Zaterdag 04/02/2023

'Palestijnen gooien stenen naar ons, kolonisten tomaten'

Akkoord of niet: In Hebron gaat het van kwaad tot erger

Zullen Netanyahu en Sharon deze week eindelijk een akkoord sluiten met de Palestijnen? En zo ja, wordt het dan uitgevoerd? De premier tekende eerder het Hebron-akkoord. Sindsdien ging het in die stad van kwaad tot erger. De Palestijnse politieman Abu Haysam voelt zich diep vernederd. Al meer dan een week zit hij met zijn gezin opgesloten in zijn eigen huis. "Mijn kinderen voelen zich als insecten in een pot. Moet ik ze mooie verhalen vertellen over vrede met de Israëli's?"

Israël heeft een uitgaansverbod opgelegd dat zo'n 20.000 van de circa 100.000 Palestijnse inwoners van Hebron treft. Aby Haysam heeft geen enkele reden tot vreugde in een stad waar wetteloosheid heerst. Een greep uit de jongste golf gewelddaden. Een Palestijnse jongeman werd vorige week tijdens rellen doodgeschoten door Israëlische ordetroepen. Het protest was gericht tegen het uitgaansverbod en de afsluiting van álle zogeheten autonome Palestijnse gebieden. Israël nam die maatregel uit vrees voor aanslagen door de Hamas-beweging. De begrafenis van de Imjad Jimal Natsche (21), die uit Jordanië naar Hebron was gekomen voor familiebezoek, leidde tot nieuwe rellen, en een onbekend aantal gewonden. Een Palestijnse journalist werd door een kogel geraakt. Collega's dragen nu motorhelmen.

Ook de joodse gemeenschap in Hebron, een kleine minderheid, is het mikpunt van geweld. Een vrouw uit een Israëlische kustplaats, die voor een joodse plechtigheid naar Hebron was gekomen, raakte gewond toen vanuit het Palestijnse deel van de stad geschoten werd.

Een Israëlisch legervoertuig werd door een granaat vernield. Volgens politieman Abu Haysam was de granaat gegooid door kolonisten. Bewijzen heeft hij niet. Feit is dat er een gespannen relatie bestaat tussen kolonisten en Israëlische troepen die hen moeten beschermen.

"De Palestijnen gooien stenen naar ons hoofd, de kolonisten tomaten", zegt een militair in Tel Rumeida, de kleinste joodse enclave in Hebron. Slechts zeven gezinnen wonen in provisorische woningen, omringd door tientallen bewapende Israëli's. Premier Netanyahu beloofde vorige week nieuwe, 'kogelbestendige' huizen. Hij herhaalde daarmee een belofte die hij eerder dit jaar deed, nadat rabbijn Shlomo Ra'anan (63) in zijn slaapkamer was vermoord.

Linkse commentatoren en politici in Israël riepen Netanyahu op Tel Rumeida af te breken in plaats van te versterken. Maar ook partijgenoten, zoals ex-minister van Defensie Moshe Arens, legden de vinger op de zere plek. Toen de premier in 1997 het zogeheten Hebron-protocol tekende, was de situatie al explosief. Het akkoord met de Palestijnse Autoriteit, dat de zegen kreeg van de Amerikanen, bepaalde dat Israëlische troepen zich zouden terugtrekken uit 80 procent van de stad. In het Palestijnse deel wonen echter "sommige van de extreemste leden van de joodse gemeenschap", zoals Arens onlangs schreef. Een Palestijnse journaliste die door de uitgestorven straten van Hebron dwaalt, heeft het bewijs op zak. Foto's tonen dat ze geslagen wordt door een joodse vrouw, terwijl Israëlische troepen toekijken. "De joden spugen op me, noemen me een hoer", zegt Kawther Salam van de pan-Arabische krant Al-Hayat Aladida. "Met kolonisten valt hier niet te praten." Inderdaad, een poging hen te benaderen op straat (ze worden niet gehinderd door het uitgaansverbod), leidt slechts tot een scheldkanonnade.

Voorlopig hoeft het leger niet in actie te komen en daar is het niet rouwig om. Een nieuwe uitbarsting van geweld dreigt. Goldsteins aanbidders zeiden het graf tot elke prijs te zullen verdedigen. Parlementslid Ran Cohen, die het initiatief nam het graf op te doeken, zag onlangs zijn auto in vlammen opgaan. Hij stelde een 'joodse ondergrondse' verantwoordelijk - een verwijzing naar joden die met geweld streefden naar de oprichting van de staat Israël. Veel Israëlische én Palestijnse commentatoren zien in Hebron een voorbode van wat te gebeuren staat als Israël en de Palestijnen nieuwe afspraken maken over terugtrekking van troepen. De Palestijnen krijgen een groter deel van de Westelijke Jordaanoever, maar moeten 'apartheid' op de koop toe nemen, stelt Daoud Kuttab van het Instituut voor Moderne Media van de Al Quds-universiteit in Jeruzalem. Niet alleen in Hebron, ook elders op de Westoever menen kolonisten "het door God gegeven recht te hebben Palestijnen te provoceren".

Als Palestijnen naar geweld grijpen, zal Israël reageren met 'collectieve straffen', het afgrendelen van gebieden. Zoals het van Hebron "een grote gevangenis heeft gemaakt". Ook al zouden Netanyahu en Sharon bereid zijn afspraken te maken met Arafat over de overdracht van grond, ontmanteling van nederzettingen staat níet op hun agenda. Net als in Hebron zal een enorm aantal troepen nodig zijn om kolonisten te beschermen, voorspelde de linkse krant Ha'aretz.

Militairen in Hebron zien het gevaar. "Het is hier al bijna net zo erg als in Libanon." In het bezette Zuid-Libanon sneuvelen om de haverklap Israëlische militairen. Ook als president Bill Clinton binnenkort een Israëlisch-Palestijns akkoord wereldkundig kan maken, is vrede nog ver weg. © de Volkskrant

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234