Palestijnen en Joden kunnen als goede buren naast elkaar leven. Even was er hoop, maar de moord op Rabin heeft in Israël alles veranderd. De Joden willen geen vrede meer. Nu de verkiezingen voor de deur staan, durft zelfs de linkse Meretzpartij geen kritiek op de oorlog in Gaza te geven, uit angst voor de publieke opinie. Ach, laten we ophouden over grote politiek. Het komt er nu op aan de wereld wakker te schudden. Doe iets! Zet Israël onder druk! Maak alstublieft een einde aan dit bloedvergieten!"

Als je een volk in een wurggreep houdt, dan moet dat volk zich verzetten. Dat is geen terrorisme, we komen op voor onze vrijheid en ons recht op een menswaardig bestaan

Mijn familie woont met 34 in één woonblok in Gaza City. Ik heb er vaak nachtmerries over. Stel dat er een bom op ons huis valt, dan ben ik mijn hele familie kwijt. Het risico is allesbehalve denkbeeldig

Al jaren probeert Hamas de wereld ervan te overtuigen dat er met Israël niet te praten valt. Na dit bloedbad hoeft het geen moeite meer te doen, Israël is hun gelijk punt voor punt aan het bewijzen

Natuurlijk snapt mijn dochter van twee niets van wat er allemaal gebeurt. Maar ze weet nu al hoe doodsangst aanvoelt. Geloof me, een F-16 die vlak over de huizen scheert, dat maakt een onuitwisbare indruk

Wat moet er worden van al die kinderen die nu zien hoe de Israëli's hun ouders, broers en zussen vermoorden en hun huizen in rokende puinhopen veranderen? Die zullen opgroeien tot gefrustreerde, agressieve volwassenen die maar op één ding belust zijn: wraak

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234