Donderdag 22/10/2020

Leiderschap

Pakten vrouwelijke leiders de coronacrisis écht beter aan?

Jacinda Ardern, eerste minister van Nieuw-Zeeland, kreeg veel lof voor haar aanpak van het coronavirus.Beeld AP

Kwamen landen met vrouwelijke regeringsleiders beter door de eerste coronagolf? Internationaal onderzoek suggereert nu van wel. Zo gingen zij eerder in lockdown en telden ze gemiddeld half zo veel sterfgevallen als landen die onder leiding staan van mannen.

De stelling dook meermaals op tijdens de eerste coronagolf: vrouwelijke regeringsleiders presteren in crisistijden beter. Zo pakte het zakenblad Forbes enkele maanden geleden al uit met een lijstje van landen met een ‘goede’ corona-aanpak. Daarin waren Nieuw-Zeeland (Jacinda Ardern), Duitsland (Angela Merkel), Taiwan (Tsai Ing-Wen) en Bangladesh (Sheikh Hasina) opgenomen als voorbeeldig. Allemaal landen geleid door vrouwen

Academisch onderzoek was er evenwel niet. Nog niet. Nu wel: het Center for Economic Policy Research en het World Economic Forum publiceerden onderzoek door ontwikkelingseconomen Supriya Garikipati (Liverpool University), en co-auteur Uma Kambhampati (Reading University). 

Zij stellen dat landen met een vrouw als leider gemiddeld minder coronadoden en -infecties tellen, omdat ze net wat vroeger dan andere landen beperkende maatregelen instelden. Vanwege de snelle opmars van het virus bij de start van de uitbraak maakte die reactie een groot verschil in het aantal gevallen, waardoor de epidemie in die landen minder piekte. Vrouwen reageren sneller op deze nieuwe dreiging, zo suggereren de onderzoekers, omdat ze gemiddeld genomen iets minder gezondheidsrisico’s nemen. 

Om tot deze conclusie te komen analyseerden ze de coronadata uit 194 landen. België hoorde niet bij de dataset. Omdat slechts negentien landen een vrouw als regeringsleider hadden, plaatsten ze daar een land tegenover dat het dichtst in de buurt kwam op het vlak van inkomen, bevolking, openheid en cultuur. Maar dan wel met een man aan het roer. Zo werd Duitsland vergeleken met het Verenigd Koninkrijk, Nieuw-Zeeland met Ierland en Bangladesh met Pakistan. 

“Onze resultaten geven duidelijk aan dat vrouwelijke leiders sneller en vastberadener reageerden op mogelijke dodelijke slachtoffers”, zegt Garikipati in The Guardian.  “In bijna alle gevallen gingen ze sneller over tot ingrijpende maatregelen in vergelijkbare omstandigheden. Hoewel dit economische gevolgen op langere termijn kan hebben, heeft het deze landen zeker geholpen levens te redden, zoals blijkt uit het aanzienlijk lagere aantal sterfgevallen in deze landen.” Ze voegt eraan toe dat hoewel vrouwelijke leiders “risicomijdend waren met betrekking tot levens”, het ook suggereerde dat ze “meer bereid waren om risico’s te nemen op het gebied van de economie”.

‘Geen sluitende rapportering’

Jeroen Stouten, hoogleraar organisatiepsychologie aan de KU Leuven, reageert genuanceerder. “Zonder afbreuk te willen doen aan de studie: veel is afhankelijk van de gebruikte data. En we weten dat de rapportering van het aantal cases en sterfgevallen door corona op internationaal niveau niet erg sluitend is. Voorts valt me ook op dat er een correlatie is tussen een hoger bruto nationaal product en een hoger aantal gerapporteerde cases in een land. Dat sterkt me in de idee dat welvarender landen een betere rapportering hebben, wat de eindresultaten een beetje verstoort.”  

Onderliggend stelt Stouten zich de vraag of het niet te ambitieus is om aan de hand van de vele variabele factoren tot een dergelijke uitkomst te komen. “Het punt is dat je vrouwelijk leiderschap aspecten wil meten waar veel factoren op inwerken, in dit geval Covid-19. Het is niet onmogelijk maar vergt zorgvuldigheid om alternatieve verklaringen uit te sluiten. De gemiddelden zijn de rode draad in een veelheid van variabelen. Maar dat zegt niet veel over individuele landen. Ook economische studies of onderzoek over vertegenwoordiging van vrouwen in raden van bestuur zeggen vaker iets over de progressieve organisatie waarin die vrouwelijke leiders zich manifesteren dan over genderverschillen.”

De onderzoekers van de studie houden zelf een slag om de arm. Zij zeggen vooral te hopen dat hun studie als een startpunt dient bij het verklaren van de verschillen tussen de landen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234