Vrijdag 27/11/2020

Pantoffelheld boven revolverheld

De 25-jarige Kendrick Lamar zal het zondag in Brussel over 'thug life' hebben, maar schuwt de gebruikelijke glamour en machopraatjes. Een nieuw reveil van de 'gangsta rap'? Snoop Dogg ridderde hem alvast tot Nieuwe Leider van de West Coast, en ook de rest van de wereld valt intussen als een blok voor deze 'kwetsbare rapper'.

Soms zegt een foto meer dan duizend woorden. Dat gaat zeker en vast op voor de hoes van Kendrick Lamars tweede soloplaat good kid, m.A.A.d. city. Die toont een afgebleekt gezinskiekje uit 1991. Op de polaroid zie je Kendrick als vijfjarige uk op de schoot bij een oom. Discreet maakt die laatste met zijn linkerhand een gang sign. Achter hen, aan de muur, hangt een portret van Kendrick met zijn vader. Naast hen: nog een oom en Kendricks grootvader. Op de tafel staat een opgewarmd papflesje broederlijk naast een 40-ounce, een grote fles bier met hoge alcoholgraad. Alle volwassenen werden onherkenbaar gemaakt door een zwart balkje voor hun ogen. Zo krijgt het tableau een crimineel, ranzig sfeertje. Een verloederd beeld van gezinsgeluk.

Wie de teksten van Kendrick Lamar leest, begrijpt gelijk waarom de andere familieleden op de foto anoniem blijven. Eén oom liet bijvoorbeeld het leven in een bendeoorlog tussen Crips en Bloods in hartje Compton. En ook de rest van zijn familie blijkt niet onbesproken. De wereld die de kleine Kendrick zag door zijn grote kinderogen, is er een van verval, geweld en ellende.

Lamar is een slachtoffer. Maar ook een slachtoffer van slachtoffers: vóór hem ging zijn familie al gebukt onder het Amerika van Reagan, waar werkloosheid, gangstercultuur en crack de dagelijkse realiteit vormden bij etnische minderheden. Het recht van de sterkste werd in deze wereld beslecht door leven en dood.

Beroemde fans

"Ik weet dat ik een makkelijke prooi ben. Ik werd gisteren nog levend opgevreten", rapt Lamar op good kid, m.A.A..d. city over zijn afkomst. Toch wil de 25-jarige hiphopper niets weten van zelfmedelijden. "De hoesfoto toont net zo goed aan hoe ver ik inmiddels geraakt ben", vertelt hij dezer dagen trots aan de internationale pers.

Lamar schopte het tot protégé van Dr. Dre, die ook een gastrolletje vertolkt in 'Compton' op zijn nieuwste plaat. Pharrell Williams noemde hem dan weer "de Bob Dylan van dit tijdperk", terwijl Snoop Dogg het houdt op "de Nieuwe Leider van de West Coast". Ook The Game, Drake, Busta Rhymes en Lil Wayne laten zijn naam voortdurend vallen, en de meesten drongen al aan op een collaboratie, ook Lady Gaga trouwens. De laatste fan die in rij aanschuift, is Dido. Dertien jaar geleden stond zij ook al aan de zijde van Eminem, toen die over een geschifte fan rapte in 'Stan'.

In 'Average Joe' verwijst Lamar met een dikke knipoog naar Eminem: "I don't do black music/I don't do white music". Met dat verschil dat Eminems venijnige "I make fight music" uit 'Who Knew?' bij Lamar "I do everyday life music" wordt.

Net als zijn lichtende voorbeeld Tupac Shakur rapt Kendrick Lamar dan ook als een messcherpe observator over de wereld waarin hij opgroeide. Dat gebeurde temidden van het gangsterleven, maar Lamar was tegelijk een buitenstaander. Of toch zo goed als: intussen bekende Lamar dat hij ooit tijdelijk rondhing met een bende. Onlangs herinnerde hij zich zelfs hoe iemand voor zijn neus door het hoofd geschoten werd.

Lamar had evenwel het geluk dat hij zijn beide ouders nog had, die hem op tijd uit die wereld wegtrokken. Ze wisten natuurlijk waar ze aan toe waren met gangs: om de eindjes aan elkaar te knopen verdeelde Kendricks vader zijn leven tussen hamburgers omdraaien in een fastfoodtent en schimmige zaakjes doen op straat. Voor de familie naar Compton verhuisde, maakte hij in Chicago zelfs deel uit van de beruchte Gangster Disciples.

Maar voor zijn zoon had hij altijd grotere dromen. Het leven op straat was sowieso niet voor de kleine Kendrick weggelegd, wantdie zat liever met zijn neus in de boeken. Door zijn familie werd hij zelf als "een gevoelig kereltje" omschreven. Dat is Kendrick Lamar blijkbaar nog altijd: weinig rappers durven zich zo kwetsbaar op te stellen als hij. Daar is een goede reden voor, legde hij uit in The Guardian: "Je moet mij eerder zien als mens dan als een onaantastbare action figure."

De kerel die in de loop kijkt

Dat verklaart wellicht waarom machismo en verheerlijking van geweld geen aandacht krijgt opgood kid, m.A.A.d city. Sterfelijkheid wél: de teksten lezen niet zelden als een memento mori van de hiphop. Zelf verwoordt de jonge hiphopper dat zo: "Je hoort altijd over de kerel die de trekker overhaalt, nooit over de kerel die in de loop kijkt. Het was belangrijk om eens het verhaal te brengen dat niemand hoort. De wereld ziet gettojongeren als delinquenten, maar ik zie aardige homeboys met een gouden hart."

Daarom wordt een verhaal verteld vanuit het standpunt van een jongen die flink in elkaar geramd wordt, opgelicht wordt door ritselaars, kotst wanneer hij te veel drinkt en een gebroken hart probeert te lijmen terwijl hij van een SOA probeert af te raken. Lemar toont zich eerder pantoffelheld dan revolverheld. En gelukkig ook: eerder mens dan monster.

Op die manier voelt de West Coast een frisse wind waaien doorheen de hiphop. Zijn succes dankt Kendrick Lamar dan weer aan de emancipatie van de hiphop, die nu al drie jaar stevig aan een opmars bezig is. Vijf tot tien jaar geleden was het volstrekt ondenkbaar geweest dat homo's omarmd zouden worden in het machobastion van de hiphop. Maar superster Jay-Z schaarde zich samen met Kanye West en 50 Cent inmiddels zelfs publiekelijk achter het homohuwelijk.

Wordt hiphop volwassen? Wél als jonge rappers zoals Kendrick Lamar het hoogste woord blijven voeren.

Kendrick Lamar speelt nu zondag in de AB in Brussel. Dat concert is uitverkocht. good kid, m.A.A.d city is verschenen bij Aftermath/Interscope.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234