Zaterdag 11/07/2020

'Padden likken is de allersterkste drug'

Drugbaron, partybeest, geldverkwister en cannabisactivist. De avontuurlijke levenswandel van Welshman en halve cultberoemheid Howard Marks - hij werkte ook samen met de IRA en had contacten met de Britse geheime dienst MI6 - smeekte om ooit verfilmd te worden. Dat is nu gebeurd met Mr. Nice als aardig resultaat. Een gesprek met Marks over drugskikkers, smokkelen, Pink Floyd, Swinging Londen en stoned zijn.

Net als die andere notoire druggebruiker Keith Richards schreef ook Marks zijn memoires over het bewogen leven dat hij achter de rug heeft. Met succes. Alleen in Engeland verkocht zijn autobiografie al meer dan 750.000 exemplaren. Het leest dan ook als een vermakelijke trip van een criminele hippie en zakenman die op het hoogtepunt van zijn carrière in het midden van de jaren 80 tonnen hasj uit Pakistan binnensmokkelde in Engeland en de VS.

Liefst 25 bedrijven, 43 valse identiteiten en 89 telefoonlijnen schakelde ex-Oxfordstudent Marks toen in om het geld via een circuit van bars en platenstudio's wit te wassen dat hij met het dealen van drugs verdiende en waarmee hij volgens sommige bronnen 10 procent van de wereldhandel in hasj in handen had. Aan zijn vrolijk liedje kwam een einde toen hij na een operatie onder leiding van het Amerikaanse Drug Enforcement Agency op Ibiza opgepakt werd. Vijfentwintig jaar gevangenis stond hem te wachten. Maar na 7 jaar kwam Marks voorwaardelijk vrij. Tegenwoordig leeft hij van zijn pen en runt hij in Leeds een tapasrestaurant. En trekt hij in Engeland volle zalen als stand-upcomedian, lector op universiteiten of als dj met een dubstepset op festivals.

Charmant, geestig en scherp

Zijn verleden als bajesklant en drugsdealer zorgt tegenwoordig niet meer voor moeilijkheden aan de grens, beweert Marks. Wel wordt hij nog altijd door de politie in de gaten gehouden. "Van vrienden binnen het korps weet ik dat ze om de 3 maanden mijn handel en wandel observeren. Het is een voorwaarde opgelegd door de Amerikanen", zegt Marks. Hij heeft een opvallend zacht en vooral doorrookte stem. Wat wil je? Hij consumeert doorgaans 20 tot 30 joints per dag. Wat opvalt: al dat drugsgebruik heeft zijn hersenen duidelijk niet aangetast. Marks is een heel charmant een geestig verteller met een scherp geheugen. En voortdurend straalt er jongensachtige, prettige onschuld uit zijn ogen. Zeker wanneer hij vertelt dat hij meestal wat spul meesmokkelt als hij naar het buitenland reist. "Ik heb goede verstopplaatsen. Het ergste wat me kan overkomen is een paar dagen gevangenis. Dat schrikt me niet af. Ik heb er 3.000 gedaan. En waarschijnlijk gaat het voor extra publiciteit zorgen." (lacht)

Die combinatie van drugs, criminele outlaw en rock-'n-rollspirit zorgde ervoor dat Marks, toen hij vrijkwam, omhelsd werd door een alternatieve poprockband als Super Furry Animals. Op hun eerste elpee Fuzzy Logic (1996) staat niet alleen een song over Marks, een selectie van zijn valse paspoorten siert ook de cover. Marks: "De band hield nog al van de idee van een held uit Wales die eens geen rugbyspeler of zanger was. Een geluk voor mij, want het heeft een grote invloed gehad op het onder de aandacht brengen van mijn boek bij jongeren."

In de film Mr. Nice wordt de rol van Marks prima vertolkt door de Welshe acteur Rhys Ifan. Die afspraak dat Ifan Marks zou spelen als er ooit een biopic kwam, dateert overigens van die periode. Ifan was de eerste zanger van Super Furry Animals, de reden waarom hij ook nog rondliep op de concerten van zijn vrienden. Zo botste hij op Marks. "Rhys sliep toen op de grond bij de drummer van de band. Het was gewoon een vriendelijke jongen die als beginnende acteur probeerde te overleven. Ik had Mr. Nice toen al geschreven, maar het boek was nog niet gepubliceerd. Het klikte tussen ons en we hebben toen afgesproken dat hij me mocht spelen als het boek ooit verfilmd ging worden. Een paar jaar later werd Rhys een bekend acteur. En nu doet hij mij een plezier." Marks en Ifan zijn ondertussen goede vrienden geworden. Tijdens de opnamen op Ibiza doken ze in ware methodactingtraditie ook samen de nacht in voor een zware sessie van drank en drugs. "Ik word nog altijd stoned, hoor", zegt Marks. "Maar ik ben er zo gewend aan geraakt dat ik normaal kan blijven functioneren."

