Maandag 22/07/2019

Geweld in Gaza

Palestijnen roepen hun vertegenwoordiger in de VS terug

Palestijns president Mahmoed Abbas. Beeld Reuters

Na de zeer gewelddadige dag van maandag aan de grensstrook tussen Gaza en Israël vielen al zeker meer dan 50 doden en enkele duizenden gewonden. Dinsdag bleef het er relatief kalm, al vielen er opnieuw twee doden terwijl de internationale gemeenschap het geweld veroordeelt. U kunt de ontwikkelingen van dinsdag hier herlezen.

22 uur - Netanyahu zegt dat Hamas burgers "in de vuurlinie duwt"

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft vandaag de radicale Palestijnse beweging Hamas ervan beschuldigd burgers "in de vuurlinie te duwen" van Israëlische troepen.

"Wij hebben geprobeerd zo weinig mogelijk slachtoffers te maken, maar zij proberen het zo te doen dat er slachtoffers zijn om druk op Israël uit te oefenen, wat vreselijk is", zei de Israëlische regeringsleider tegenover het Amerikaanse televisiestation CBS na het bloedbad van maandag aan de grens van Gaza en Israël. "Zij (Hamas) duwen de burgers - vrouwen, kinderen - in de vuurlinie met als objectief slachtoffers te hebben", beklemtoonde Netanyahu.

Israëlisch premier Benjamin Netanyahu. Beeld Getty Images

Hij zei dat elk leger ter wereld op dezelfde manier zou hebben gehandeld. De premier voegde eraan toe dat zijn soldaten prioritair probeerden manifestanten met "niet dodelijke" middelen tegen te houden. "Het gaat om het verdedigen van uw grens tegen mensen die zeggen: 'We zullen u vernietigen en wij zullen uw land binnenvallen'", legde Netanyahu uit.

"Die dingen zijn te vermijden", vervolgde hij. "Indien Hamas hen niet had geduwd, zou dit alles niet zijn gebeurd. Hamas is verantwoordelijk daarvoor en heeft dat doelbewust gedaan." 

21.10 uur - Palestijnen roepen vertegenwoordiger in de VS terug

De Palestijnse president Mahmoed Abbas heeft vandaag beslist zijn vertegenwoordiger in de VS terug te roepen. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Palestijnse Autoriteit meegedeeld.

Hossam Zomlot, vertegenwoordiger van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO in de VS, moet volgens het ministerie naar de Palestijnse gebieden terugkeren. De beslissing komt er een dag nadat de VS in Jeruzalem hun ambassade hebben geopend die zij vanuit Tel Aviv hadden overgebracht.

20.45 uur - "Zeker 150 kinderen beschoten"

Bij de botsingen van gisteren tussen Palestijnse betogers en Israëlische soldaten aan de grens van Gaza met Israël zijn zeker 150 kinderen beschoten. Dat zegt de kinderbeschermingsorganisatie Save the Children. Gisteren alleen al zijn er zes kinderen omgekomen, aldus de organisatie in Londen. Sinds de uitbraak van het Palestijns protest op 30 maart hebben al veertien kinderen het leven verloren.

20.30 uur - Ambassadrice: "Terrorist was misschien verkeerde term"

Israëlisch ambassadrice Simona Frankel, die op het matje geroepen wordt door minister Didier Reynders (MR), heeft morgenochtend een afspraak met een ambtenaar van Buitenlandse Zaken. Dat heeft ze vanavond gezegd in Terzake. Tot excuses is ze nog steeds niet bereid, maar de ambassadrice heeft wel toegegeven dat het "misschien verkeerd" was om alle 55 doden in Gaza terroristen te noemen. 

"Terrorist was misschien een verkeerde term", klonk het. "Maar ik blijf erbij dat de burgers in Gaza gegijzeld en gemanipuleerd worden door een terreurgroep, Hamas. Israël heeft zich sinds 2005 teruggetrokken uit de Gazastrook. Hamas is als enige verantwoordelijk voor de doden die op de grens zijn gevallen. Als een terreurgroep uw land wou binnendringen, hoe zou u dan reageren?"

