Vrijdag 19/04/2019

Luchtkwaliteit

Ozon is schadelijk voor iedereen

Bij hoge ozonpieken stijgt het aantal sterfgevallen ook bij de -65-jarigen. Beeld Photo News

Ozonpieken zijn niet alleen gevaarlijk voor kinderen en 65-plussers. Ook in de andere leeftijdscategorieën stijgt het aantal sterfgevallen op die dagen, waarschuwt het wetenschappelijk instituut voor gezondheidszorg. Daarom past iedereen zijn gedrag best aan, wanneer de weerman daarom vraagt.

Het klinkt u ongetwijfeld bekend in de oren: Frank Deboosere en Jill Peeters die waarschuwen voor zware inspanningen wanneer de ozon piekt. Maar niet alleen kinderen en mensen ouder dan 65 lopen dan hogere gezondheidsrisico's. Ook de generaties daartussen hebben een grotere kans om te overlijden aan ademhalingsproblemen of hart- en vaatziekten. 

Een studie die federale instelling Sciensano, het vroegere wetenschappelijke instituut voor Volksgezondheid, heeft uitgevoerd, toont dat nu aan. In vergelijking met andere dagen, ligt het sterftecijfer hoger op hete zomerdagen met hoge ozonconcentraties. Ook bij -65-jarigen zijn er dan twee tot zeven extra sterfgevallen te tellen, verduidelijkt Sciensano vrijdag in Het Nieuwsblad. 

Daarom, waarschuwt het wetenschappelijk instituut op haar website, zou iedereen zijn gedrag moeten aanpassen wanneer de luchtvervuiling piekt. Dat wil vooral zeggen: geen zware inspanningen buitenshuis en zeker niet tussen het middaguur en pakweg tien uur 's avonds. Want het is niet omdat de zon niet meer op haar heetste is, dat de ozonconcentratie meteen daalt. Integendeel: vaak zijn ze zelfs hoger, later op de dag. Die aanbeveling geldt overigens ook bij smogalarm.

Joggen

Vaak gebeurt het niet, dat de ozon zodanig piekt dat er een gevaar dreigt voor de volksgezondheid. Daarvoor moet er meer dan 180 microgram per kubieke meter ozon in de lucht gemeten worden en hoe vaak dat voorviel kon de afgelopen jaren ongeveer op één hand geteld worden. Het is dus niet zo dat hoge temperaturen sowieso hand in hand gaan met een ozonpiek.

Maar wanneer dat het geval is, kan ozon effectief ernstige gevolgen hebben voor onze gezondheid, zegt milieu-epidemioloog Tim Nawrot (UHasselt). "Ozon is een heel reactieve zuurstof. Dat wil zeggen dat het heel snel reacties aangaat met andere stoffen. Binnenshuis lopen we weinig gevaar, aangezien de ozon dan wordt afgebroken door het tapijt, de gordijnen, de meubels enzovoort. Daarom wordt dan ook vaak aangeraden om binnen te blijven. Maar buitenshuis zal de ozon reageren met ons lichaam."

En dan kan de ozon zowel schadelijk zijn voor ons longweefsel als voor ons DNA, zegt Nawrot. "Wie bijvoorbeeld last heeft van astma, zal dat dan onmiddellijk voelen. De schade aan ons DNA manifesteert zich eerder op lange termijn. Wie veelvuldig wordt blootgesteld aan hoge concentraties ozon, kan een verhoogd risico op longkanker ontwikkelen."

Zo is luchtvervuiling voor iedereen schadelijk maar vooral voor gevoelige groepen, meent Nawrot. "Het is natuurlijk voor niemand verstandig om op het warmste moment van de dag in volle zon te gaan joggen. Maar dat geldt evenzeer voor hete dagen zonder ozonpieken. Zwangere vrouwen, pasgeborenen, personen met astma en ouderen zijn extra gevoelig voor de gevolgen van ozonsmog”.

Lees verder onder de foto.

Extreme gevallen

Ircel, de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu die de ozonconcentraties meet en indien nodig de bevolking ook waarschuwt, maakte in het verleden al geen onderscheid tussen bevolkingsgroepen. Precies omdat ozon zo reactief is dat het longblaasjes aantast, zegt Frans Fierens. "De studie van Sciensano bewijst nu dat ozon op alle leeftijden wel degelijk een doorslaggevende factor kan zijn."

Maar, benadrukt Fierens, wie in perfecte gezondheid verkeert, moet zich weinig zorgen maken: "Een fitte 25-jarige gaat niet plots doodvallen omdat de ozonconcentratie stijgt. Hij zal zelfs nauwelijks voelen dat zijn longfunctie met 5 à 10 procent vermindert. Dat is anders voor wie al met zijn gezondheid sukkelt en gevoelig is aan luchtvervuiling. Ze worden sneller ziek en gebruiken meer astmapuffers. En in extreme gevallen kan een hoge concentratie ozon dus ook dodelijk zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.