Donderdag 02/07/2020

Pakkende hogenoordencinema

KING OF DEVIL'S ISLAND

(KONGEN AV BASTØY)

Regie Marius Holst

1915. Op wintereiland Bastøy in Noorwegen wordt een als 'school voor onaangepaste jongens' omschreven verbeteringsgesticht voor 11- tot 18-jarigen met ijzeren hand gerund. Volgens de naamloze directeur is de gevangenis een schip, zijn de gevangenen de bemanning, en is muiterij een onuitspreekbaar woord.

De komst van twee jongens legt de labiele grondvesten van de autoritaire structuur bloot: de breekbare, angstige Ivar vormt een te makkelijke prooi voor de sadist van dienst, terwijl de vermoedelijk wegens moord opgesloten Erling het hele Vikingschip pal in woeste wateren stuurt.

King is gebaseerd op een sombere pagina uit de Noorse geschiedenis, toen het land in meer dan één opzicht 'arm' was en 150 soldaten op het afgelegen fjordeneiland een opstand van een stel hongerige tieners bloedig moest neerslaan. Het biedt 'hogenoordencinema' in zijn meest voldragen academische vorm.

De film weigert het perspectief van de rebelse held te kiezen, terwijl de historische reconstructie het drama tot in de tragedie en tot een onvermijdelijk unhappy end dwingt. Daardoor worden - goed, nog nét - de genres van prison flick en juvie hell overstegen. Regisseur Marius Holst, die in 1994 opgemerkt debuteerde met Cross My Heart and Hope to Die maar doorgaans niet over de landsgrenzen heen raakt, demonstreerde in het aan Harold Pinter herinnerende Dragonflies uit 2004 echter hoezeer hij film als een medium voor karakterstudie beschouwt. Hier haalt hij beslist het maximum uit zijn cast, met de immer imposante Stellan Skarsgård als naamloze directeur en nieuwkomer Benjamin Helstad als de tot letter/nummer C-19 herleide Erling (Helstad werd in Edinburgh toepasselijk als beste nieuwkomer gelauwerd). Het is echter vooral ook zijn optimale gebruik van de desolate locatie en het barre klimaat, de foutloze mise-en-scène in fraaie, sombere tonen van blauw en grijs, die onder de huid kruipen.

Hoezeer Bastøy als zwart gat in het Noorse collectieve geheugen fungeerde, bewees de indruk die Holsts film op het thuisfront maakte. De recente make-over van het heropvoedingseiland tot een fier uitgedragen model van Scandinavisch-progressieve openluchtopsluiting (compleet met tennisbanen, sauna's en kabeltelevisie), verklaart wellicht de grote burgerlijke ontgoocheling toen de film niet werd geselecteerd als de nationale inzending voor de Oscars.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234