Simona Frankel. Beeld Franky Verdickt

Abdalrahim Alfarra, de Palestijnse ambassadeur in België, lacht haar uitspraken weg. "Er zijn sinds gisteren al 61 doden gevallen", reageerde hij in Terzake. "Waaronder vier kinderen, twee vrouwen, een baby, drie journalisten, een dokter en een verpleegster. Zijn dat allemaal terroristen? Ik denk dat de ambassadrice naar een psychiater moet."

"Dat Hamas Gaza heeft ingenomen, is het gebruikelijke voorwendsel van Israël, maar het is niet de waarheid", aldus Alfarra. "De demonstranten wilden Israël niet binnen. Ze wilden een duidelijke boodschap geven, niet alleen aan Israël maar aan de hele wereld: namelijk dat het Palestijnse volk bestaat en haar rechten wil. De Palestijnse kinderen willen leven zoals alle kinderen in de wereld. Ze hebben alleen de Palestijnse vlag laten wapperen. Dat was genoeg voor de regering om haar soldaten het bevel te geven om met scherp te schieten."

19.25 uur - Vandaag twee Palestijnen gedood aan grens

Een tweede Palestijn is vandaag aan de Gaza-grens om het leven gekomen door de kogels van Israëlische soldaten. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. De man, van wie geen identiteit bekend is, werd neergeschoten in het oosten van het Palestijnse vluchtelingenkamp Bureij.

Eerder vandaag kwam tijdens confrontaties met Israëlische militairen al een 51-jarige Palestijnse demonstrant om het leven. 

19.08 uur - 850 betogers aan Brussel-Centraal

Ongeveer 850 mensen protesteren op dit moment aan het Centraal Station in Brussel tegen het geweld in Israël. Dat meldt Het Laatste Nieuws. De betogers herdenken de 58 mensen die gisteren om het leven kwamen in Gaza. Volgens de politie verloopt de betoging zonder incidenten.

Beeld Mark Baert

18.45 uur - Macron verdedigt recht om te protesteren

Frans president Emmanuel Macron heeft in een telefoongesprek met Israëlisch premier Benjamin Netanyahu gezegd dat hij het geweld in Gaza veroordeelt. "De president heeft zijn grote bezorgdheid uitgedrukt over de situatie in Gaza, het geweld veroordeeld en het belang benadrukt van het beschermen van burgers en van het recht om vreedzaam te protesteren", zo laat het Elysée in een mededeling weten.

Frans president Emmanuel Macron. Beeld AFP

Ook de Duitse Bondskanselier Angela Merkel heeft telefonisch haar bezorgdheid omtrent de situatie in Gaza geuit, zo heeft haar woordvoerder Steffen Seibert gezegd. Tegelijkertijd toonde zij begrip voor de Israëlische veiligheidsbekommernissen.

Op een gezamenlijke persconferentie met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, op bezoek in Londen, heeft de Britse premier Theresa May "alle partijen" tot terughoudendheid opgeroepen. "Dergelijk geweld is vernietigend voor de vredesinspanningen", zei ze. Het verlies aan mensenlevens is "tragisch en extreem verontrustend". 

17.50 uur - Israëlische ambassadrice: "Waarom zou ik me excuseren?"

De Israëlische ambassadrice Simona Frankel is niet van plan zich te excuseren na haar controversiële uitspraak dat "alle 55 doden in Gaza terroristen" waren. Dat zegt ze in een interview met De Morgen. "Ik betreur elke dode, maar ik blijf erbij dat die mensen gemanipuleerd zijn door Hamas", klinkt het.

Frankel deed de uitspraak vanmorgen op de Franstalige openbare omroep RTBF. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders liet daarop weten de ambassadrice op het matje te zullen roepen. 

De Israëlische ambassadrice Simona Frankel. Beeld AFP

Frankel reageert nu dat haar volledige uitspraak genuanceerder was. Toch blijft ze erbij dat alle 55 doden, dus ook de acht kinderen die gisteren stierven, terroristen zijn. "Ik ken geen andere naam voor mensen die gemanipuleerd zijn door Hamas om aan hekken te betogen. Ze gaan zeker niet uit vrije wil. Ik heb drie kinderen. Ik kan me niet inbeelden dat ik een kind van acht maanden zou meenemen naar zo'n gewelddadige manifestatie. De enige die ik beschuldig is Hamas."