Geestverruimende experimenten heeft Marks nooit geschuwd, al loopt hij niet hoog op met lsd-apostels als Timothy Leary of Ken Kesey. Op zijn website biedt hij ook Cloud 9 te koop aan, een legale en recreatieve drug met als voornaamste chemische ingrediënt sceletium. "Ik doet dat niet om te provoceren, maar gewoon omdat de geschiedenis van die drug zo interessant is. Het is de oudste bekende psychoactieve drug. Het werd vooral gebruikt door Hottentots in Zuid-Afrika." Het meeste vreemde drugsexperiment dat Marks zelf ooit gedaan heeft, is het likken van een pad. "Sommige padden scheiden DMT af als je hen masseert. DMT of dimethyltryptamine is waarschijnlijk de sterkst mogelijke drug. Het wordt van nature door het lichaam aangemaakt. Als je het uit de hersenen van vogels haalt die immigreren of dieren die een winterslaap doen, verliezen ze het vermogen om te immigreren of raakt hun biologische klok verstoord. En bij de dood van eender welk zoölogisch wezen komt er een overdosis DMT vrij. Het is de drug die het best de bijna-doodervaring evenaart. Verschrikkelijk interessant."

Product van de sixties

Tegelijk is Marks ook een typisch kind of product van het Swinging London van de sixties. In Carnaby Street ontplofte de psychedelische mode. Rockclubs zoals de Marquee afficheerden niet alleen hun respect voor de Amerikaanse blues, ook Britse bands als Led Zeppelin, King Crimson en Pink Floyd debuteerden er voor ze aan de verovering van Amerika begonnen. "Ik heb het allemaal meegemaakt, maar een pionier kun je me niet noemen", vertelt Marks. Nochtans stopte hij geld uit de drugsverkoop in de films van Peter Whitehead. Zijn docufilms over Allan Ginsberg en Pink Floyd zijn nu unieke tijdsdocumenten. En smokkelde Marks de dope de VS binnen via de luidspreker van Pink Floyd. Dat contact verliep niet via zanger en massieve lsd-gebruiker Syd Barrett, ook al nam Marks diens flat over toen hij van Oxford naar Londen verhuisde. "De connecties met Pink Floyd verliepen via hun roadmanager. We hebben het een keer of acht gedaan en then we were fucked up. Maar ik heb nooit rechtstreeks gedeald met de muzikanten. Als drugsdealer probeer je om zo anoniem mogelijk te blijven en niet gepakt te worden. Ik heb het niet hard genoeg geprobeerd, vrees ik ."

In al die jaren is Marks een fervent voorstander en campagnevoerder gebleven voor de legalisatie van cannabis. In 1997 nam hij met dat item als programma deel aan de Britse parlementsverkiezingen. Tegenwoordig is hij niet meer politiek actief. "De wet gaat niet veranderden door mensen zoals ik. Ik hield ook niet echt van het gezelschap van politici. Om mijn positie als expert in stand te houden blijf ik de situatie wel volgen." Zo is Marks perfect op de hoogte van het Report of The Global Commission on Drug Policy dat in juni gepubliceerd werd door een commissie waarin mensen als Carlos Fuentes, Kofi Annan en Richard Branson zetelden. Dat rapport maakte brandhout van de globale repressiepolitiek tegen drugs. Toch klinkt dat niet als muziek in de oren van Marks. "Maar het is een oud liedje! De prohibitie heeft compleet gefaald en zorgt alleen maar voor meer criminaliteit en gevaar. Het rapport is overigens zo goed als genegeerd. Het heeft niet voor meer bekeerlingen gezorgd. De drugsdistributie is gewelddadiger geworden. Daar bestaat geen twijfel over. Maar dat is het gevolg van een repressief optreden. Als de regeringen de distributie zelf in handen zouden nemen en controleren, zou het veel beter worden."

De Ridley Scott-film American Gangster was gebaseerd op het leven van dealer Frank Lucas, de Johnny Depp-prent Blow op dat van cokedealer George Jung. Nu Mr. Nice ingeblikt is, maakt de film deel uit van de mythologie van gangsterfilms rond drugs. Iets waar Marks trots op is? "Ergens wel. Maar niet op een arrogante manier. Ik ben er trots op dat zowel boek als film een groot publiek trekken. Mijn astrologisch teken is een leeuw. En leeuwen zijn heel kwetsbaar voor trots."

Blijkbaar gooide hij vroeger met leeuwenkak naar politiepaarden? "Ja, dat klopt. Het is iets dat ik geleerd heb in de sixties tijdens de betogingen tegen de oorlog in Vietnam. Op een keer daagde er een kerel op met een zak vol leeuwenstront. Hij gooide het naar de paarden. Die begonnen wild rond te draaien en liepen weg. Hetzelfde geldt voor politiehonden. Leg het voor je huis en de honden zetten het onmiddellijk op het lopen bij een politie-inval. Geen betere manier om je cannabisplant te beschermen." (lacht)

INFO:
Mr. Nice
Regie: Bernard Rose
Met: Rhys Ifan, Chloë Sevigny, David Thewlis
Duur: 121 minuten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234