Maandag 14/10/2019

Spanning in Jeruzalem

Palestijnse dag van woede: "Eindelijk komt de jeugd weer op straat"

Palestijnen raken slaags met Israëlische oproeragenten in Jeruzalem. Beeld EPA

Een nieuwe Palestijnse ‘dag van woede’, nieuw geweld op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza. In Jeruzalem kwam het tot kleine demonstraties, met als opvallende aanwezige: de jongeren. "Dit is goed om te zien."

“Wij zijn klaar om te sterven.” Het is even slikken vanmorgen in Jeruzalem. Saed, een goedlachse Palestijnse fruitverkoper, legt uit wat hij voelt bij het zoveelste drama in zijn stad. “De mensen zijn niet bang, of we vandaag sterven of morgen, wat maakt dat uit?” Of het dan niet fijn is om langer van het leven te genieten? “Het leven is niet fijn in Palestina. Maar weet je, straks komt er een grote oorlog aan, en die zal de bezetting beëindigen.”

Aan de uitgangen van de Oude Stad, vooral aan de Damascuspoort, staan heel de voormiddag tientallen tv-ploegen en groepjes hulpverleners klaar. Ook in de stad krioelt het van de pers, een Palestijn zegt daarover: “Dit is een groot circus, oorlog is big business. Het is een waanzinnige industrie.” Het lijkt inderdaad alsof er vooral gewacht wordt op geweld, alsof er haast op gehoopt wordt.

 Al Aqsa-moskee

Rond 12.30 uur lokale tijd (11.30 uur in België) beginnen de eerste gelovigen, vooral oudere mannen, in alle rust van de Al Aqsa-moskee naar buiten te lopen. Een kwartiertje later stijgt van op het moskeecomplex en de straten errond het geluid van betogingen op. Met hoeveel ze zijn, is niet te onmiddellijk te zeggen, maar het zijn duidelijk jongeren die hier het voortouw nemen. Israëlische militairen staan op elke straathoek geposteerd, op verschillende plekken zijn hekken voorzien om toegangswegen af te sluiten. Eén charge of provocatie lijkt genoeg om de boel te doen ontploffen. Maar dat gebeurt gelukkig niet.

Na de middag krijgen de televisiecamera’s dan toch, al is het maar een klein beetje, waar ze voor kwamen. Er wordt gedemonstreerd, er zijn confrontaties met de militairen, een vuilniscontainer wordt in brand gestoken.

Wat opvalt, is dat het vooral jongeren zijn die van zich laten horen. Op de trappen voor de bekende Damascuspoort troepen al drie dagen groepen meisjes en jonge vrouwen samen, vol overgave schreeuwen ze hun woede uit. “De Palestijnse grond is Arabisch!”, “Vrijheid voor Palestina!”, ”Onze ziel en ons bloed offeren we op voor Al Quds (Jeruzalem)!” Bekende slogans die op elke pro-Palestijnse betoging opnieuw te horen zijn, maar uit vrouwenkelen klinken ze nog krachtiger en vuriger.

Mannelijke leeftijdsgenoten gaan dan weer iets chaotischer te werk. Puberjongens met keffiyehs (de bekende Palestijnse sjaal) voor de mond gebonden dagen elkaar uit: wie durft? Een enkeling zet het Anonymous-masker op en hitst de boel wat op. Wanneer er flessen en stenen door de lucht beginnen te vliegen, chargeren de Israëlische militairen. Tientallen jongens rennen de straten in.

Lees ook: twee doden en tientallen gewonden bij protesten na vrijdaggebed

"Ben je bang?”, vraagt een Amerikaanse vrouw? “Dit is niet de juiste plaats om de politie uit te dagen.” Ze vindt het allemaal de schuld van haar president. “We dachten eigenlijk dat hij zich niet ging bemoeien met het buitenland, dat hij zich vooral op de VS ging focussen. Maar kijk, hij heeft nu toch gedaan wat zijn religieuze achterban van hem verwachtte.”

Tussen de massa lopen enkele bekende Palestijnse activisten. Het zijn figuren die jaren van hun leven doorbrachten in Israëlische gevangenissen omdat ze als verzetsstrijder actief waren in een van beide intifada’s of omdat ze zich (politiek) engageerden tegen de bezetting. Ze slaan het hele gebeuren van op een afstand gade, ze willen niet het risico nemen opnieuw opgepakt worden, maar hun toon is optimistisch. “Het is goed om opnieuw zoveel jongeren te zien die zich bewust zijn van de bezetting”, zegt een van de oudgedienden. “Ze zijn gefrustreerd, ze zien dat ze als Palestijnen geen toekomst hebben in deze stad, in dit land, en daarom komen ze op straat.”

De man heeft grote verwachtingen van de nieuwe generatie. “Dit is een recent fenomeen, want heel veel oudere mensen zijn moedeloos en hebben de strijd al lang opgegeven. Maar sinds een jaar of twee zien we opnieuw meer jeugd actief worden, omdat ze beginnen te begrijpen dat de situatie enkel slechter wordt als ze niets doen”, legt de activist – die anoniem wil blijven – uit. “Kijk naar die soldaten, ze zien eruit als Rambo maar eigenlijk zijn het smeerlappen. Onze jongeren, die even oud zijn als die militairen, komen op voor hun rechten. Zij zijn hier geboren, hun ouders zijn hier geboren, hun familie heeft hier altijd gewoond.” De man verheft zijn stem: “Zie je die soldaat daar? Dat is een Ethiopische Jood, dit is toch niet zijn stad? En toch gedraagt hij zich alsof hij de baas is.” En dan, plots, alsof hij weer beseft waar hij staat, opnieuw stiller: “We moeten opletten, het loopt hier vol geheime agenten.”

Een betoger in Ramallah. Beeld EPA

'Dit is hun leven'

Maar zijn die jongeren niet te onbesuisd, zoeken ze niet nodeloos het gevaar op? Israël deinst er immers niet voor terug om in Oost-Jeruzalem minderjarigen op te pakken, vast te houden zonder directe aanklacht en zelfs fysiek te mishandelen. Praktijken die gedocumenteerd werden door Israëlische ngo’s als B’Tselem en HaMoked. “Ze hebben geen andere keuze, dit is hun leven”, klinkt het.

Er wordt koffie uitgedeeld. Hoeveel het kost? “Niets”, lacht de jonge verkoper. “Het is gratis. Voor Jeruzalem, voor Palestina.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234