Het enige wat Israël doet, aldus nog Frankel, is "onze grenzen en onze burgers beschermen". "Dat zou elk democratisch land doen. Wat zou u doen, mocht u een terroristische organisatie op uw grondgebied hebben?"

Lees ook: Het Israëlische geweld verdeelt de Belgische Joodse gemeenschap: "Alleen wanhopige mensen smijten zich in de vuurlinie"

17.10 uur - Arabische Liga vraagt onderzoek Internationaal Strafhof

De Arabische Liga heeft de openbare aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag opgeroepen zo snel mogelijk een onderzoek te beginnen "naar de misdaden van de Israëlische bezetter" tegen de Palestijnen.

"Israël is een onderdrukkende en moorddadige entiteit en zijn politici en militairen moeten voor het Internationaal Strafhof worden gebracht", zegt Amjad Shamoet, de voorzitter van de permanente mensenrechtencommissie van de Pan-Arabische organisatie. 

De oproep volgt daags na een spoedvergadering van de Arabische Liga over de "illegale" beslissing van Washington om de Amerikaanse ambassade in Israël over te brengen van Tel Aviv naar Jeruzalem. Het statuut van Jeruzalem is een van de meest gevoelige kwesties in het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Israël beschouwt wars van het internationaal recht Jeruzalem als zijn onverdeelde hoofdstad, terwijl de Palestijnen Oost-Jeruzalem claimen als hoofdstad van hun toekomstige staat.

16.55 uur - VS prijzen Israël voor "terughoudendheid"

Israël heeft gisteren "blijk gegeven van terughoudendheid". Dat heeft de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley vandaag gezegd op een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad rond het geweld in Gaza. "Geen enkel land in deze kamer zou met meer terughoudendheid handelen dan Israël", zei Haley, volgens een tweet van ABC News.

"Voor sommigen is de opening van de ambassade in Jeruzalem de reden om naar geweld te grijpen", zei de diplomate, die beklemtoonde dat de "radicale islamistische terreurorganisatie" Hamas al jaren geweld had aangemoedigd, lang vooraleer de VS beslisten hun ambassade te verhuizen van Tel Aviv naar Jeruzalem.

"De VS betreuren de doden maar er is veel geweld in de regio", aldus Haley. Ze betreurde dat de V-Raad onvoldoende praat over de interventies van Iran in Syrië en Jemen. 

Nikki Haley. Beeld AFP

16.45 uur - Palestijnse parlementsleden op bezoek

Het Vlaams Parlement heeft vandaag een delegatie uit de Palestijnse Wetgevende Raad ontvangen. Het bezoek van de Palestijnse parlementsleden aan ons land was al veel langer gepland, maar gezien de omstandigheden hebben ze vooral meer toelichting gegeven over de huidige situatie in de Gazastrook.

"De Palestijnen hebben toelichting gegeven over de situatie en over de bezetting van de Gazastrook", zegt Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA). "We hebben natuurlijk alle begrip voor hun situatie, daar moet je niet lang over nadenken." Het bezoek is geen bewust statement van het Vlaams parlement over het Israëlisch-Palestijnse conflict, aldus Peumans. "Het was al veel langer gepland, en iedereen is hier welkom", zegt hij.

De Palestijnse parlementsleden kwamen vooral met de vraag om een vriendschapsrelatie op te bouwen met het Vlaams Parlement. Die is er op dit moment niet, omdat buitenlandse betrekkingen tot voor kort nog het alleenrecht van het federale niveau waren, legt Peumans uit. "Die traditie bestaat hier dus nog niet echt."

16.10 uur - Opnieuw Palestijn gedood nabij grens

Tijdens confrontaties met Israëlische militairen is bij de Gaza-grens opnieuw een Palestijnse demonstrant omgekomen. Volgens het ministerie van Gezondheidszorg is de 51-jarige man doodgeschoten. Het Israëlisch leger zei dat vandaag ongeveer vierhonderd Palestijnen betrokken waren bij het gewelddadig protest in het grensgebied. Het was relatief rustig door de vele begrafenisplechtigheden van de slachtoffers die er gisteren vielen.

Israëlische soldaten patrouilleren aan de grens tussen Israël en Gaza, terwijl er rook te zien is in de Gazastrook. Beeld Reuters

15.35 uur - Reynders roept ambassadrice op het matje

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) roept Simona Frankel, de Israëlische ambassadrice in ons land, op het matje. De vrouw verklaarde vanochtend aan de Franstalige openbare omroep RTBF dat de tientallen Palestijnen die gisteren om het leven kwamen bij confrontaties met het Israëlische leger nabij Gaza allemaal "terroristen" waren.

Frankel had in het interview gezegd dat ze "de dood van elke mens betreurt, zelfs die van de 55 terroristen die gisteren de grens probeerden over te steken." De ambassadrice moet zich nu komen verantwoorden bij Buitenlandse Zaken, zei Reynders na afloop van een ontmoeting met zijn Iraanse ambtgenoot Mohammad Zarif in Brussel. 

"Je hoort veel dingen, maar er zijn grenzen", aldus de minister. Buitenlandse Zaken zal de ambassadrice wijzen op het nodige respect dat Israël aan de dag moet leggen voor zijn internationale engagementen, onder meer over het gebruik van geweld en het respect voor de rechtsstaat, legde de vicepremier uit.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders. Beeld Belga

15.10 uur - Ziekenhuizen kunnen vele gewonden niet aan

De ziekenhuizen in de Gazastrook hebben de grootste moeite om alle gewonden op te vangen. Dat hebben verschillende VN-agentschappen gezegd in Genève. Gisteren vielen er meer dan 2.700 gewonden toen Israëlische soldaten op Palestijnse betogers schoten. Ongeveer 1.300 gewonden zouden schotwonden hebben.

De openbare ziekenhuizen in de Gazastrook hebben nog maar voor minder dan een week aan brandstofvoorraden, zei woordvoerder Jens Laerke van OCHA, het VN-orgaan voor humanitaire hulp.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de Israëlische blokkade van de Gazastrook chronische tekorten veroorzaakt in de Palestijnse gezondheidszorg. "Deze maand zijn twee op de vijf essentiële geneesmiddelen volledig uitgeput en van de helft is nog maar een voorraad voor minder dan een maand", zei WHO-woordvoerder Tarik Jasarevic op een persconferentie.

14.45 uur - Internationaal protest groeit

Naarmate de dag vordert, zwelt ook de internationale reactie tegen het geweld aan de Gazastrook aan. Londen vraagt om een onderzoek naar het geweld van gisteren. "Het Verenigd Koninkrijk vraagt dat er snel een onderzoek komt om duidelijk te maken wat er gisteren is gebeurd, zoals waarom er gisteren zoveel met scherp werd geschoten", zegt Alistair Burt, minister van Buitenlandse Zaken.

"Wat gebeurd is, verontrust ons zeer", zegt een woordvoerder van de Duitse staat, Steffen Seibert. Ook Duitsland vraagt om een onderzoek en verzoekt Israël en Palestina om het geweld niet te laten esaleren. Eenzelfde boodschap klinkt uit het Kremlin: Israël en Palestina moeten ervoor zorgen dat de situatie in het Midden-Oosten niet destabiliseert.

Turkije heeft de Israëlische ambassadeur in Ankara ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Bronnen binnen het ministerie melden aan Reuters dat de ambassadeur gevraagd is "voor een tijdje" terug te keren naar Israël. Turkije is een notoir tegenstander van het geweld in Gaza en de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. 

Het land riep vrijdag op tot een bijeenkomst van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking en zei gisteren zijn ambassadeurs in Washington en Tel Aviv terug te roepen voor overleg. Eerste minister Binali Yildirim roept moslimlanden die relaties met Israël onderhouden op om die relaties te "herbekijken". "De islamitische wereld moet op een collectieve manier handelen en met één stem spreken over deze massamoord", aldus Yildirim op een partijbijeenkomst in Ankara. 

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu legt de Turkse kritiek alvast naast zich neer. "Erdogan is een van de grootste supporters van Hamas, hij is ongetwijfeld een kenner op het gebied van terreur en moordpartijen", zegt Netanyahu. "Ik raad hem aan om ons geen les moraal te prediken."

De Turkse eerste minister Binali Yildirim. Beeld AFP

Europees commissaris voor Humanitaire Hulp Christos Stylianides verdedigt de reactie die de EU gisteren gaf na het geweld aan de grens met de Gazastrook. De hoge vertegenwoordiger van de EU, Federica Mogherini, riep gisteren op tot "de grootst mogelijk terughoudendheid". Critici vinden die reactie slap, maar volgens eurocommissaris Stylianides is die reactie "evenwichtig en constructief". Eerder op de dag riep minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) de Europese Unie al op om met één stem te spreken.

14.10 uur - Inwoners Gaza begraven doden na grensgeweld

Dat het de voorbije uren relatief rustig bleef aan de grens tussen Israël en Palestina, ligt vooral aan het feit dat de Palestijnen bezig waren met het begraven van hun doden. Sinds de Israëlische militaire operatie van 2014 in de Gazastrook waren er nog niet zo veel doden op een dag in de Gazastrook gevallen als gisteren.

Mannen bidden om Mustafa, een veertigjarige vader die vijf kinderen nalaat en gisteren gedood werd in de protesten aan de grens met Israël. Beeld Getty Images

Vele honderden Palestijnen hebben vandaag dan ook afscheid genomen van de mensen die gisteren om het leven kwamen. Duizenden Palestijnen liepen mee in processies in de Gazastrook. Sommige mensen zwaaiden daar met Palestijnse vlaggen, anderen riepen op tot wraak.

Israëlische troepen verzamelden zich ondertussen bij de grens tussen de Gazastrook en Israël.

13.45 uur - Oppositie verontwaardigd over uitspraken ambassadrice

Als het van oppositiepartijen Groen en sp.a afhangt, moet premier Charles Michel de Israëlische ambassadrice in ons land Simona Frankel op het matje roepen. Frankel gaf deze ochtend een interview aan de Franstalige openbare omroep RTBF, waarin ze zei dat de doden die gisteren vielen bij rellen aan de grens met de Gazastrook "allemaal terroristen" waren. Ook de acht overleden kinderen noemde ze terroristen. "Allemaal, die kinderen worden gegijzeld door de terroristische organisatie Hamas. Zij sturen die mensen naar hun dood en offeren hen op voor een media-oorlog", sprak ze.

Premier Michel moet Frankel op het matje roepen, zegt Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt. "Dat is een diplomatieke maatregel die de premier kan en eigenlijk moet nemen", zegt Kamerlid Wouter De Vriendt (Groen). Ook CD&V-Kamerlid Veli Yüksel vraagt een optreden van de regering. Vlaams parlementslid voor sp.a Tine Soens noemt de uitspraken "onbegrijpelijk".

Premier Charles Michel (MR). Beeld Photo News

13.20 uur - Iedereen kan "door kogel worden gedood", waarschuwt VN

"Het lijkt erop dat eender wie gedood kan worden", verklaarde een woordvoerder van het VN-Commissariaat in Genève, Rupert Colville, aan de pers. Colville benadrukte dat "dodelijke kracht slechts in allerlaatste instantie zou mogen gebruikt worden". Het argument van Israël dat de Palestijnse beweging Hamas achter de manifestatie zit en Israël zich dus dient te verdedigen, gaat volgens Colville niet op. "Zeggen dat het om Hamas gaat en dat het daarom oké is, is geen aanvaardbaar argument", zei hij.

Onder de slachtoffers die gisteren door Israëlisch geweld om het leven kwamen, bevonden zich onder andere zes minderjarigen, onder wie ook een baby. In totaal kwamen bij de protesten minstens 59 Palestijnen om. Er raakten ook 1.300 personen gewond.

Getuige van de vaststelling dat iedereen getroffen kan worden door een kogel, zijn deze twee filmpjes van journalisten die gisteren ter plekke waren om verslag uit te brengen. Hoewel ze zich naar eigen zeggen een eind van de eigenlijke protesten bevonden, blijkt duidelijk dat ook zij gevaar lopen en de kogels iedereen kunnen treffen.

Ook de Verenigde Naties laten vandaag weten dat ze een onafhankelijk onderzoek willen naar het geweld in Gaza.

Palestijnse demonstranten zoeken dekking omdat het Israëlische leger traangas afvuurt. Beeld EPA

13 uur - Premier Michel vraagt internationaal onderzoek

Premier Charles Michel (MR) veroordeelt het geweld aan de grens tussen Gaza en Israël en vraagt een internationaal onderzoek naar de zaak. Dat verklaarde hij deze ochtend op de RTL-radio. Michel heeft het over een "totaal onaanvaardbare vorm van geweld". "Ik veroordeel dit geweld", zei hij, in navolging van onder meer zijn federale collega's Alexander De Croo (Open Vld) en Didier Reynders (MR), en Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA).

Vanavond om 19 uur heeft de premier een ontmoeting met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres. "Ik ga er bij hem voor pleiten dat er een internationaal onderzoek komt. Er mag hier geen straffeloosheid zijn", aldus de premier. "Er zijn internationale regels en internationaal recht."

Premier Charles Michel (MR). Beeld Photo News

Oorzaak van het geweld in en rond Gaza is onder meer de verhuis van de Amerikaanse ambassade in Israël naar Jeruzalem. Een gevoelige kwestie, want de Palestijnen beschouwen het oostelijke deel van die stad als de hoofdstad van hun toekomstig land, terwijl de joodse staat Jeruzalem ziet als zijn ondeelbare hoofdstad. "De Belgische regering heeft zich altijd gedistantieerd van de Amerikaanse beslissing om de ambassade te verhuizen. Ik heb die unilaterale keuze ook veroordeeld in het parlement. Ik kan niet anders dan deze dramatische situatie voor de families in rouw betreuren."

11.10 uur - Human Rights Watch "zeer bezorgd om Gaza"

De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch heeft laten weten "zeer bezorgd te zijn om wat er later op de dag kan gebeuren in Gaza". Het noemt het geweld van gisteren "verschrikkelijk". Ook noemt een woordvoerder van de organisatie de bedreiging van Palestijnen die het hek aan de grens met Gaza benaderen "geen voldoende reden om met scherp te schieten door het Israëlische leger". De organisatie vraagt dan ook een onafhankelijk onderzoek.

De directeur van Human Rights Watch veroordeelde de acties van het Israëlische leger ook openlijk op Twitter: "Door enkel en alleen Hamas te veroordelen voor de doden aan de grens met Gaza, geeft Trump groen licht aan de Israëlische scherpschutters om te blijven doden."

10.30 uur - Israëlische ambassadrice noemt doden "terroristen"

"De 55 Palestijnen die gedood zijn in de Gazastrook waren allemaal terroristen." Die uitspraak deed Simona Frankel, de Israëlische ambassadrice in België, vanmorgen bij de RTBF. "Ik betreur de dood van elke mens, zelfs van de 55 terroristen die geprobeerd hebben om de grens over te steken", zei Frankel. Onder de doden gisteren was ook een tiental kinderen, onder wie een baby die zou omgekomen zijn door traangas.

Het is niet Israël dat verantwoordelijk is voor de dood van de kinderen, aldus Frankel, maar wel Hamas, dat de controle voert over Gaza. "Zij hebben de beslissing genomen hun broers en zussen, mannen, vrouwen en kinderen op te offeren in een mediaoorlog. Zij sturen hun kinderen naar de grens. Wij willen enkel onze burgers beschermen."

Voor er over vrede gesproken kan worden, moet Gaza volgens Frankel dan ook "bevrijd worden van de terroristen van Hamas". De ambassadrice pikt de kritiek aan het adres van Israël niet. "Ik begrijp die term niet, "buiten proportie". Moeten er dan eerst Israëlische doden vallen voordat het proportioneel is?"

Dat de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem is verhuisd, noemt Frankel niet meer dan normaal. "Jeruzalem is al 3.000 jaar onze hoofdstad, dat is niet nieuw. Dat de internationale gemeenschap dat niet wil erkennen, is jammer, maar elk land kiest zijn eigen hoofdstad. Ik ben president Trump dankbaar dat hij onze hoofdstad wel erkent en hoop dat zijn voorbeeld gevolgd zal worden." 

10 uur - Israëlisch leger bestookt Hamas in Gazastrook

Israëlische gevechtsvliegtuigen hebben 11 doelwitten van de Palestijnse beweging Hamas aangevallen in het noorden van de Gazastrook, laat het Israëlische leger weten. Tanks vuurden ook op twee stellingen van Hamas.

Het leger zegt "vastberaden te zullen blijven opereren om massale terreuraanslagen te verhinderen die overwegend door de terreurorganisatie Hamas zijn georkestreerd". "Alle terroristische activiteiten zullen een streng antwoord krijgen", aldus nog het Israëlische leger.

De Palestijnen sluiten vandaag hun winkels uit protest. Beeld EPA

9.30 uur - Politieke fracties roepen op tot protest

Na het dodelijke geweld aan de grens van de Gazastrook blijven vandaag alle zaken in de Palestijnse gebieden en Oost-Jeruzalem dicht. Ook scholen, universiteiten en regeringsinstellingen houden de deuren dicht. Vandaag gaan ook de drie dagen van rouw in.

De vlaggen aan de ambtszetel van president Mahmoud Abbas in Ramallah hangen halfstok. Alle politieke fracties riepen op tot protesten aan controleposten van het Israëlische leger in de Westelijke Jordaanoever. Er wordt gevreesd voor nieuwe confrontaties met soldaten.

9.15 uur - Opiniemakers veroordelen geweld unaniem

Ook de opinieschrijvers voor deze krant veroordelen het geweld van gisteren. "Dit buitensporig geweld is een smet op de democratische rechtsbeginselen die de staat Israël beloofde te respecteren bij zijn oprichting. Deze Bloedige Maandag moet daarom onafhankelijk worden onderzocht", schrijft De Morgen-journalist Maarten Rabaey in zijn standpunt.

Martijn Lauwens is eindredacteur bij De Morgen en verbleef eind vorig jaar drie maanden in Oost-Jeruzalem: "Pas wanneer je langer in Jeruzalem verblijft, zie je wat er echt speelt. Kolonisering, structureel racisme, pesterijen en voortdurende vernederingen. Er lijkt geen einde te komen aan de verhalen van arrestaties en geweld."

Lieve Herijgers, directeur van Broederlijk Delen, bezocht de Gazastrook onlangs: "De Verenigde Naties zeggen dat Gaza in 2020 onleefbaar zal zijn. Tijdens mijn bezoek in april zag ik dat het nu al onleefbaar is. Mensen protesteren tegen de bezetting omdat ze niets meer te verliezen hebben."

8.45 uur - Reynders roept op tot dialoog

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders veroordeelde gisteren al het disproportioneel gebruik van geweld . Hij roept iedereen op om vandaag niet in hetzelfde geweld te vervallen. Ons land pleit voor een tweestatenoplossing, zei Reynders deze ochtend op Radio 1. De vicepremier roept zowel Israël als de Palestijnse Autoriteit op om terug rond de tafel te gaan zitten. "Dat is moeilijk, want daar is geen wil toe aan beide kanten van de tafel." Hij zegt dat ons land via diplomatieke weg het initiatief wil nemen om beide partijen te benaderen.

Reynders vreest ook dat de rol van de Verenigde Staten als bemiddelaar momenteel moeilijk ligt. "Misschien kan de Europese Unie daar een rol spelen? Al moeten we dan met een gezamenlijk standpunt komen." Dat laatste lijkt nogal moeilijk aangezien enkele EU-lidstaten gisteren aanwezig waren op de opening van de Amerikaanse ambassade in de Verenigde Staten.

“Hamas handelt totaal onverantwoordelijk door mensen massaal de grens over te sturen, in volle bewustzijn dat dit door Israël beantwoord zal worden met een harde reactie", aldus Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA). "Anderzijds is het neerschieten van ongewapende protestvoerders door het Israëlische leger buiten alle proportie en totaal onaanvaardbaar”, klinkt het.

7.30 uur - VN Veiligheidsraad komt samen

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vanavond, om 16 uur Belgische tijd, samen. Die vergadering komt er op initiatief van Koeweit. Ook de Palestijnse Autoriteit (PA) had na de protesten een spoedzitting van de Veiligheidsraad geëist. President Mahmoud Abbas van de PA heeft opgeroepen tot drie dagen van rouw en een algemene staking in de Palestijnse gebieden vandaag.

De PA stelde het "bloedbad" aan de kaak, terwijl de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het gebruik van geweld rechtvaardigde met het recht van Israël om de grenzen te beschermen tegen de "terroristen" van de islamistische beweging Hamas. Die beweging bestuurt Gaza en leverde sinds 2008 al drie oorlogen met Israël.

Net als Netanyahu legt het Witte Huis de schuld voor het geweld in de Gazastrook volledig in handen van Hamas. De islamitische radicale beweging heeft op cynische wijze van de situatie gebruikgemaakt, zei de woordvoerder van de Amerikaanse president Donald Trump, Raj Shah, maandag in Washington.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, diens vrouw Sara, Ivanka Trump en diens man Jared Kushner (v.l.n.r.) bij de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem gisteren. Beeld Photo News

De huidige escalatie zal een vredesplan echter geen schade toebrengen, zei Shah. Dat vredesplan van de Amerikaanse regering zal op een geschikt moment gepresenteerd worden. Op de vraag of de VS Israël gezien de vele doden vandaag tot terughoudendheid zal oproepen, zei Shah dat dat niet nodig was. Hamas draagt immers de verantwoordelijkheid.

6.30 uur - Stand van zaken na bloedige dag

Na de bloedige dag gisteren wordt er vandaag gevreesd voor nieuw geweld in de Palestijnse gebieden. Dat zegt het Israëlische leger. De Palestijnen herdenken vandaag immers de 'Nakba' (de Catastrofe). Die catastrofe verwijst naar de vele Palestijnen die hun geboortegrond moesten ontvluchtten of werden verdreven door de oprichting van de staat Israël. Gisteren was het de zeventigste verjaardag van de staat Israël.

Demonstranten dragen een gewonde naar een ambulance. Beeld EPA

Er werd al weken gevreesd voor een uitbarsting van geweld gisteren. Niet alleen opende de Verenigde Staten van Amerika een nieuwe ambassade in Jeruzalem - waarmee ze de stad de facto erkennen als hoofdstad van Israël, een doorn in het oog van de Palestijnen die de stad zelf zien als hoofdstad van hun land - ook was het de 70ste verjaardag van de staat Israël.

Bij de protesten aan de grens tussen Israël en Gaza kwamen gisteren volgens Palestijnse bronnen gisteren zeker 58 personen om het leven, toen het Israëlisch leger het vuur opende op Palestijnse betogers. Ook een baby zou om het leven gekomen zijn door het inademen van traangas. Ongeveer 2.771 anderen raakten gewond. Meer dan 1.370 van hen liepen schotwonden op. Dat blijkt uit een nieuwe balans van het ministerie van Gezondheid in Gaza deze nacht. Het Israëlische leger schatte dat meer dan 40.000 Palestijnen deelnamen aan de protesten op tientallen plaatsen langs de grensomheining in de Gazastrook.

De 70ste verjaardag van Israël had bijgevolg de twijfelachtige eer om de dodelijkste dag in het Israëlisch-Palestijnse conflict te zijn sinds de oorlog van de zomer van 2014 in de Gazastrook.

De achtienjarige Ahmed Al-Tubassi (l.) en zijn vader Ibraheem Mohammed Al-Tubassi (m.) moesten de dood van hun broer/zoon Yazan Ibraheem Mohammed Al-Tubassi betreuren. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden